Alpin kayalık habitatlardaki doğal bitki taksonlarının bitkisel tasarımlardaki fonksiyonları bakımından değerlendirilmesi

Derya Sarı, Cengiz Acar
1.999 496

Öz


Biyoçeşitlilik açısından değerli ve hassas ekosistemleri barındıran alpin alanlar, sahip oldukları farklı habitatlarlar ile doğal peyzajın eşsiz öğelerini oluşturmaktadırlar. Bunlardan biri de kayalık habitatlardır. Alpin ve kayalık habitatlarda yaşayan birçok bitki türü, özellikle estetik özellikleriyle dikkat çekmiş ve zaman içerisinde insanların talepleri doğrultusunda bitkisel tasarımlara katılmaya başlamıştır. Bu çalışmada, kayalık habitatların çeşitli ve farklı ölçeklerde izlenebildiği, aynı zamanda da sahip olduğu zengin floristik çeşitlilik bakımından dikkat çekici olan Hatila Vadisi Milli Parkı (Artvin)’nda belirlenen 12 adet alpin kayalık alan incelenmiştir. Arazi çalışmaları sonucunda örnek kayalık alanlarda, 40 familyaya ait, 12’si endemik olmak üzere toplam 187 bitki taksonu tespit edilmiştir. Taksonların tür kompozisyonları ise kümeleme analizi ile belirlenmiştir. Çalışma kapsamında, örnek alanlarda tespit edilen doğal taksonların çeşitli morfolojik ve estetik özellikleri (renk, doku, form, yaşam formu) bakımından sınıflandırması yapılarak, süs bitkisi olarak değerlendirilebilecek bazı taksonlar ve bunların bitkisel kompozisyonlardaki fonksiyonlarına (yapısal, odak-vurgu, dolgu-destek) yönelik bir öneri tablosu geliştirilmiştir.


Anahtar kelimeler


Alpin kayalık habitatlar, Alpin bitkiler, Doğal bitki kompozisyonu, Bitkisel tasarım, Hatila Vadisi Milli Parkı

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.17474/acuofd.54669

Referanslar


Acar C (1997) Trabzon ve çevresinde yetişen doğal bazı yer örtücü bitkilerin peyzaj mimarlığında değerlendirilmeleri üzerine bir araştırma, Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon

Acar C (2003) A study on the ground layer species composition in rocky, roadside and forest habitats in trabzon province. Turkish Journal of Botany 27(4): 255 – 275

Akman Y, Ketenoğlu O, Kurt F (2011) Vejetasyon ekolojisi ve araştırma metotları. Palme Yayıncılık, Ankara, s.292

Acar C, Acar H, Altun L (2004) The diversity of ground cover species in rocky, roadside and forest habitats in trabzon (North-Eastern Turkey). Biologia Bratislava 59(4): 477–499

Acar C, Acar H, Eroğlu E (2007) Evaluation of ornamental plant resources to urban biodiversity and cultural changing: a case study of residential landscapes in Trabzon city (Turkey). Building and Environment 42: 218-229

Acar C, Sarı D (2010) Kentsel yerleşim alanlarındaki bitkilerin peyzajda kullanım tercihleri açısından değerlendirilmesi: Trabzon kenti örneği. Ekoloji 19(74): 173-180

Anonim (2005) Artvin İl Gelişme Planı, Çevre ve mekânsal gelişme sektörü raporu, Artvin

Anonim (2014) Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Hatila Vadisi Milli Parkı, http://www.milliparklar.gov.tr/mp/hatilavadisi/index.htm, 10.09.2014

Anşin R, Özkan Z C, Eminağaoğlu Ö (2000) Artvin –Atila (Hatilla) Vadisi Milli Parkının vejetasyon yapısına genel bir bakış. Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi 1 (1): 59-71

Atay S, Güleryüz G, Orhun C, Seçmen Ö, Vural C (2009) Dağlarımızdaki zenginlik Türkiye’nin 120 alpin bitkisi. Dönence Basım ve Yayın Hizmetleri, İstanbul

Booth N (1990) Basic elements of landscape architectural design. Waveland Pres, Inc Illinois, USA

Bradshaw A D, Handley J (1982) An ecological approach to landscape design: principles and problems. Landscape Design 138: 30-34

Coates F, Kirkpatrick J B (1992) Environmental relationships and ecological responses of some higher plant species on rock cliffs in northern Tasmania. Australian Journal of Ecology 17: 441-449

Davis P H (1965 – 1988) Flora of Turkey and East Aegean Islands. Vol. I – XI, Edinburg

Dubé RL, Campbell F C (1999) Natural stonescapes, the art and craft of stone placement. Transcontinental Printing, Canada

Evans A (1981) Alpines '81: Report of the 5th international rock garden plant conference and show, Conference report. Nottingham, UK

Good J E G, Millward D (2007) Alpine plants ecology for gardeners. Timber Press, Portland, Oregon, USA

Good R B (1992) L’aménagment de la végétation dans les Alpes Australiennes. Revenue de Géographie Alpine 80 (2): 361–379

Grey-Wilson C (2000) Alpines, the new plant library. Lorenz Books, NewYork, USA

Güçlü K (1988) Erzurum’da doğal olarak yetişen bazı bitkilerin taş ve kaya bahçeleri ile kuru duvarlarda kullanımları üzerinde bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 19(1): 35–49

Karaer F, Terzioğlu S (2012) Hatila Vadisi Milli Parkı uzun devreli gelişme planı, analitik etüt raporu. Ortadoğu Ormancılık Proje Etüt ve Müşavirlik Ticaret A.Ş. (ODOPEM), Ankara

Karaşah B (2006) Kentsel dokuda bitkilendirme tasarımında yapılan yanlışlıkların belirlenmesi; Trabzon Örneği, Yüksek Lisans Tezi, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon

Kowarik I (1995) On the role of alien species in urban flora and vegetation. Urban Ecology 4: 321-338

Körner C (1995) Alpine plant diversity: A global survey and functional ınterpretations. In: Chapin FS and Körner C (Eds) Arctic and alpine biodiversity: patterns, causes and ecosystem consequences, Springer, Heildelberg, Germany, pp 45-62

Main B Y (1997) Granite outcrops: A collective ecosystem. Journal of the Royal Society of Western Australia 80:113-122

Özgüner H (2003) Kentsel peyzajda doğal stilin fonksiyonel değerleri ve bunların klasik stille karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi A (2): 19-36

Terzioğlu S (1998) Uzungöl (Trabzon-Çaykara) ve çevresinin flora ve vejetasyonu. Doktora Tezi, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon

Terzioğlu S, Anşin R, Kılınç M, Acar C (2007) Vascular plant diversity in Solaklı watershed in Northeastern Turkey. Phytologia Balcanica 13 (2): 213-222

Thompson K, Austin K C, Smith R M, Warren P H, Angold P G, Gaston K J (2003) Urban domestic gardens (I): putting small-scale plant diversity in context. Journal of Vegetation Science 14: 71-78

Turner K, Lefler L, Freedman B (2005) Plant communities of selected urbanized areas of Halifax, Nova Scota, Canada. Landscape and Urban Planning 71: 191-206

TÜBİTAK (2002) Biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kalkınma, VIZYON 2023, TÜBİTAK