İki Farklı Bölgeye Uygulanan Subkutan Enjeksiyonun Ağrı ve Ekimoz Oluşumuna Etkisi

Derya UZELLİ YILMAZ
2.974 1.709

Öz


Amaç: Araştırma, iki ayrı bölgeye uygulanan subkutan enjeksiyonun ağrı ve ekimoz oluşumuna etkisinin belirlenmesi amacıyla yarı deneysel olarak gerçekleştirilmiştir.

Gereç ve Yöntem: Araştırma, gerekli izinler alındıktan sonra, İzmir’de bir eğitim ve araştırma hastanesinin palyatif bakım kliniğinde 15 Haziran 2013- 30 Aralık 2013 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırma örneklemini yetişkin, bilinci açık, işitme engeli olmayan, gebe olmayan, hematolojik hastalığı bulunmayan, alerji öyküsü olmayan, kol ve abdominal bölge doku bütünlüğü bozulmamış ve ilk kez antikoagülan tedavi uygulanacak olan 70 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında “Hasta Tanıtım Formu”, “Ekimoz Takip Çizelgesi” ve “Vizüel Analog Skala” kullanılmıştır. Kol ve abdominal bölgeye subkutan enjeksiyon uygulanan hastaların enjeksiyon alanı işaretlenmiş, enjeksiyondan 48 saat sonra bölge gözlenmiş, cetvel yardımıyla ekimoz büyüklüğü belirlenip kaydedilmiştir.

Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 63.62±12.74’dür. Hastaların %71,4’ünün kronik hastalığı mevcuttur. Kol bölgesinden yapılan enjeksiyon sonrasında oluşan ekimozun büyüklüğü ortalaması 0.82±0.45 cm olarak bulunurken, abdominal bölgeden yapılan subkutan enjeksiyon için ekimoz büyüklüğü ortalaması 0.65±0.450.82 cm olarak bulunmuştur. Kol ve abdominal bölgeden yapılan subkutan enjeksiyon sonrası oluşan ekimoz büyüklükleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Hastaların işlem sırasında ağrı şiddeti skorları ortalaması kol bölgesinde 4.32±1.27, abdominal bölgede 3.45±1.68 olarak bulunmuştur. Hastaların kol ve abdominal bölgeden yapılan subkutan enjeksiyon sonrası ağrı skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.

Sonuç:  Araştırmamız sonucunda, hastaların abdominal bölgeden yapılan enjeksiyonda daha az ağrı hissettikleri ve ekimoz büyüklüklerinin daha az olduğu saptanmıştır. Subkutan enjeksiyon uygulamalarında abdominal bölgenin kol bölgesine tercihen kullanımının deride ekimoz oluşmasını ve ağrı düzeyini azaltacağı söylenebilir.


Anahtar kelimeler


Subkutan enjeksiyon, Ekimoz, Ağrı

Tam metin:

PDF

Referanslar


Acaroğlu, R., & Şendir, M. (2001). Antikoagülanların kullanımında hasta eğitiminin önemi. İstanbul Üniversitesi Florance Nightingale Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 12, 69-77.

Akça Ay, F. (2008). İlaç Uygulamaları. Temel Hemşirelik Kavramlar, İlkeler, Uygulamalar (337-341). İstanbul: Medikal Yayıncılık, İstanbul

Akça Ay F. (2011). Mesleki temel kavramlar. İçinde Sağlık uygulamalarında temel kavramlar ve beceriler (16-21). İstanbul: Nobel Tıp Kitapevi.

Atabek, Aştı T., & Karadağ, A. (2012). Hemşirelik esasları hemşirelik bilimi ve sanatı. İçinde Hemşireliğin doğası (26-35). İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık.

Avşar, G. (2010). Subkutan heparin uygulamalarında dört farklı yöntemin ekimoz, hematom ve ağrıya neden olma yönünden değerlendirilmesi.

Yayınlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Erzurum, 36-37.

Chan, H. (2001). Effects of ınjection duration on site-pain intensity and bruising associated with subcutaneous heparin. Journal of Advanced Nursing, 35(6), 882-892.

Cline, ME., Herman, J., Show, F., et al (1992). Standardization of the visual analoque scale. Nursing Research, 41(6), 378-379.

Craven, RF., & Hirnle, CJ. (2003). Fundamentals of nursing: Hu¬man health and function (513-575). Philadelphia: J.B. Lippincott Company.

Crips, J., & Taylor, C. (2001). Fundamentals of nursing concept, process, and practice (940-944). Australia: Mosby Company.

Fahs, P., & Kinney, M. (1991). The abdomen, thigh and arm as sites for subcutaneous sodium heparin injections. Nursing Research, 40, 204–207.

Gümüş, NY. (2000). İlaç etkinliğinde hemşirenin vazgeçilmezliği. I. Uluslar Arası VII. Ulusal Hemşirelik Kongresi Kitabı, İstanbul, 8-10 Nisan, 44.

Hadley, SA., Chang, M., & Rogers, K. (1996). Effect of syringe size on bruising following subcutaneous heparin injection, Ame Journal of Critical Care, 5(4), 271-276.

