YAŞAMIN ANLAMI VE DİN: GENÇLER ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA

İlhan TOPUZ
2.306 449

Öz


Literatürdeki verilere göre yaşamın anlamına ulaşmayı etkileyen en önemli faktör dindir. Bu araştırmanın temel amacı, yaşamın anlamı ve din arasındaki ilişkiyi, genç yetişkinlik dönemindeki bireyler üzerinde ampirik düzeyde incelemektir. Bu amaç kapsamında, araştırmanın verileri Süleyman Demirel Üniversitesi’ne devam eden 328 lisans öğrencisinden Yaşamın Anlamı Ölçeği, Dinî Şuur Ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler Çoklu Regresyon Analizi, Pearson Korelasyon Analizi ve t-testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, yaşamın mevcut anlamını açıklamada dinî şuur düzeylerinin (dinî bilinç, dinî değer ve dinî davranış boyutlarının) etkili olduğunu ve alınan din eğitiminin yaşamın anlamına ulaşmaya katkı sağladığını göstermektedir. Genç yetişkinlerde yaşamın mevcut anlamını açıklayan en önemli bağımsız değişken dinî şuur değişkenidir. Dinî bilinç, dinî değer ve dinî davranış puanları ile yaşamın mevcut anlamı puanları arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Fakülte değişkeninin de yaşamın mevcut anlamına ulaşmayı açıklamada etkili olduğu anlaşılmaktadır. İlahiyat fakültesi öğrencilerinin yaşamın mevcut anlamını diğer fakülte öğrencilerine göre daha yüksek düzeyde hissettikleri anlaşılmaktadır. Analiz sonuçları ayrıca, yaşamda aranan anlamı açıklamada dinî şuur düzeylerinin etkili olmadığını, bununla birlikte, yaşamda aranan anlam ile dinî bilinç düzeyi arasında negatif ve anlamlı ilişkilerin olduğunu göstermiştir. Dinî bilinç düzeyleri arttıkça, yaşamda yeni bir anlam arama ihtiyacının azaldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak din, genç yetişkinlik dönemindeki bireylerin yaşamın anlamına ulaşmalarına katkı sağlamakta ve bireyleri, normatif dinî bilgilere göre yaşamaya yönlendirmektedir.

 


Anahtar kelimeler


Yaşam; Anlam; Dinî; Şuur; İlişki

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20486/imad.69708

Referanslar


Adler, Alfred, Yaşamın Anlamı, Alter Yayıncılık, Ankara 2010.

Akın, Ahmet - İbrahim Taş, “Validity and Reliability of the Turkish Version of the Meaning in Life Questionnaire”, Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 10/3, 2015, pp. 27-36.

Akıncı, Adem, “Hayata Anlam Vermede Dinî Değerlerin ve Din Öğretiminin Rolü”, Değerler Eğitimi Dergisi, 3 (9), 2005, s.7.

Arda, Şeyda, Kanser Hastalarında Yaşamda Anlamın İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul 2011.

Arseven, Ali Doğan, Alan Araştırma Yöntemi, Gül Yayınevi, Ankara 1993.

Arslan, Ahmet, Felsefeye Giriş,Vadi Yayınları, Ankara 2001.

Bahadır, Abdülkerim, “Dindarlığı Etkileyen Faktörler”, Din Psikolojisi (Ed. H. Hökelekli), Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2051, 2010.

..............., İnsanın Anlam Arayışı ve Din, İnsan Yayınları, İstanbul 2002.

Bar-Tur, Liora -Savaya, Rivka -Prager, Edward, Sources of Meaning In Life For Young And Old Israeli Jews and Arabs, Journal of Aging Studies. 15, 2001, p. 253–269.

Baş, Veysi, Üniversite Öğrencilerinde Değerler ve Yaşamın Anlamı Arasındaki İlişki, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya 2014.

Bektaş, Aslı, Yöneticilerin İş Tatmini ve Motivasyon Düzeylerinin Yaşam Anlamı Düzeyi Üzerindeki Etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi, İstanbul 2012.

