Uluslararası İlişkiler, Yeşil Kuşak Teorisi ve Örnekleri

Mehmet Kılıç
7.391 1.041

Abstract


Özet

Amerika Birleşik Devletleri’nin bölgesel ve küresel politikalarında İslam ve Müslümanlar önemli yer tutmaktadır. Soğuk Savaş döneminde Orta Doğuda Arap Milliyetçiliğinin Sovyetler Birliği yanlısı tutum içermesi ve 1979 yılında Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgal etmesi Müslümanları ABD dış politikasında önemli bir unsur haline getirdi. Sovyetler Birliği Müslüman coğrafyada anti-emperyalist, Batı karşıtı, bağımsızlıkçı ve milliyetçi grupları destekleyerek etkin olmak isterken ABD’ de Afganistan örneğinde olduğu gibi İslamcı grupları doğrudan ve dolaylı şekilde “şer imparatorluğu” olarak tanımladığı Sovyetler Birliğine karşı destek vererek var olma yolunu seçti ve bir “Yeşil Kuşak” oluşturdu.

ABD’nin ortaya koyduğu bu proje,  Soğuk Savaş sonrası dönemde sürdü ve ABD “Radikal İslam ya da Siyasal İslam” adı verilen akımlara karşı Ortadoğu toplumlarını daha rahat kontrol altında tutabileceği “Ilımlı İslam” olarak adlandırılan yeni bir İslami yorumu yaygınlaştırma çabasına girdi.

Bu çalışmada Uluslararası bağlamda ‘yeşil kuşak teorisi’ ve dönüşümü olan ‘Ilımlı İslam” ile ilgili değerlendirmeler yapılacak ve yaşanan bu sürecin Türkiye, Mısır, Fas, Cezayir gibi Orta Doğu ülkelerindeki yansımaları ve etkileri de izah edilecektir.

 

Anahtar Kelimeler: Uluslararası ilişkiler, Yeşil Kuşak, İslam, ABD, Ilımlı İslam


Full Text:

PDF (Türkçe)

References


Benard, C.(2003). ‘Civil Democratic Islam, Partners, Resources and Strategies’, Supported by the Smith Richardson Foundation, Rand, National Security Research Division, Santa Monica, USA.

Çelenk, N. (2006). Amerika” nın İslam’ı. İstanbul: İlgi Yayınları.

Selim, Dilek Bahadır. (2008). Küresel Tuzak (Ilımlı İslam), Ankara: Ulus Dağı Yayınları.

Fas Ülke Bülteni (2007). Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK).

Fuller, G. (2003). The future of political Islam. New York: Palgrave.

Gilles Kepel. (2001). Cihat: İslamcılığın Yükselişi ve Gerilemesi. İstanbul: Doğan Kitap, 2. Baskı.

Gürseler C. (2007). Müslüman Kardeşler Mısır’da Sistemi Zorluyor. ASAM.

Karagül, İ. (2004). Amerika İslamcı Dernek ve Vakıflardan Ne İstiyor. Yeni Şafak, 9 Mart 2004.

Karlson, I. (2005.) Din, Terör ve Hoşgörü. İstanbul: Homer Kitabevi.

Kepel, G. (2001). Cihat: İslamcılığın Yükselişi ve Gerilemesi. İstanbul: Doğan Kitap, 2. Baskı

Küçükağa, A. (2012). Ilımlı İslam, Ravza Yayınları.

Küçükoğlu B. (2003).Türk Dünyasında Misyoner Faaliyetleri. İstanbul: IQ Yayınevi.

Mamdanı, M. (2005). İyi Müslüman, Kötü Müslüman: Amerika, Soğuk Savaş ve Terörün Kökenleri. İstanbul: 1001 Kitap.

Nuray M. (Kasım-Aralık 2007).Yeni Soğuk Savaş. Doğudan, Yıl 1, Sayı 2.

Onat, H. (Eylül 2004). (söyleşi), 2023 Dergisi, Sayı 41.

Rabas, Angel. (2007). (et al.) Building Moderate Muslim Networks, RAND Corporation,2007,http://rand.org/pubs/monographs/2007/RAND_MG574.

Rıbuffo, L. (2005). “Religion in the History of U.S. Foreign Policy”, Elliott Abrams, (Der.), The Influence of Faith: Religious Groups and U.S. Foreign Policy, Rowman & Littlefield Publishing Inc. New York.

Roy, A.(2001). Savaş Barıştır, Ahmet Demirhan, (Der.), ABD, Terör ve İslam. İstanbul: Vadi Yayınları.

Şahin, M. (2008). ABD’nin Müslüman Savaşçıları. Akademik ORTA DOĞU, Cilt 3, Sayı 1, s.s. 43-52.

Taşgetiren A. (2007). http://www.aksiyon.com.tr/ahmet-tasgetiren/ilimli-islam-kavgasi-518026 (15.01. 2014)

Turhan, K. (2012). Ilımlı İslam (Misyonerlik). İstanbul: Togan Yayıncılık.

Whelan, R.(2005). Al-Qaedaism: The Threat to Islam, The Threat to the World, Ashfield Press, Dublin.