BÜYÜK BRİTANYA’DAKİ İSLÂMÎ AKIMLAR

Aydın BAYRAM
2.276 617

Öz


Bu çalışma, Büyük Britanya’daki Müslüman varlığını incelemeye İslam ve Britanya arasındaki tarihsel ilişkiye dair bazı bilgiler vererek başlar. Büyük Britanya’nın İslam dininden haberdar olması, Osmanlı devleti ile sosyo-ekonomik ilişkilerin kurulması, ilk Müslüman göçlerin hangi gaye ile gerçekleştiği, hangi şehir ve bölgelere yerleştikleri ve demografik bilgilerle makalenin giriş kısmı oluşmaktadır. Devamında Batı’daki Müslüman göçünün bir parçası olarak İslam’ın Britanya’da nasıl kurumsallaştığı üzerinde durulur. Çalışmada Britanya’daki Müslümanların sayısı ve İslâmî kurumlar hakkında bazı istatistiksel bilgiler verildikten sonra, hem Ortadoğu hem de Hint alt kıtasından Britanya’ya gelmiş olan Müslüman cemaat ve hareketler sıralanır. Bu gruplar hem sünnî (Deobandi, Tebliğ Cemaati, Barelvî, Cema’at-î İslâmî ve Hizbu’t-Tahrir, el-Muhacirun gibi radikal grupları da içine alan Selefîyye hareketi) hem de şiîlerden oluşmaktadır. Mezkûr akımların Hint alt kıtası ve Ortadoğu’da nasıl ortaya çıktıkları ve geliştikleri ile bilgiler verildikten sonra bu akımların Britanya’daki yapılanmaları tasvir edici bir tarzda ele alınmaktadır.  Son olarak makale, İslam’ın Britanya’da genel anlamda temsilinin ve yukarıda zikredilen grupların ulusal düzeyde bazı şemsiye organizasyonlar aracılığıyla Britanya hükümeti ile iletişim kurma sürecinin değerlendirilmesiyle sona erer.

 


Anahtar kelimeler


İslam; Büyük Britanya; İslamî Akımlar; Sünnî; Şiî

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20486/imad.84604

Referanslar


Abbas, Tahir. Islamic Political Radicalism: a European Perspective. Edinburgh University Press, Edinburgh, 2007.

Abu Ammar, Traditional Scholarship and Modern Misunderstandings: Understanding The Ahl al-Sunna. The Islamic Information Centre, Bristol, 2001.

al-Rasheed, Madawi. Transnational Connections and the Arab Gulf, Routledge, New York, 2005.

Allievi, S. and Bruinessen, M. V. Producing Islamic Knowledge: Transmission and Dissemination in Western Europe. Routledge, London, 2010.

Ansari, Humayun. The "Infidel" Within: The History of Muslims in Britain, 1800 to the Present, C. Hurst, London, 2003.

Badr, Dahya, The Nature of Pakistani Ethnicity in Industrial Cities in Britain, in Cohen A. Urban Ethnicity: Routledge; 1974, s. 77-118.

Birt, Jonathan “Locating the British Imam: The Deoabandi Ulama between Contested Authority and Public Policy Post-9/11”, European Muslims and the Secular State [for] the Network of Comparative Research on Islam and Muslims in Europe, Jocelyne Cesari and Seán McLoughlin, (eds.), Ashgate, Aldershot, 2005, s.183-196.

____________, “Wahhabism in the United Kingdom: Manifestations and Reactions”, Transnational

Connections and the Arab Gulf, M. Al-Rasheed (ed.). Routledge, New York, 2005, s.168-184.

Birt, Jonathan and Philip Lewis, “The Pattern of Islamic Reform in Britain: the Deobandis Between Intra-Muslim Sectarianism and Engagement With Wider Society”, Producing Islamic Knowledge: Transmission and Dissemination in Western Europe, S. Allievi and M. V. Bruinessen (ed.), Routledge, London, 2010, s. 91-120

Büyükkara, M.Ali, Çağdaş İslâmî Akımlar, Klasik, İstanbul, 2015.

_____________ “11 Eylül'le Derinleşen Ayrılık: Suudi Se1efiyye ve Cihâdî Selefîyye”, Dini Araştırnalar; Cilt: 7, 20, (2004), ss.205-234.

Cesari, J. and McLoughlin, S. European Muslims and the Secular State [for] the Network of Comparative Research on Islam and Muslims in Europe. Ashgate, Aldershot, 2005.

