Conceptual Level of Understanding about Sound Concept: Sample of Fifth Grade Students/Ortaokul Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Ses Kavramı ile İlgili Kavramsal Anlama Düzeyleri

Assist.Prof.Dr.Ayberk Bostan Sarıoğlan
1.976 413

Abstract


Abstract

In this study, students' conceptual change processes related to the sound concept were examined. Study group was comprises of 325 fifth grade middle school students. Three multiple-choice questions were used as the data collection tool. At the data analysis process "scientific response", "scientifically unacceptable response" and "no response" categories were used. While about the concept of sound before instruction scientific answer rate was very low, after instruction the rate of misconceptions has decreased. At students "the sound is not spread in solid and liquid phase" and "sound spread velocity does not depend on the phase" misconceptions were encountered. After instruction students' scientific answer rate has been increased. Experimental based instruction process has been effective in changing students' ideas about the concept of sound. Different studies can be done for investigating in this age group students' ideas about the concept of sound.
Keywords: Conceptual level, sound concept, middle school students


Genişletilmiş Özet

Problem: Ioannides (1998) kavramsal değişimin iki şekilde gerçekleşebildiğinden bahsetmektedir. Birincisi, kendiliğinden gerçekleşen kavramsal değişimdir. İkincisi, öğretim temelli kavramsal değişimdir ve bu türde öğrencilerin fikirlerinin bilimsel bilgiye doğru değişmesi için öğretime ihtiyaç duyulmaktadır. Kavram yanılgıları çoğu zamanda değişime dirençli olduğu için çeşitli kavramsal değişim yöntemlerinin kullanıldığı öğretim öğrencilerin fikirlerinin değişiminde etkili olabilmektedir. Ortaokul öğrencilerinin ses kavramı ile ilgili fikirlerine bilgisayar destekli öğretimin, analoji kullanmanın, animasyonların, kavramsal değişim metinlerinin ya da kavram karikatürü kullanımının etkili olduğu belirlenmiştir. Ses kavramı ile ilgili öğrencilerde karşılaşılan kavram yanılgılarına ilişkin fikirlerin değişiminde klasik öğretimin etkisinin öğrenci merkezli öğretim yöntemlerine oranla daha az olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada, öğrencilerin ses kavramı ile ilgili kavramsal değişim süreçlerine deney temelli öğretimin etkisi araştırılmıştır.
Yöntem: Bu araştırmada, araştırma deseni olarak zayıf deneysel desenden biri olan tek grup ön-test son-test kullanılmıştır. Çalışma grubunu Türkiye’nin batı bölgesindeki bulunan iki ortaokuldaki oniki beşinci sınıfta öğrenim gören 325 5. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak üç adet çoktan seçmeli sorudan oluşan bir test kullanılmıştır. Testin güvenirlik katsayısı cronbach’s α katsayısı .783 hesaplanmıştır. Bu test öğretim öncesi ve sonrası öğrencilere uygulanmıştır. Öğrencilerin bu sorulara verdiği cevapların analizinde "bilimsel cevaplar", "bilimsel olarak kabul edilemeyen cevaplar" ve "cevap yok" kategorilerinden oluşan rubrik kullanılmıştır. Öğretim sürecinde her sınıfta 6 saatlik deney temelli öğretim düzenlenmiştir. Bütün sınıflarda sesin yayılması ile ilgili havasız ortamda sesin yayılıp yayılmayacağını gösteren, sesin iletimi, sesin sıvı ortamda yayılması, farklı cisimlerin ürettikleri ses ve aynı sesin farklı ortamlarda duyulması ile ilgili deneyler yapılmıştır.
Bulgular: Ses kavramı ile öğretim öncesi öğrencilerde bilimsel cevaplar ile karşılaşılma oranı az iken, öğretimden sonra bilimsel cevaplar ile karşılaşılma oranı artmıştır. Deney temelli öğretim öğrencilerin bilimsel cevap vermesinde etkili olmuştur. Öğrencilerde öğretim öncesi olduğu gibi öğretim sonrası da "sesin katı ve sıvı ortamlarda yayılmadığı", "sesin yayılma hızı ortama bağlı değildir", “ses boşlukta yayılır” kavram yanılgıları ile karşılaşılmıştır. Diğer sorularda karşılaşılan sesin uçağın ve denizin içinde yayılmadığı, müzik aletlerini farklı kişiler çaldığı için farklı sesler duyulduğu, müzik aletlerinin çalındığı ortamın seslerin farklı duyulmasında etkili olduğu ve ses farklı kişiler tarafından farklı duyulduğu kavram yanılgıları ile bilgimiz dahilinde ilk kez bu çalışmada karşılaşılmıştır.
Öneriler: Ses kavramı ile ilgili bu yaş grubundaki öğrencilerin fikirlerini araştıran farklı öğretim yöntemlerinin kullanıldığı çalışmalar yapılabilir.
Anahtar kelimeler: Kavramsal anlama, ses, ortaokul öğrencileri

Full Text:

715-PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.19160/e-ijer.49269