Certel, Hüseyin, “Din İstismarı Üzerine”, İslami Araştırmalar Dergisi, c. 22, sy.1, 2011, s. 1-11.

Das, Ajit K., “Frankl And The Realm of Meaning”, Journal of Humanistic Education & Development, 36 (4), 1998, s. 199-211.

Demirbaş, Nur, Yaşamda Anlam ve Yılmazlık, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara 2010.

Doğan, Aysun-Senay Cebioğlu, “Beliren Yetişkinlik: Ergenlikten Yetişkinliğe Uzanan Bir Dönem”, Türk Psikoloji Yazıları, Aralık 2011, 14 (28), ss. 11-21.

Dursun, Pınar, The Role of Meaning in Life, Optimism, Hope, and Coping Styles in Subjective Well-Being, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara 2012.

Emmons, Robert A.-Raymond F. Paloutzian, “Din Psikolojisi”, çev. A. Ayten, MÜİF Dergisi, c. 21, 2001/2, 2005, s.105-124.

Frankl, Victor Emil, İnsanın Anlam Arayışı, çev. S. Budak, Okuyanus Yayınları, İstanbul 2010.

Holm, Nils G., Din Psikolojisine Giriş, çev. Abdülkerim Bahadır, İnsan Yayınları, İstanbul 2007.

Hovardaoğlu, Selim, Davranış Bilimleri için İstatistik, Hatipoğlu Yayınları, Ankara 1994.

Hökelekli, Hayati, Din Psikolojisi, TDV Yayınları, Ankara 1996.

Jim, Heather S., Purnell, Cason Q., Richardson, S.A., Golden-Kreutz, D. ve Andersen, B.L., “Measuring Meaning in Life Following Cancer”, Quality of Life Research, 15, 2006, pp. 1355-1371.

Karaca, Faruk, “Dindarlığın Gelişimi”, Din Psikolojisi (Ed. H. Hökelekli), Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2051, 2010.

...................., Din Psikolojisi, Eser Ofset Matbaacılık, Trabzon 2011.

Karacoşkun, Mustafa Doğan, “Dinî İnanç-Dinî Davranış İlişkisine Sosyo-Psikolojik Yaklaşımlar”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, c. 4/2, 2004, s. 23-36.

Karasar, Niyazi, Araştırmalara Rapor Hazırlama, Nobel Yay., Ankara 2009.

Kartopu, Saffet, Dini Yaşayışta Hayatı Sorgulama, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana 2006.

Kıraç, Ferdi, “Üniversite Öğrencilerinde Dindarlık Eğilimi ve Anlam Duygusu”, Mukaddime, s.7, 2013, s.165.

Klerk, Jeremias J. De-Boshoff, Adre B. -Wyk, Rene V., “Measuring Meaning in Life in South Africa: Validation of an İnstrument Developed in the USA. South African Journal of Psychology, 39 (3), 2009, p. 314-325.

Luckmann, Thomas, Görünmeyen Din, Modern Toplumda Din Problemi (Çev. A. Coşkun-F. Aydın), Rağbet Yayınları, İstanbul 2003.

Meraviglia, Martha Gene, The Mediating Effects of Meaning in Life And Prayer on The Physical And Psychological Responces of People Experiencing Lung Cancer” (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Texas University, 2001.

Özakpınar, Yılmaz, İnsan İnanan Bir Varlık, Ötüken Neşriyat, İstanbul 1999.

Pargament, Kenneth I. - David S. Ensing- Kathryn Falgaut- Hannah Olsen- Barbara Reilly-M. Silverman- Kimberly Van Haitsma- Richard Warren, “God Help Me (I): Religious Coping Efforts As Preddictors of The Outcomes To significant Negative Life Events”, American Journal Of Community Psychology, 18 (6), 1990, s.793-824.

