KARA ABDÂL SÜLEYMÂN ŞEMSÎ DEDE VE ŞİİRLERİ ÜZERİNE

AHMET TANYILDIZ
1.382 337

Öz


Tasavvufî yapılar içerisinde sanat ve edebiyatı en ziyade özümsemiş geleneğin Mevlevîlik olduğuna şüphe yoktur. Muhtelif coğrafyalarda Mevlevîliği temsil eden mutasavvıfların kısm-ı azamı sanat ve edebiyatla iç içedir. Hanya Mevlevîhânesi kurucu şeyhi (Kara Abdâl) Süleymân Şemsî de (1829-1886) bu geleneği devam ettiren şahsiyetlerdendir. Şeyhliği ve şairliği ile öne çıkan Şemsî Dede’nin 1305/1887 yılında eski yazıyla yayımlanmış Dîvânçe’si, Farsça bir mesnevî ile farklı nazım şekillerindeki Türkçe manzumelerinden oluşmaktadır. Bu makalede öncelikle Şemsî Dede’nin hayatına ve şairliğine temas edilecektir. Ardından tarafımızca yayına hazırlanmış olan Dîvânçe’nin muhtevasına değinilecek ve şiirlerinden örnekler verilecektir.

Tam metin:

PDF

Referanslar


Erdoğan Hilal, "Kara Şemsî Abdal, Süleyman, Kara Abdal", Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=7485

Hanyevî Şefik Efendi. Dîvânçe-i Hanyevî Şefîk Efendi, Ahter Matbaası, 1293 (1876).

Hasan Amîd, Ferheng-i Amîd, Müessese-i İntişarât-ı Kebîr, Tahran, 1961.

İbnülemin Mahmut Kemal İnal. Son Asır Türk Şairleri, Dergah Yayınları, İstanbul, 1998, Cilt 4, s. 1803-1804.

Kanar, Mehmet. Farsça Türkçe Sözlük, Say Yayınları, İstanbul, 2013.

Kanar, Mehmet. Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî, Mesnevî Cilt 1-2-3, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2013.

Kara, İsmail. "Hanya Mevlevîhânesi: Şeyh Ailesi, Müştemilatı, Vakfiyesi.", İslam Araştırmaları Dergisi, S 1, s.115-173

Kara, Mustafa. “Hanya Mevlevîhânesi”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, TDV Yayınları, Cilt 16, s. 49-51.

Küçük, Sezai. Mevleviliğin Son Yüzyılı, Vefa Yayınları, İstanbul, 2007, s. 309-311.

Mermer, Ayşe Nur. On Dokuzuncu Yüzyıl Mevlevî Şâirleri, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2008, s. 228-229.

Özkan, Ahmet. Tuhfe-i Nâilî’de Konyalı Şairler, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 54, Haziran 2015, 49-86, s. 83.

Sevgi, Ahmet. “XIX. Yüzyıl Mevlevî Şâirlerinden Konyalı Şemsi Dede ve Dîvançesi” 7. Milli Mevlânâ Sempozyumu, Selçuk Üniversitesi Basımevi, Konya 1995, s. 62-73.

Şimşek, Selami. “Doğu Akdeniz’de Tahrip Olan Bir Kültür Mirası: Girit’te Tarîkatlar ve Tekkeler”, AÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 32, s. 215-244.

Topal, Ahmet. Mesnevî’nin Türkçe Manzum Tercüme ve Şerhleri, A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 32, Erzurum 2007, s.45.

Uçman, Abdullah. "Kara Şemsi", Diyanet İslam Ansiklopedisi, TDV Yayınları, Cilt 24, s. 366.