Kayaalp, O. (1988). Tıbbi Farmakoloji (1328-1344). Ankara: Feryal Matbaacılık.

Kayaalp, O. (2000). Tıbbi Farmakoloji-Rasyonel Tedavi Yönünden (581-611). Ankara: Feryal Matbaacılık.

Kazan, EE., & Görgülü, S. (2009). Hemşirelerin subkutan düşük molekül ağırlıklı heparin enjeksiyonu uygulamasına ilişkin becerileri. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 1-13.

Karadakovan, A., & Aslan EF. (2010). Dahili ve cerrahi hastalıklarda bakım. İçinde Derinin değerlendirilmesi (1044-1045). Ankara: Nobel Kitabevi.

Kuzu, N. (1999). Subkütan heparin enjeksiyonu: Ekimoz, hematom ve ağrı gelişimi nasıl önlenir?. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yük¬sekokulu Dergisi, 3(2), 40-46.

Kuzu, N., & Uçar, N. (2001). The effect of cold on the occurrence of bruising, hematoma and pain at the injection site in subcutaneous low moleculer weight heparin. International Journal of Nursing Studies, 38, 51-59.

Küçükgüçlü, Ö., & Okumuş, H. (2010). Subkutan antikoagulan tedavi uygulanan hastalarda cilde buz uygulamanın ekimoz oluşumu üzerine etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 3(4), 182-186.

McConnell, EA. (2000). Do’s & don’ts: Administering subcutaneous heparin. Nursing, 30(6), 17-22.

Palese, A., Aidone, E., Dante, A., et al (2013). Occurrence and extent of bruising according to duration of administration of subcutaneous low molecular-weight heparin a quasi-experimental case-crossover study. Journal of Cardiovascular Nursing, 28(5), 473-482.

Perry, A.G., & Potter, P.A. (2011). Klinik uygulama becerileri ve yöntemleri. (T. Atabek Aştı ve A. Karadağ, Çev). Adana: Nobel Tıp Kitabevi.

Potter, PA., & Perry, AG. (1997). Fundamentals of nursing concepts, process, and practice (828-833). U.S.A: A Times Mirror Company.

Pope, BB. (2002). How to administer subcutaneous and intramusculer injections. Nursing, 32(1), 50-51.

Pourghaznein, T., Azimi, VA., & Jafarabadi, MA. (2013). The effect of injection duration and injection site on pain and bruising of subcutaneous injection of heparin. Journal of Clinical Nursing, 23, 1105–1113.

Rızalar, S., & Güner, T. (2007). Subkutan antikoagülan uygulanan hastalarda ekimoz oluşma sıklığı. On Dokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Dergisi, 24, 19-25.

Ross S., & Soltes D. (1995). Heparin and hematom: does ice make a difference? Journal of Advanced Nursing, 21, 434-439.

Rosdahl, BC. (1995). Textbook of basic nursing (737-740). Philadelphia: J.B. Lippincott.

Rushing, J. (2004). How to administer a subcutaneous injection. Nursing, 34(6), 32-33.

Sabuncu, N. (2008). Hemşirelik Bakımında İlke ve Uygulamalar. İçinde İlaçların veriliş yolları (277-358). İstanbul: Alter Yayıncılık, İstanbul.

Salerno, M. (2003). Mosby’s pharmacology in nursing (622-630). Missouri: St Louis.

Şenturan, L., Karabacak, Ü., Ecevit Alpar, Ş., et al (2008). Hemşirelerin kullanıma hazır enjektörlerle subkutan yolla heparin uygulamaları. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 1(2), 30-42.

Stewart, FPS., & Kinney, MR. (1991). The abdomen, thigh and arm as sites for subcutaneous sodium heparin injections. Nursing Research, 40(4), 204-207.

Timby, BK. (1996). Fundamental skills and concepts in patient care (734-739). Philadelphia: J.B. Lippincott Company.

Ulusoy, MF., & Görgülü, RS. (1996). Hemşirelik esasları-temel kuram, kavram, ilke ve yöntemler (207-210). Ankara: 72 TDFO Ltd. Şti.

Yıldırım, N. (2005). Subkütan heparin enjeksiyonlarında farklı yöntem uygulamanın komplikasyon oluşturma yönünden değerlendirilmesi, Hemşirelik Dergisi, 55.

Zaybak, A. (2008). Subkutan heparin enjeksiyonundan sonra uygulanan basıncın ekimoz oluşumuna etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 12 (3), 1-8.

Zaybak, A., & Khorshid, L. (2008.) A study on the effect of the durati¬on of subcutaneous heparin injection on bruising and pain. Journal of Clinical Nursing, 17(3), 378-385.

Zeraatkari, K., Karimi, M., Shahrzad, M. K., et al (2005). Comparison of heparin subcutaneous injection in thigh, arm and abdomen. Canadian Journal of Anesthesia, 52(1), 109.

Wooldridge, JB., & Jackson, JG. (1988). Evaluation of bruises and areas of induration after two techniques of subcutaneous heparin injection. Heart & Lung, 17(5):476-82.