İsimlendirme Hengâmesinde Bir İsim Savunması: Dîvân Edebiyâtı

ABDÜLKADİR DAĞLAR
2.803 483

Öz


Bu makâle, tartışmaların kenârında yapılan bir isim savunmasıdır. Yaygın kullanılan ismiyle “dîvân edebiyâtı” geleneği, başka birçok isimle isimlendirilmiş; bu arada, diğer isimleri değerli bulup kullananlar bu ismi kullanmanın sakıncalarını dile getirmişlerdir. Bu makâle çerçevesinde, dîvân edebiyâtı isminin terimleşme sürecini tamâmlamış olması temel gerekçesiyle, bu isim hakkında ileri sürülen sakıncalar ve yapılan itirâzların gereksiz olduğu ortaya konacaktır. Bu doğrultuda, bu edebî geleneğin de içerisinde yer aldığı medeniyyet dâiresinde “dîvân” kelimesinin nasıl bir dünyâyı temsîl ettiği ve nasıl bir kavrama karşılık geldiği, “dîvân istiâresi” şeklinde ifâde edilebilecek olan kavramın etrâfında ele alınacaktır. Konu etrâfında ortaya çıkan genel manzaranın da dîvân edebiyâtı ismini desteklediği fikrinden hareketle, işâret ettiği sâhayı diğerlerine oranla daha belirgin bir şekilde gösteren bu ismi kullanmanın daha doğru olacağı sonucuna varılmıştır.

Tam metin:

PDF

Referanslar


Akün, Ömer Faruk. (1994), “Divan Edebiyatı”, TDVİA, c. 9, İstanbul, s. 389-427.

Akün, Ömer Faruk. (2013), Divan Edebiyatı, İSAM Yayınları, İstanbul.

Ali Seydi Bey. Teşrifat ve Teşkilatımız (Teşrîfât ve Teşkîlât-ı Kadîmemiz), (Haz.: Niyazi Ahmet Banoğlu), Tercüman 1001 Temel Eser, İstanbul.

Alparslan, Ali. (1994), “Divanî”, TDVİA, c. 9, İstanbul, s. 445-446.

Canım, Rıdvan. (2000), Latîfî Tezkiretü’ş-Şu‘arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin), AKM Yayınları, Ankara.

Derman, M. Uğur. (2010), “Ta‘lik”, TDVİA, c. 39, İstanbul, s. 507-508.

Erdem, Sadık. (1994), Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkidli Metin-İndeks-Sözlük ), AKM Yayınları, Ankara.

Esad Efendi. (1979), Osmanlılarda Töre ve Törenler (Teşrîfât-ı Kadîme), (Haz.: Yavuz Ercan), Tercüman 1001 Temel Eser, İstanbul.

Fatîn Davud (e-kitap). Hâtimetü’l-Eş‘âr (Fatîn Tezkiresi), (Haz.: Ömer Çifçi),

http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0

(Erişim Tarihi: 11.09.2016)

Hisar, Abdülhak Şinasi. (2012), Aşk İmiş Her Ne Vâr Âlemde (Aşka Dair Seçilmiş Mısralar ve Beyitler 1417-1950), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.

İnalcık, Halil. (2011), Has-bağçede ‘Ayş u Tarab (Nedîmler Şâirler Mutribler), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.

İsen, Mustafa. (1994), Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı, AKM Yayınları, Ankara.

Kahraman, Mehmet. (1996), Divan Edebiyatı Üzerine Tartışmalar, Beyan Yayınları, İstanbul.

Karavelioğlu, Murat Ali. (2015), Mecmû‘a-i Kasâ’id-i Türkiyye, TDK Yayınları, Ankara.

Kâtib Çelebi. (1287), Fezleke, c. 2, Cerîde-yi Havâdis Matba‘ası, İstanbul.

Kılıç, Filiz. (2010), Âşık Çelebi Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ (İnceleme-Metin), İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları, İstanbul.

Kınalı-zade Hasan Çelebi. (1989), Tezkiretü’ş-şuarâ, (Haz.: İbrahim Kutluk), TTK Yayınları, Ankara.

Köksal, Fatih. (1996), “Klasik Edebiyatımızı İsimlendirme Meselesi”, Türklük Bilimi Araştırmaları, S. 2, s. 209-223.

Mütercim ‘Âsım Efendi. (1305), el-Okyânûsu’l-Basît fîTercemeti’l-Kâmûsi’l-Muhît, c. 3, Matba‘atu’l-‘Osmâniyye, İstanbul.

Okuyucu, Cihan. (2004), Divan Edebiyatı Estetiği, LM Yayınları, İstanbul.

Sahhâf el-Hâcc Nûrî. (1303), Münşe’ât-ı ‘Azîziyye fîÂsâr-ı ‘Osmâniyye, İstanbul.

Tanpınar, Ahmet Hamdi. (1988), 19 uncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Çağlayan Kitabevi, İstanbul.

Ünver, İsmail. (1993), “Eski Türk Edebiyatıyla İlgili Sorunlarımız”, Türk Dili, S. 500, s. 118-126.

Ünver, İsmail. (2002), “Divan Edebiyatında Şiir Dili”, Türkbilig, S. 3, s. 225-232.

Yusuf Has Hâcib. (1991), Kutadgu Bilig (I Metin), (Haz.: Reşid Rahmeti Arat), TDK Yayınları, Ankara.

Yusuf Has Hâcib. (1994), Kutadgu Bilig (II Çeviri), (Haz.: Reşid Rahmeti Arat), TTK Yayınları, Ankara.