DENİZ TAŞIMACILIĞINDA BROKER SEÇİMİ KARARINI ETKİLEYEN KRİTER SKORLARININ BELİRLENMESİ VE ALTERNATİFLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yücel ÖZTÜRKOĞLU, Aylin ÇALIŞKAN
1.374 578

Öz


Her geçen gün ağırlaşan rekabet koşulları yüzünden gerek hizmet sektörü gerekse üretici firmalar faaliyetlerini ana ve yan alan olmak üzere ikiye ayırmaya başlamışlardır. Ana faaliyetler, firmaların rakiplerine göre üstün ve farklı değerler yaratmak için yatırımlarını yoğunlaştırdıkları alanlardır. Yan faaliyetler ise firmaların dışardan ek destek aldığı alanlar olarak tanımlanabilir. Dış ticarette faaliyet gösteren üreticiler ve taşımacılık hizmeti sunan işletmeler temel alanları üretim ve taşımacılık hizmetlerine odaklanırken destekleyici, tamamlayıcı ve kolaylaştırıcı hizmetler için aracılardan yardım almaktadırlar.  Deniz taşımacılığında aracılar gemi sahibi veya işletmesiyle yük sahibi veya yük temsilcisi arasında köprü işlevi gören kişilerdir. Bu aracılara gemi acenteleri, forvarder işletmeleri ve brokerler örnek gösterilebilir. Bu çalışmanın amacı, deniz taşımacılığı alanında faaliyet gösteren broker seçiminde kullanılan kriterlerin belirlenmesi ve bu kriterlerin ağırlıklarının tespit edilmesidir. Çalışmanın metodolojisinde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden biri olan Bulanık TOPSIS yöntemi ile uzman görüşü alınarak her bir kriterin ağırlıkları ve önem dereceleri hesaplanmıştır. Son olarak ise yine ÇKKV yöntemlerinden biri olan VIKOR yöntemi ile brokerlik hizmetine ihtiyaç duyan bir firmanın, satın alacağı brokerlik hizmeti için en uygun alternatif şirketlerin sıralanması yapılmıştır.


Anahtar kelimeler


Broker seçimi; seçim kriterleri; çok kriterli karar verme; bulanık TOPSIS; VIKOR yöntemi

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.18613/deudfd.97173

Referanslar


Aktaş, R., Doğanay, M.M., Gökmen, Y., Gazibey, Y. & Türen, U. (2015). Sayısal Karar Verme Yöntemleri. İstanbul: Beta Yayınevi.

Akyüz, G. (2012). Bulanık Vikor yöntemi ile tedarikçi seçimi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26 (1), 197-214.

Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri - SPSS Uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.

Balcı, G. (2011). Shipbroker selection criteria: Viewpoint of charterers in dry bulk shipping, Yüksek Lisans Tezi, Department of Nordic Master in Maritime Management, Chalmers University of Technology, Göteborg, Sweden

Chan, F.T.S. & Kumar, N. (2007). Global supplier development considering risk factors using fuzzy extended AHP-Based approach. Omega, 35, 423.

Chen, C. T. (2000). Extensions of the TOPSIS for group decision-making under fuzzy environment. Fuzzy sets and systems, 114 (1), 1-9.

Collins, N. (2000). The Essential Guide to Chartering and Dry Freight Market. London: Clarkson Research Studies.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

Çetin, İ.B. (2013). Çarter İşlemleri. A. G. Cerit, D.A. Deveci & S. Esmer (Ed.), Denizcilik İşletmeleri Yönetimi (s.293-342). İstanbul: Beta Yayınları.

Denktaş Şakar, G. (2013). Gemi Brokerliğinde İlişki Pazarlaması (Keşifsel Bir Çalışma). A. G. Cerit, D.A. Deveci & S. Esmer (Ed.), Denizcilik İşletmeleri Yönetimi (s.247-290). İstanbul: Beta Yayınları.

Deveci, D.A. (2013). Deniz Ulaştırması: İşletmeler ve İşlevler. A. G. Cerit, D. A. Deveci & S. Esmer (Ed.), Denizcilik İşletmeleri Yönetimi (s.23-34). İstanbul: Beta Yayınları.

Gorton, L., Hillenius, P., Ihre, R., & Sandevarn, A. (2009). Shipbroking and Chartering Practice. 7th edition, London: Informa.

Hwang, C.L. & Yoon, K., (1981). Multiple Attributes Decision Making Methods and Applications. Berlin/Heidelberg/New-York: Springer Verlag.

ICS, Institute of Chartered Shipbrokers (2014). Dry Cargo Chartering, London: ICS.

Metaxas, B.N. (1972). The future of the tramp shipping industry. Journal of Transport Economics and Policy, 1 (3), 271-280.

Opricovic, S. (1998). Multicriteria optimization of civil engineering systems. Faculty of Civil Engineering, Belgrade, 2(1), 5-21.

Opricovic, S., & Tzeng, G. H. (2004). Compromise solution by MCDM methods: A comparative analysis of VIKOR and TOPSIS. European Journal of Operational Research, 156 (2), 445-455.

Opricovic, S., & Tzeng, G. H. (2007). Extended VIKOR method in comparison with outranking methods. European Journal of Operational Research, 178 (2), 514-529.

Öncü H. (1994). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Matser Basım San. ve Tic. Ltd. Şti.

Öztürkoğlu Y., & Türker, D. (2013). Application of TOPSIS to analyze stakeholder relations. International Journal of Business and Social Research, 3(5), 245-255.

Pisanias, N., & Willcocks, L. (1999). Understanding slow internet adoption `infomediation’ in shipbroking markets. Journal of Information Technology , 14, 399-413.

Sanchez, J., & Gomez, A. T. (2003). Applications of fuzzy regression in actuarial analysis. The Journal of Risk and Insurance, 70(4), 665-699.

Stopford, M. (2009). Maritime Economics. 3. Edition, New York: Routledge.

Strandenes, S. P. (2000). The shipbroking function and market efficiency. International Journal of Maritime Engineering , 17-26.

Şahin, A.E. (2001). Eğitim araştırmalarında delphi tekniği ve kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 215-220.

Yoon, K. P., & Hwang, C. L. (1995). Multiple Attribute Decision Making: An Introduction. (Vol. 104). Thousand Oaks: Sage Publications.

Yu, P. L. (1973). A class of solutions for group decision problems. Management Science, 19(8), 936-946.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.