KAYSERİ MİLLET MEKTEPLERİ

Deniz Akpınar, Recep Kanalga
1.577 1.090

Öz


Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşundan sonra gerçekleştirilen inkılâplardan biri de harf inkılâbıdır. Harf değişikliği ile Arap harflerine dayanan alfabe kullanımdan kaldırılmış ve Latin esasına dayanan alfabe kullanılmaya başlanmıştır. 1 Kasım 1928’de harf inkılâbının kabulünden sonra 1 Ocak 1929’da Millet Mektepleri faaliyete geçmiştir. Millet Mektepleri’nin halkın yeni harfleri öğrenmesinde, günlük hayata ve vatandaşlığa dair genel bilgileri öğrenmesinde önemli bir rolü olmuştur. Bütün illerde, ilçelerde hatta köylerde kurulmaya çalışılan Millet Mektepleri, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde büyük bir eğitim hamlesi olarak değerlendirilebilir. Devletin her kademesindeki bütün memurları Millet Mektepleri teşkilatında ihtiyaca göre çalışmışlardır. Mustafa Kemal Paşa, Millet Mektepleri teşkilatının umumi reisliğini ve başmuallimliğini yapmıştır.
Ülke genelindeki eğitim hamlesinin Kayseri ayağı bu makalede ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmada Kayseri Millet Mektepleri hakkında elde edilen bilgiler değerlendirilirken aynı zamanda Millet Mektepleri hakkında genel ve temel bilgilere de yer verilmiştir.


Anahtar kelimeler


harf inkılâbı, millet mektepleri, kayseri, eğitim

Tam metin:

PDF

Referanslar


ARŞİV KAYNAKLARI Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA) BCA, Belge nu: 490.1.1.2-13,1. BCA, Belge nu: 490-01-1-3-12. BCA, Belge nu: 030.10.00.00-12.73.4.1. BCA, Belge nu: 30.10.64.431.43. GAZETELER Hâkimiyet-i Milliye, 21 Eylül 1928, 2.

Hâkimiyet-i Milliye, 14 Teşrin-i Evvel 1929, 2.

Hâkimiyet-i Milliye, 11 Nisan 1930, 4.

Kayseri Vilayet, 17 Eylül 1928, 3.

Kayseri Vilayet, 27 Ağustos 1928, 2.

Kayseri Vilayet, 4 Mart 1929, 3.

Kayseri Vilayet, 11 Teşrin-i Sani 1930, 4.

Kayseri Vilayet, 22 Kanun-i Sani 1931, 2.

Kayseri Vilayet, 7 Mayıs 1931, 3.

Kayseri Vilayet, 25 Kanun-i Sani 1932, 3.

Kayseri Vilayet, 15 Nisan 1935, 2.

Kayseri Vilayet, 28 Teşrin-i Evvel 1935, 2 Isparta, 12 Eylül 1928, 2

Resmi Gazete, 24 Teşrin-i Sani 1928, 4-7.

Vakit, 2 Teşrin-i Evvel 1930, 4. KİTAP VE DERGİLER

Albayrak, M. (1994). Millet mekteplerinin yapısı ve çalışmaları (1928-1935). Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, VI, 28, 471-483.

Başaran, İ. E. (2008). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Ankara: Ekinoks Yayınevi.

Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü. (1935). Maarif millet mektepleri faaliyeti istatistiği 1928-35, İstanbul:

Hüsnütabiat Matbaası. Buluç, S. (1981). Osmanlılar devrinde alfabe tartışmaları. Harf Devrimi’nin 50. Yılı Sempozyumu, Ankara: TTK Yayınları, Sayfa 47-48.

Ergin, O. (1977). Türk maarif tarihi (cilt 5). İstanbul: Eser Matbaası.

Erkiletlioğlu, H. (1998). Kayseri yakın tarihinden notlar. Kayseri: Kayseri Ticaret Odası Yayınları.

Giritli, İ. (1988). Harf inkılabı ve Atatürk, Atatürk Araştırma Merkezi, V, 13, 31- 35.

İlgürel, M. (1981). Doğumunun 100. yılında Atatürk’e armağan millet mektepleri. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası.

Kansu, M. M. (1966). Erzurum’dan ölümüne kadar Atatürk’le beraber, Ankara: TTK Yayınları

Kara Mehmet Ağazade Kemaleddin, (1934). Erciyes Kayseri’si ve tarihine bir bakış. Kayseri: Kayseri Yeni Matbaa

Kayseri Ansiklopedisi. (1998). Eğitim (222-223). Kayseri: Kayseri Valiliği Yayınları

Levent, A. S. (1967). Dilde özleşme hareketinin tarihçesi, dil devrimi üzerine. Ankara: TDK Yayını

Merdivenci, A. (1980). Türk yazı devrimi ve yurt dışındaki Türklere yansıması. İstanbul: Hilâl Matbaacılık Kolektif Şirketi

Millet Mektepleri Teşkilatı Talimatnamesi. (1928). Ankara

Millet Mektepleri Teşkilatı Talimatnamesi, (1929). Ankara

Sakoğlu, N. (1992). Cumhuriyet dönemi eğitim tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.

Sekizinci İzmir Fuarında Kayseri 1938. (1938). Kayseri: Sümer Matbaası

Şimşir, B. N. (2006). Türk harf devrimi üzerine incelemeler. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.

Tan, N. (2006). Atatürk dönemi kültür kurumlarından örnekler 1920-1938. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı.

Ülkütaşır, M. Ş. (1973). Atatürk ve harf devrimi. Ankara: TDK Yayınları

ELEKTRONİK KAYNAKLAR Türk harflerinin kabul ve tatbiki hakkında kanun (b.t.). 01.12.2014, http://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR_KARARLAR/kanuntbmmc007/kanuntbmmc007/kanuntbmmc0070 13pdf