Cohen, Abner. Urban Ethnicity, Routledge, 1974.

el-Zein, A. H. "Beyond Ideology and Theology: The Search for the Anthropology of Islam." Annual Review of Anthropology, 1977: 6, s. 227-254.

Geaves, Ron. Sectarian influences within Islam in Britain, with reference to the concepts of "ummah" and "community", University of Leeds, Leeds, 1996.

Geaves, Ron. Sufis of Britain: an Exploration of Muslim Identity, Cardiff Academic Press, Cardiff, 2000.

Gilliat-Ray, Sophie. Muslims in Britain: An Introduction, Cambridge University Press, Cambridge, 2010.

Hinnells, J. R. The Routledge Companion to the Study of Religion, Routledge, London, 2005.

İşcan, Mehmet Zeki. Selefîlik: İslami Köktenciliğin Tarihi Temelleri. İstanbul 2006

Küçükcan, Talip. Politics of Ethnicity, Identity and Religion: Turkish Muslims in Britain, Ashgate, London, 1999.

Lewis, Philip J. Bradford's Muslim Communities and the Reproduction and Representation of Islam, Leeds, 1993.

Lewis, Philip. Islamic Britain: Religion, Politics, and Identity Among British Muslims; Bradford in the 1990s, I.B. Tauris London, 2002.

Mandaville, Peter. Global Political Islam. Routledge, London, 2007.

Masud, M. Khalid “Religious Identity and Mass Education Islam in the Era of Globalisation”, Muslim Attitudes towards Modernity and Identity, Johan Mewleman (ed.), Routledge, Curson, 2002, s. 233-245.

Matar, Nabil. Islam in Britain, 1558-1685, Cambridge University Press, Cambridge, 1998.

McLoughlin, Seán,“The State, New Muslim Leadership and Islam as a Resource for Public Engagement in Britain”, European Muslims and the secular state [for] the Network of Comparative Research on Islam and Muslims in Europe, Jocelyne Cesari and Seán McLoughlin, (eds.), Ashgate, Aldershot, 2005, s. 55-69.

_____________, “Migration, Diaspora and transnationalism Transformations of Religion and Culture in a Globalising Age”, The Routledge Companion to the Study of Religion, J. R. Hinnells (ed.), Routledge, London, 2005, s. 522-545.

Meijer, Roel. Global Salafism: Islam's New Religious Movement. Columbia University Press, 2009.

Metcalf, Barbara D., Islamic Revival in British India: Deoband, 1860-1900, Royal Book Company, Karachi, 1989.

Mewleman, Johan. Muslim Attitudes Towards Modernity and Identity. Routlege, Curson, 2002.

Modood, Tariq. British Asian Muslims and the Rushdie Affair. "Race", culture and difference. London, Sage Publications in association with the Open University, 1992.

Nasr, Seyyed Vali Reza. Mawdudi and the Making of Islamic Revivalism, Oxford University Press, USA.

Nielsen, Jorgen. Muslims in Western Europe. Edinburgh University Press, Edinburgh, 2004.

Robinson, Francis. Varieties of South Asian Islam. Centre for Research in Ethnic Relations, University of Warwick, Coventry, 1988.

Sanyal, Usha. Ahmad Riza Khan Barelwi: in the Path of the Prophet. Oneworld, Oxford, 2005.

Shaw, Alison. A Pakistani Community in Britain, Basil Blackwell, Oxford, 1988.

Taji-Farouki, Suha. A Fundamental Quest: Hizb al-Tahrir and the Search for the Islamic Caliphate. Grey Seal. London, 1996.

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul, 1998.

Watson, James. Between Two Cultures: Migrants and Minorities in Britain, Basil Blackwell, 1977.

Wiktorowicz, Quintan. Radical Islam rising: Muslim Extremism in the West. Rowman & Littlefield, 2005.

Yıldırım, Ramazan. “Cemaatten Partiye Dönüşen Selefîlik”, Analiz, 73 (2013).

www.al-khoei.org

www.e-cfr.org

www.iis.ac.uk

www.islamic-foundation.org.uk

www.minab.org.uk

www.ons.gov.uk/ons/publications






Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.

e- ISSN: 2149-0872

Dumlupınar Üniversitesi İslam Medeniyeti Uygulama ve Araştırma Merkezi, Evliya Çelebi Yerleşkesi Tavşanlı Yolu 10. km KÜTAHYA

Tel: +90 (274) 265 22 29 / Faks: +90 (274) 265 22 30 / imaddergi@gmail.com