-------------- K. I., “Acı ve Tatlı: Dindarlığın Bedelleri ve Faydaları Üzerine Bir Değerlendirme” (Çev. A. U. Mehmedoğlu), ÇÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 5, s. 1, 2005, s. 279-313.

Peker, Hüseyin, Din psikolojisi, Samsun: Seda Matbaası, 2000.

Preston, Jesse.-Nicholas Epley, Explanations Versus Applications The Explanatory Power of Valuable Beliefs, American Psychological Society, V. 16, 2005, s. 826-832.

Ryff, Caroll D., “Happiness is Everything, or is İt? Explorations on The Meaning of Psychological Well Being”, Journal of Personality and Social Psychology, 57, 1989, p. 1069-1081.

Ryff, Caroll D.-B. Singer, “The Contours of Positive Human Health”, Psychological Inquiry, 9, 1998, s. 1-28.

Seyhan, Beyazıt Yaşar, “Dini Şuur Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Ekev Akademi Dergisi yıl: 19, sy: 61, 2015, s. 399-414.

Spilka, Bernard -Philip Shaver-Lee A. Kirkpatrick, “A General Attribution Theory for the Psychology of Religion”, Journal for the Scientific Study of Religion, V. 24, No: 8, 1985, ss. 11-16.

Steger, Michael F., Frazier, Patricia, Oishi, Shigehiro ve Kaler, Matthew, “The Meaning İn Life Quetionnaire: Assesing The Presence of And Search For Meaning In Life”, Journal of Counseling Psychology, 53 (1), 2006, p. 80-93.

Steger, Michael F.- Todd B. Kashdan- Brandon A. Sullivan- Daniella Lorentz, “Understanding The Search For Meaning In Life: Personality, Cognitive Style And The Dynamic Between Seeking And Experiencing Meaning”, Journal of Personality, 76, 2, 2008, ss.199-228.

Şahin, Mustafa, Betül Aydın, Serkan volkan Sarı, Kaya Sezen ve Pala Havva, Öznel İyi Oluşu Açıklamada Umut ve Yaşamda Anlamın Rolü, Kastamonu Eğitim Dergisi, Cilt:20, (3), 2012, s. 827- 836.

Şentürk, Habil, İslami Hayatın Psikolojik Temelleri, İz Yayınları, İstanbul 2010.

Taş, İbrahim, Öğretmenlerde Yaşamın Anlamı Yaşam Doyumu Sosyal Karşılaştırma ve İç-Dış Kontrol Odağının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi, Sakarya Üniversitesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Sakarya 2011.

Tokat, Latif, “Dünya Görüşü-Din İlişkisi”, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 5, S. 9, 2006, s. 41-63.

Yalçın, Şebahattin, “Anlam Arayışı”, İstanbul: Bilgi ve Hikmet, 1996.

Yalom, Irvin, Varoluşçu Psikoterapi (Çeviri: Zeliha İyidoğan Babayiğit), İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2001.

Yaparel, Recep, ‘‘Depresyon ve Dini İnançlar ile Tabiatüstü Nedensel Yüklemeler Arasındaki İlişkiler’’, DEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 8, İzmir, 1994, s. 275-299.

Yılmaz, Macit, “Yaşlılıkta Manevi Destek ve Din Eğitiminin Önemi”, AÜİF Dergisi, s. 39, 2013, s. 241-264.

Yüksel, Ruşen, Genç Yetişkinlerde Aşk Tutumları ve Yaşamın Anlamı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya 2013.

Zika, Sherly - Kerry Chamberlain, “On The Relation Between Meaning in Life And Psychological Well-Being”, British Journal of Psychology, 83, 1992, p. 133-145.






Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.

e- ISSN: 2149-0872

Dumlupınar Üniversitesi İslam Medeniyeti Uygulama ve Araştırma Merkezi, Evliya Çelebi Yerleşkesi Tavşanlı Yolu 10. km KÜTAHYA

Tel: +90 (274) 265 22 29 / Faks: +90 (274) 265 22 30 / imaddergi@gmail.com