Fakîrî’nin İstanbul Şehrengizi

Taner Gök
686 121

Öz


16. asırda yaşamış olan olan Fakîrî, edebiyatımızdaŞehrengiz-i
İstanbul ve Ta‘rifât adlı eserleriyle tanınan bir şairdir. Bunların haricinde
Letâ‘if, bazı çalışmalarda ona atfedilen ancak yaptığımız incelemede 17.
yüzyılda yazıldığı anlaşılan Sâkî-nâme ve mecmularda geçen 57 şiir de
yine Fakîrî’yle anılan eserlerdir.
Kâtib ve Taşlıcalı Yahya’nın eserlerinin ardından İstanbul için yazılan
üçüncü şehrengiz olma özelliğini taşıyan Şehrengiz-i İstanbul’un elimize
ulaşan üç nüshası vardır. Bu üç nüshaya dayanarak eser hakkında bilgiler
veren araştırmacıların tamamı, şehrengizin 305 beyit olduğu konusunda
hemfikirdirler. Ancak yaptığımız inceleme neticesinde eserin aslında 259
beyit olduğu; arta kalan 46 beytin ise Mesîhî’nin Edirne Şehrengizi’nden
alındığı sonucuna varılmıştır. Zira Fakîrî’nin eserinde geçen 23 güzelin
tasviri birebir aynı beyitlerle Mesîhî’nin şehrengizinde de geçmektedir.
Mesîhî’nin, eserini Fakîrî’den önce yazdığı bilgisinden hareketle bu
durumun kuvvetle muhtemel bir müstensih hatasından kaynaklandığını
söyleyebiliriz.
Fakîrî’nin Sâkî-nâme ve Şehrengiz-i İstanbul adlı eserleri hakkında
önemli bulgulara ulaşılan çalışmamızın ilk bölümünde Fakîrî’nin hayatı
ve eserleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise önce mevcut
nüshaların ikisinden yararlanılarak Şehrengiz-i İstanbul’un tenkitli metni
oluşturulmuş; sonra da eserin muhteva ve şekil hususiyetleri hakkında
bilgiler verilmiştir. Bunun neticesinde sebeb-i te’lif, tasvirler, kullanılan
dil, vezin ve nazım şekli gibi birçok bakımdan eserin, gelenekle sıkı bir bağ
içerisinde olduğu görülmüştür.


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.17518/caty.79030