HÂŞİMÎ’NİN MİHR Ü VEFÂ MESNEVİSİNDE “MEKÂN”

Salih Uçak
2.479 559

Öz


Mekân, anlatılarda olay ve durumların yaşandığı bir sahnedir. Sanatçılar mekânı, salt bir tasvir ve tanıtım aracı olarak değil; poetik kaygıları da önceleyen bir unsur olarak işler. Anlatılarda mekân, şahıs kadrosunu doğrudan etkileyen ve şekillendiren bir unsurdur. Çünkü çevresel şartlar olaylara bağlı olarak oluşturulmuş ve hâkim bir unsur olarak bilinçli seçilmiştir. Farklı unsurların bir araya getirdiği roman ve benzeri anlatılarda mekân, bu bağlamda organizasyonu tamamlayan önemli bir yapıdır. Anlatılarda sanatçılar, olaya psikolojik derinlik katmak için kahramanların mekân ile ilişkilerine özen gösterdikleri aşikârdır.

Mihr ü Vefâ mesnevisinde mekân çok net çizgilerle bilinen dış dünyaya ait coğrafyalar olarak verilmez. Saray, şehir, ülke tasvirleri anlatının mekân kazanması için kullanılan yerlerdir. Deşt veya kûh gibi mekân tasvirleri daha çok vakanın çetrefilliğini ifade etmek üzere işlenmiş mekânlardır. Kahramanların içsel durumlarını etkileyen mekân tanıtımı, anlatıcının önceliğidir. Mesnevide Vefâ’nın aşk/kader yolculuğunda karşılaştığı zorluğu dile getirmek için mekânın temsil niteliğinden faydalanılır. Anlatıcı, mekân betimlemesiyle kahramanın bakış açısı arasında bağ kurar.

Bu makalede Mihr ü Vefâ mesnevisindeki “mekân” unsurunu farklı boyutlarıyla incelemeye gayret ettik.

Anahtar Kelimeler: Hâşimî, Mihr ü Vefâ,  mekân, mesnevi


Anahtar kelimeler


Hâşimî, Mihr ü Vefâ, mekân, mesnevi

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20860/ijoses.32517

Referanslar


ARSLAN, Fatih, Öykünün Sesini Kısmak, Salkımsöğüt Yayınları, Erzurum, 2009.

BACHELARD, Gaston, Uzamın Poetikası, (A. Tümertekin, Çev.) İthaki Yayınları, İstanbul, 2008.

CAMPBELL, Joseph, Kahramanın Sonsuz Yolculuğu, (S. Gürses, Çev.) Kabalcı Yayınları. İstanbul, 2010.

ÇETİN, Nurullah, Roman Çözümleme Yöntemi, Öncü Basımevi, Ankara, 2003.

DEMİREL, Gamze, “Klasik Türk Şiirinde “Mekân”ın Sembolik Yorumu”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C. VII, S.34, Ordu, 2014.

ECE, Selami, Tahkiye Açısından Haşimî’nin Mihr ü Vefa Mesnevisi, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üni. SBE, Erzurum, 1996.

Fromm, Erich, Rüyalar, Masallar, Mitoslar, (A. Arıtan, K.H. Ökten, Çev.) Arıtan Yayınevi.İstanbul, 1992.

NARLI, Mehmet, Şiir ve Mekân, Hece Yayınları, Ankara, 2007.

TEKİN, Mehmet, Roman Sanatı, Ötüken Yayınları, İstanbul 2001.

Mihr ü Vefâ, Avusturya Gotha Ms. orient T215 1b-211a (Yazma Eser)

Mihr ü Vefâ, Erzurum Seyfettin Özege 369 (Yazma Eser)




....................................................................................................................................................................................................................

İndekslendiği Kaynaklar:

       

.................................................................................................................................................................................................................                                 

ISSN :  2148-8673

 

İletişim

Yildiz Technical University

Department of Social Education

Davutpasa Campus 34220 Esenler / İstanbul, TURKEY

Tel: +9(0212) 3834864

E-mail: ijoses@hotmail.com

www.ijoses.com