Şehitlikleri İmar Cemiyeti Arşiv Belgelerine Göre Çanakkale Şehitler Abidesi İnşaatının Tamamlanması Ve Açılış Töreni

Mithat Atabay
502 94

Öz


Eski Hisarlık Tepe üzerinde Çanakkale Savaşları’nda şehit olan
askerlerin anısına inşa edilen ve Çanakkale Zaferi ile özdeşleşen bir eser
olan Şehitler Abidesi, 1960 yılında tamamlanmıştır. Yapımına başladıktan
sonra kaynak yokluğu dolayısıyla tamamlanması uzun zaman alın anıt
ancak 1960 yılında ziyarete açılabilmiştir. Günümüzde ise çevresindeki
düzenlemeler hâlâ devam etmektedir.
Abidenin öyküsü, 1944 yılında Milli Savunma Bakanlığı’nın Çanakkale
Cephesi’nde verilen şehitlerin hatırasını ve Çanakkale Zaferi’ni ebedileştirmek
amacıyla açtığı proje yarışmasıyla başlar. Yarışma sonunda Doğan Erginbaş
ve İsmail Utkular’ın projesi birinci seçilmiştir. Ancak maddi imkânsızlıklar
dolayısıyla abidenin inşaatına ancak on yıl sonra başlanabilmişti.
Haziran 1952’de abidenin yapılamamasından dolayı büyük
sorumluluk duyan bir kısım kişi ve kurumlar harekete geçti. İstanbul
Valiliği bu konudaki çalışmalara öncülük etti. Abidenin inşaatını yapmak
için bir komite kuruldu. Komite üyeleri Emin Nihat Sözeri, Muhlis Erdener,
Hamdi Mocan, Kurmay Yarbay Cemal Yıldırım, Tevfik Demircigil, Mustafa
İnan, Orhan Safa ile Mithat Özdeş ve Üniversite Genel Sekreteri’nden
oluşuyordu. Komite, Şehitlikleri İmar Cemiyeti’ne bağlı olarak çalışacaktı.
Şehitlikleri İmar Cemiyeti Çanakkale Şehitler Abidesi İnşaatına Yardım
Komitesi adını alan bu çalışma grubunda görevler paylaşıldı.
17 Nisan 1954’te yapılan resmi bir törenle abidenin temeli atıldı. Ancak
inşaatın ilerleyen safhalarında bazı eksiklikler ve hatalar olduğu tespit edilince,
başka müteahhitlere ihale verilmiş ve inşaat zaman zaman durma noktasına
gelmiştir. Bu süre içerisinde inşaatın bitirilememesi üzerine Abdi İpekçi’nin
yayın yönetmeni olduğu Milliyet gazetesi bir kampanya başlatarak, halktan
para toplamaya başlamıştır. Pek çok kesim bu konuya duyarlı davranmış
ve kısa sürede istenilen para toplanabilmiştir. Halkın ve devletin katkısıyla
Çanakkale Şehitler Abidesi 21 Ağustos 1960’te tamamlanabilmiştir.


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.17518/caty.66920