İSTİKLÂL MARŞI’NA HİKMET NAZARIYLA BAKMAK / NÂBİ EKOLÜ’NÜN MEHMET AKİF ERSOY’DAKİ İZLERİ

HASAN DOĞAN
1.031 317

Öz


İnsanların duygu, düşünce ve hayal dünyalarına hitap eden edebî metinler bazen insanın ve toplumun ahlakî yönleriyle de ilgilenmiş bu doğrultuda yazılar kaleme alınmıştır. Klasik Türk Edebiyatında, özellikle şiir türünde, bu tür konuların işlendiği, insanın nasıl olması ve nasıl davranması gerektiği, insana görünenin arkasında asıl olanı ve doğruyu göstermek amacıyla kaleme alınan bu tür şiirlere ‘Hikmetli şiir veya söyleyiş, Hikemî tarz, öğretici üslup’ gibi isimler verilmiştir.

Özellikle 17. yüzyılda Nâbî’nin bazı Fars şairlerinden etkilenerek bu söyleyiş biçimini Klasik Türk şiirine kazandırdığı kabul görülmektedir. Bu vesileyledir ki bu üslup hareketi ‘Nâbî Ekolü’ olarak da bilinmektedir.

Bu bildiride Nâbî Ekolü olarak da anılan Hikmetli söyleyişin, Divan şiiri geleneğine olan hayranlığı ile dikkatleri üzerine çeken Mehmet Âkif Ersoy ve Kurtuluş mücadelesinin manzum bir hikâyesi niteliğindeki İstiklâl Marşı üzerindeki etkilerine değinilecektir.


Tam metin:

PDF

Referanslar


Akalın, Nazir (2003), Şairin Eldivenleri, Meneviş yay., Ankara.

Atik, Hikmet (2009), “Nâbî’nin Hayriyye’sinde İslam Esasları”, Şair Nâbî Sempozyumu Bildirileri(13 – 15 Kasım 2009, Şanlıurfa), Editör: Ali Bakkal, Sembol Ofset, Şanlıurfa, ss. 424 – 430.

Bilgin, A. (2009), “İstiklal Marşı ve Üzerine Yapılan Çalışmalar”, İ.Ü Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. XXXXVII, 2009, ss. 22 – 34.

Demirel, Şener (2009), “XVII. Yüzyıl Klasik Türk Şiirinin Anlam Boyutunda Meydana Gelen Üslup Hareketleri: Klasik Üslup – Sebk-i Hindî – Hikemî Tarz – Mahallileşme”, Turkish Studies, Volume 4 / 2, Winter 2009, ss. 246 – 273.

Devellioğlu, Ferit. (2007), Osmanlıca – Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi, Ankara.

Diriöz, Meserret (1994), Nâbî Divânı, Fey Vakfı yay., İstanbul.

Ersoy, M. Akif (1994), Safahat, c. 1 – 2, Haz.: Prof. Dr. Ömer Faruk Huyugüzel, vd., Feza Gazetecilik yay., İstanbul.

Kırkkılıç, H. Ahmet (2009), “Oğullara Öğutler Nabi’nin Hayriyesi ve Sümbülzade Vehbi’nin Lütfiyesi”, Şair Nâbî Sempozyumu Bildirileri(13 – 15 Kasım 2009, Şanlıurfa), Editör: Ali Bakkal, Sembol Ofset, Şanlıurfa – 2009, ss. 396 – 423.

Mengi, Mine (1987), Hikemî Tarzın Büyük Temsilcisi Nâbî, AKM yay., Ankara.