XVI. Yüzyılda Latin Amerika Gümüşünün Osmanlı-İspanyol Rekabetindeki İktisadi Rolüne Dair Bazı Düşünceler

Emrah NAKİ
678

Öz


XVI. yüzyıl boyunca Osmanlı ve İspanya Devletleri arasında
Akdeniz’de süregelen çatışmanın geri planında Avrupa’ya uzanan Latin
Amerika gümüşü finansal önemi haizdir. Bu değerli madenin mevcudiyeti,
özellikle bu iki imparatorluğun sahip oldukları savaş makinelerini finanse
etmede etkin rol oynamıştır. Fakat bu uzun soluklu siyasi ve askeri rekabet
uzun vadede devletlerin hazinelerinde onarılmaz kayıplara yol açmıştır.
Merkezde daha büyük ordular kurmak ve bunları sürekli olarak eğitme
zorunluluğu bu iki devletin finansal yapısını yıpratırken, uzun ve tüketici
savaşlar parasal sorunları daha da ağırlaştırmıştır. Bu şartlar altında
kaçınılmaz olarak baş gösteren finansal kriz, İspanyol hazinesinde iflaslar
yaşatmış, Osmanlı ziraatı ve sanayiinde ise bunalımlar yaratmıştır. Bu
bağlamda çalışmamız, Latin Amerika gümüşünün XVI. yüzyılda İspanya
ve Osmanlı Devletleri’nin ekonomilerinde yarattığı olumlu ve olumsuz
etkileri gösterme denemesidir.




DOI: http://dx.doi.org/10.17518/caty.64046