YAZINSAL ALANDA KLASİK ÜTOPYALAR VE TÜRK EDEBİYATI’NDA ÜTOPYA

Filiz BALI, Ufuk UĞUR
3.714 1.685

Öz


Zihin tarafından üretilen, gerçekleşmesi ve ulaşılması istenen fakat bu amacın imkânsız olarak görüldüğü daha ideal ve daha iyi bir devlet modeli ya da toplum yapısı oluşturmak veya ortaya çıkarmak amacıyla zihin dünyasında kurgulanan ve üretilen bir düş olarak ifade edilebilen ve Sümerler’in kil tabletlerinde bile bir anlatı şeklinde görülebilen ütopya olgusu daha iyi ve güzel bir yaşama kavuşma ve ulaşma arzusu ile geleceğe yönelik tasarımlarda bulunan insanoğlu için adeta bir özlem olmuştur. Bu çalışmada öncelikle yazınsal klasik ütopyalardan bazıları kısa bir değerlendirmeye tabi tutulacak, akabinde Türk Edebiyatı bağlamında ütopik öğeler barındıran eserler ve barındırdıkları öğeler hakkında kısa bilgiler verilecektir. Genel değerlendirme ve sonuç bölümünde ise ütopik yapılanmalar çeşitli açılardan ele alınmaya çalışılacaktır

Tam metin:

PDF

Referanslar


AÇAR, Mehmet (2005). Siyah Hatıralar Denizi, İstanbul: İthaki Yayınları.

ADIVAR, H. Edip (1912). Yeni Turan, İstanbul: Orhaniye Matbaası.

AĞAOĞLU, Ahmet (1930). Serbest İnsanlar Ülkesi, İstanbul: Sanayi-i Nefise Matbaası.

ALATLI, Alev (2001). Schrödinger’in Kedisi Rüya, 5. Baskı, İstanbul: Alfa Yayınları

ALİ KEMAL, Fetret, Dersaadet [İstanbul]: Muhtar Halid Kütübhanesi, Matbaa-i Hayriye ve Şürekası, 1913/1914.

ALTAN, Çetin (1999). 2027 Yılının Anıları, İstanbul: Kaf Yayıncılık

AYAZ, Adnan (2008). “Fârâbî’de Siyaset Felsefesi Kaynakları ve Etkileri”, Basılmamış Doktora

Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. BACON, Francis (2007). Yeni Atlantis, Çev. Çiğdem Dürüşken, İstanbul: Kabalcı Yay.

CAMPANELLA, Tommaso (2007). Güneş Ülkesi, Çev. Çiğdem Dürüşken, İstanbul: Kabalcı Yay.

CEVİZCİ, Ahmet (2003). Felsefe Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Paradigma Yay.

ÇÜÇEN, A. Kadir (2000). Orta Çağ Felsefesi Tarihi, İstanbul: İnkilap Yay.

DAYIOĞLU, Gülten (2004). Işın Çağı Çocukları, 11. Basım, İstanbul: Altın Çocuk Kitapları.

DURAK, Nejdet (2006). “Oyun ve Felsefe: Çağdaş Ütopya, SimCity”, SOBE Sosyal Bilimler Evi,

Isparta, Yıl: 1, Sayı: 2, s. 33-41. ETHEMOĞLU, Armağan (2004). Son Masal, 1. Baskı, İstanbul: Telos Yayıncılık.

FÂRÂBÎ (2011). İdeal Devlet “el-Medinetü’l Fâzıla”, Çev. Ahmet Arslan, 3. Baskı, Ankara: Divan Yay.

GÖKBERK, Macit (2010). Felsefe Tarihi, 19. Baskı, İstanbul: Remzi Kitabevi Yay.

GÖKTÜRK, Akşit (1982). Ada, İstanbul: Adam Yayınları

İBN TUFEYL (2006). Hayy Bin Yakzan, (Çev. Babanzâde Reşid - Haz. Mustafa Uluçay), İstanbul: Etkileşim Yay.

KARAKUYU, Reşat (2000). Ütopya Mistik Masal Dünyası, 2. Baskı, İstanbul: Res- Kar Yayınları.

KARAOSMANOĞLU, Y. Kadri (1934). Ankara, İstanbul: İletişim Yay.

KIR, Y. E. (2007). “Klasik ve Çağdaş Ütopyalarda Din ve Toplum”, Basılmamış Yüksek Lisans

Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlahiyat ABD Din Sosyolojisi Bilim Dalı. KUMAR, Krishan (2005). Ütopyacılık, Çev. Ali Somel, 1. Baskı, Ankara: İmge Kitabevi Yay.

KÜÇÜKCOŞKUN, Y. (2006). “1980-2005 Yılları Arasında Türk Edebiyatında Ütopik Romanlar ve Ütopyanın Kurgusu”, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi,

Sosyal Bilimler Enstitüsü. MARSHALL, Gordon (1999). Sosyoloji Sözlüğü, Çev. Osman Akınhay, Derya Kömürcü, Ankara: Bilim ve Sanat Yay.

MİMAROĞLU, İlhan (1997). Yokistan Tasarısı, 1. Baskı, İstanbul: Pan Yayıncılık, 1997.

MORE, Thomas (2010). Ütopya, Çev. Hasan İlhan, Ankara: Alter Yay.

ÖZGÜL, M. Kayahan (1988). “Bir Ütopya Taslağı: Hayat-ı Muhayyel”, Türk Dünyası

Araştırmaları, Sayı: 53, s. 133-160. ÖZGÜL, M. Kayahan (2004). Türk Edebiyatında Siyasî Rüyalar, Ankara: Hece Yayınları

ÖZTÜRK, N. (1992). “Çağdaş Türk Edebiyatında Ütopya”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi,

Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. PLATON (2010). Devlet, Çev. Cenk Saraçoğlu - Veysel Atayman, İstanbul: Bordo-Siyah Yay.

REESE, W. L. (1999). Dictionary of Philosophy and Religion, NewYork.

SAFA, Peyami (1996). Yalnızız, İstanbul: Ötüken Yay.

SARGENT, L. T. (2004). “Ütopya Gelenekleri: İzlekler ve Varyasyonlar”, Kitaplık, İstanbul: Yapı

Kredi Yayınları, Sayı: 76, s.91-101. SARGIN, G.A. (2003). “Sapkın Mekânlar”, İstanbul Bienali Kapsamında Annex Yayını İçinde, s.1-2.

TANYELİ, U. (1993). “Zihinsel Yapımız Ütopyaya Kapalı Mı?”, İstanbul Dergisi, İstanbul: Tarih

Vakfı Yayınları, Sayı: 5, s.22-25. TÜRK DİL KURUMU, Türkçe Sözlük, http://tdkterim.gov.tr/bts/ ET. 13.11.2014

ULAŞ, S. Erk (2002). Felsefe Sözlüğü, Ankara: Bilim ve Sanat Yay.

UZUNER, Buket (1999). Balık İzlerinin Sesi, 14. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.

UZUNER, Buket (2002). İki Yeşil Susamuru Anneleri, Babaları, Sevgilileri ve Diğerleri, 40. Basım,

İstanbul: Everest Yayınları YAVUZ, Hilmi (1995). Üç Anlatı, 2. Basım, İstanbul: Can Yayınları.

YUMUŞAK, F. Canbaz (2012). “Ütopya, Karşı-Ütopya ve Türk Edebiyatında Ütopya Geleneği”,

Bilig, Sayı: 61, Bahar, s. 47-70.