Denizden Yükseklik ve Bakının Doğu Kayını’nın (Fagus orientalis Lipsky.) Odun-Su İlişkileri Üzerine Etkisi

Elif Topaloğlu, Nurgül Ay, Lokman Altun
1.986 710

Öz


 

Bu çalışmada yetişme yeri faktörlerinden denizden yükseklik ve bakının Doğu Kayını’nın (Fagus orientalis Lipsky.) odun-su ilişkileri üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırma bölgesinde, beş yükselti basamağı ve iki bakı grubu oluşturulmuş ve toplam 20 adet ağaç kesilmiştir. Odun-su ilişkilerini belirlemek için hacim yoğunluk değeri, lif doygunluk noktası rutubeti, odunun içerisine alabileceği en yüksek su miktarı, daralma ve genişleme yüzdeleri hesaplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; %95 güven düzeyi ile yükseltinin hacim yoğunluk değeri, daralma ve genişleme yüzdeleri, lif doygunluk noktası rutubeti ve en yüksek odun rutubeti üzerine etkisinin olduğu; bakının hacim yoğunluk değeri, teğet ve radyal yönde daralma yüzdesi, hacimsel daralma yüzdesi, teğet ve lifler yönünde genişleme yüzdesi, lif doygunluk noktası rutubeti ve en yüksek odun rutubeti üzerine etkisinin olduğu; lifler yönünde daralma yüzdesi, radyal yönde genişleme yüzdesi ve hacimsel genişleme yüzdesi üzerine etkisinin olmadığı belirlenmiştir. En düşük değerlerin yer aldığı kuzey bakı ve birinci yükselti basamağının bu ağaç türünün masif olarak kullanılacağı yerler için en uygun yetişme yeri olduğu söylenebilir.


Anahtar kelimeler


Denizden yükseklik, bakı, Doğu kayını, odun-su ilişkisi

Tam metin:

PDF PDF (English)


Referanslar


Anşin R (1983) Türkiye’nin Flora Bölgeleri ve Bu Bölgelerde Yayılan Asal Vejetasyon Tipleri, Karadeniz Üniversitesi Dergisi, 6(2), 318-339

Atalay İ (1983) Türkiye Vejetasyon Coğrafyasına Giriş. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları No:19, Ticaret Matbaacılık T.A.Ş. İzmir

Atalay İ (1992) Kayın ( Fagus orientalis Lipsky.) Ormanlarının Ekolojisi ve Tohum Transferi Yönünden Bölgelere Ayrılması. Orman Bakanlığı Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü Yayın No:5, Ankara

Barıj N, Stokes A, Bogaard T, Van Beek R (2007) Does growing on a slope affect tree xylem structure and water relations? Tree Physiology 27, 757-764

Berkel A (1970) Ağaç Malzeme Teknolojisi, 1. Cilt, Kutulmuş Matbaası, İstanbul

Berry SL, Roderick, ML (2005) Plant-Water Relations and the Fibre Saturation Point, New Phytologist, 168, 25-37

Bozkurt AY, Erdin N (1997) Ağaç Teknolojisi. İstanbul Üniversitesi, Yayın No: 3998, Fakülte Yayın No: 445, İstanbul

Bozkurt AY, Erdin N (2000) Odun Anatomisi. İstanbul Üniversitesi, Yayın No: 4263, Fakülte Yayın No: 466, İstanbul

Bozkurt AY, Göker Y (1996) Fiziksel ve Mekanik Ağaç Teknolojisi. İstanbul Üniversitesi, Yayın No: 3944, Fakülte Yayın No: 436, İstanbul

Chave J, Muller-Landau HC, Baker TR, Easdale T A, Steege HT, Webb CO (2006) Regional and Phylogenetic Variation of Wood Density Across 2456 Neotropical Tree Species. Ecological Applications, 16(6), 2356-2367

Creber GT, Chaloner WG (1984) Influence of Environmental Factors on the Wood Structure of Living and Fossil Trees. The Botanical Review, 50(4), 357-448

Çepel N (1988) Orman Ekolojisi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi, Yayın No: 3518, Fakülte Yayın No: 399, İstanbul

