Seyahatname’nin Otobiyografi/Sergüzeşt-i Evliya Bölümleri

MİNE MENGİ
1.353 412

Öz


Evliya Çelebi’nin Seyahatname’si on yedinci yüzyıl Osmanlı nesrinin değişik türlerinden izler taşır. Bunlardan tarih, coğrafya ve biyografi eserde öncelikli yer alır. Bugün adına otobiyografi ya da anı dediğimiz Çelebi’nin kendisini tanıttığı, yaşadıklarını anlattığı bölümlerin sayısı ise az değildir. Bunların çoğu eski gelenekteki mensur sergüzeştnameleri andırır. Nitekim Evliya Çelebi de kendisini anlattığı bölümlerde çoğunlukla Sergüzeşt-i Evliya, Sergüzeşt-i Hakir başlıklarını kullanır. Söz konusu bölümler latifeler, fıkralar, veli biyografileri ya da farklı konu sapmalarıyla zenginleştirilir. Bu bölümler Evliya’nın dil ustalığını gösterdiği bölümlerdendir. Bu çalışmada Seyahatname’nin söz konusu bölümlerinin bazılarına değinildikten sonra anlatım özellikleri tanıtılarak Evliya Çelebi’nin üslûbu açısından değerlendirilecektir.


Tam metin:

PDF

Referanslar


Ayaydın-Cebe, Günil Özlem, ( 2009 ) “Bir Anlatı Ustası Seyyahla Asırlar Arası Seyahat 55vd.” Çağının Sıradışı Yazarı Evliyâ Çelebi, haz. Nuran Tezcan,YKY. İstanbul

2. Dankoff, Robert. ( 2006 ) “Bir Edebiyat Anıtı: Evliya Çelebi Seyahat-nâmesi” Türk Edebiyatı Tarihi 2, 345 vö. YKY, Ankara

Evliya Çelebi Seyahatnamesi I-IX (1996-2005 ) Yay.haz.Seyit Ali Kahraman-Yücel Dağlı, YKY.İstanbul

Gökalp, Haluk, (2009), Eski Türk Edebiyatında Manzum Sergüzeşt-nâmeler, Kitabevi, İstanbul

Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnamesi (2003-2006), haz. Seyit Ali Kahraman-Yücel Dağlı , III cilt.YKY, İst.

İlgürel, Mücteba, (1995) “Evliya Çelebi” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c.11, 529 vd. İstanbul

Kafadar, Cemal, ( 2009 ) Kim var imiş biz burada yoğ iken. Dört Osmanlı: Yeniçeri, Tüccar, Derviş ve Hatun, Metis Yayınları, İstanbul

Mengi, Mine, “Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Bir Üslûp Özelliği Olarak Türler Arasılık.( 2009) 281 vd.” Çağının Sıradışı Yazarı Evliya Çelebi, haz. Nuran Tezcan, YKY. İstanbul