Fatih Sultan Mehmed Döneminde Gelibolu Sancağındaki Kaleler

Uğur ALTUĞ
565

Öz


Gelibolu kuruluş döneminde Osmanlı donanmasının deniz üssü ve
kaptan-paşanın ikâmetgâhıydı. İstanbul’un fethinden sonra Gelibolu’nun
önemi daha da artmıştır. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul ve Çanakkale
Boğazı’nı olası Haçlı ve Venedik saldırılarına karşı korumak istemiştir.
Ege adalarında yerleşmiş bulunan Rumları ve Latinleri bertaraf ederek
Ege Denizi’ni Osmanlı egemenliği altına almayı amaçlıyordu. Fatih bu
amaçlarına ulaşabilmek için donanmayı büyütüp güçlendirmiş, Gelibolu
Kalesini tahkim ederek, Çanakkale Boğazı’nın hemen girişine karşılıklı
birer kale daha inşa ettirmiştir. Fatih döneminde Gelibolu Sancağı’nda
tatbik edilmiş olan kale politikası ve bu suretle oluşturulan istihkâmların
yapı ve organizasyonları ilgi çekicidir. Bu kalelerin konumları, inşa ya da
tahkim süreçleri, sundukları askeri ve idari güç ve avantajlar, personel ve
teçhizat yapısı, görevlilerin tasarruf ettiği timar, ulûfe ve çiftlik gibi gelir
kaynakları ve diğer hususlar Osmanlıların kale politikaları hakkında
önemli fikirler vermektedir.




DOI: http://dx.doi.org/10.17518/caty.13990