Çepel N (1995) Orman Ekolojisi. İstanbul Üniversitesi Yayın No: 3886, Sosyal B.M.Y. O. Yayın No: 433, İstanbul

Davis PH (1982) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh at the University Press, Vol 7

Fang J, Lechowicz MJ (2006) Climatic limits for the present distribution of beech ( Fagus L.) species in the world. Journal of Biogeography, 33, 18041819

Genç M (2004) Silvikültürün Temel Esasları. Süleyman Demirel Üniversitesi Yayın No: 44, Isparta

Govorčin S, Sinković T, Trajković J (2003) Some Physical and Mechanical Properties of Beech Wood Grown in Croatia. Wood Research, 48(3), 39-52

Gryc V, Vavrčík H, Gomola Š (2008) Selected properties of European beech ( Fagus sylvatica L.). Journal of Forest Science, 54(9), 418-425

Kantarcı MD (2005) Türkiye’nin Yetişme Ortamı Bölgesel Sınıflandırması Ve Bu Birimlerdeki Orman Varlığı İle Devamlılığının Önemi. İstanbul Üniversitesi Yayın No: 4558, Orman Fakültesi Yayın No: 484, İstanbul

Kiaei M, Samariha A (2011) Relationship Between Altitude Index and Wood Properties of Pinus elderica Medw (Case Study in North of Iran). Gazi University Journal of Science, 24(4), 911918

Konukçu M (2001) Ormanlar ve Ormancılığımız “Faydaları, İstatistiki Gerçekler, Anayasa, Kalkınma Planları, Hükümet Programları ve Yıllık Programlar’da Ormancılık”. www.dpt.gov.tr/DocObjects/Download/3046/or mancil.pdf 17.02.2011

Körner C (2007) The use of ‘altitude’ in ecological research. Trends in Ecology and Evolution, 22(11) 569-574

Örs Y, Keskin H (2001) Ağaç Malzeme Bilgisi. Atlas Yayın Dağıtım, Yayın No: 02, İstanbul

Peters R, Poulson TL (1994) Stem growth and canopy dynamics in a world-wide range of Fagus forests. Journal of Vegetation Science, 5(3), 421432

Roo-Zielinska E, Solon J (1997) Effect of Geographical Location on Species Composition, Vegetation Structure, Diversity and Phytoindicative Characteristics in Pine Forests. Environmental Pollution, 98(3), 347-360

Sheikh MA, Kumar M, Bhat JA (2011) Wood specific gravity of some tree species in the Garhwal Himalayas, India. Forestry Studies in China, 13(3), 225–230

Sopushynskyy I, Vintoniv I, Teischinger A, Michalak R (2005) The influence of site factors on wood density and moisture content of beech in the Ukrainian Carpathians. Wood Research, 50(1), 43-49

Swenson NG, Enquist BJ (2007) Ecological and Evolutionary Determinants of A Key Plant Functional Trait: Wood Density and Its Community-Wide Variation Across Latitude and Elevation. American Journal of Botany, 94(3), 451459

Tessier L, Nola P, Serre-Bachet, F (1994) Deciduous Ouercus in the Mediterranean region: tree ring/climate relationships. New Phytologist, 126, 355-367

T.S.E. (1976) Odunda Fiziksel ve Mekanik Deneyler İçin Birim Hacim Ağırlığı Tayini. TS 2472, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara

T.S.E. (1984) Odunda Radyal ve Teğet Doğrultuda Çekmenin Tayini. TS 4083, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara

T.S.E. (1984) Odunda Radyal ve Teğet Doğrultuda Şişmenin Tayini. TS 4084, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara

T.S.E. (1984) Odunda Hacimsel Çekmenin Tayini. TS 4085, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara

T.S.E. (1984) Odunda Hacimsel Şişmenin Tayini. TS 4086, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara

Üstündağ Ö (2009) Elazığ İlinde Genel Arazi Kullanımının Yükselti Kuşaklarına Göre Değişimi. TMMOB Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi, 2-6 Kasım, İzmir

Wodzicki TJ (2001) Natural factors affecting wood structure. Wood Science and Technology, 35, 526

Yaltırık F, Efe A (2000) Dendroloji. İstanbul Üniversitesi Yayın No:4265, Fakülte Yayın No:465, İstanbul