Ortaokul Öğrencilerinin Bilgisayar Oyun Bağımlılığı ve Yalnızlık Durumlarının İncelenmesi

Mustafa ÖNCEL, Ahmet TEKİN
2.416 845

Öz


Bilgisayar oyunları hemen her yaştaki bireylerce eğlenmek, öğrenmek, ev ve iş hayatının verdiği yorgunluğu kısmen de olsa giderebilmek gibi çeşitli amaçlarla günümüzde yaygın bir şekilde oynanmaktadır. Özellikle son yıllarda çocukların gerek fiziksel becerilerinin gerekse zihinsel aktivitelerinin gelişimleri için birçok oyun tasarlanmıştır. Bu oyunlar çeşitli ticari kuruluşlar tarafından kar amaçlı oluşturulduğu gibi, MEB tarafından da okullarda öğrencilerin ders içi başarılarını geliştirmek amacıyla da oluşturulmaktadır. Evde, okulda, internet evi gibi yerlerde bilgisayar oyunları ile çokça vakit geçiren öğrenciler; kontrolsüz, denetimsiz bir bilgisayar oyunu oynama süreci sonunda çeşitli fiziksel ve davranış bozuklukları, sosyal fobi, okul fobisi gibi çeşitli psikolojik sorunlara maruz kalmaktadırlar. Yaşanan bu psikolojik sorunlar çocukları yalnızlığa iterek sosyal çevreden, sosyal öğrenme ortamlarından uzaklaştırabilmektedir. Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin oyun bağımlılıkları ve yalnızlığa etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bingöl il merkezinde bulunan bir ortaokulun beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıfında eğitim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Veri toplama araçlarından ilki, öğrencilerin oyun bağımlılıklarının belirlenmesi için Horzum, Ayas ve Çakır Balta (2008) tarafından geliştirilen, geçerlik güvenirlik analizi yapılmış ölçektir. Diğer veri toplama aracı olan ve öğrencilerin yalnızlık düzeylerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanan yalnızlık ölçeği ise Rusell, Pepelau ve Cutrona (1980) tarafından hazırlanmış ve Demir (1989) tarafından Türkçe’ ye çevrilmiş olan ölçektir. Bunlara ek olarak; cinsiyet, sınıf, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu,  not ortalaması, aile gelir durumu gibi öğrencilerin demografik bilgilerinin yer aldığı anket kullanılmıştır. Frekans, yüzde, ortalama gibi betimsel analizler ve t-testi, anova gibi bazı ilişkisel analizler yapılarak uygulanan ölçekteki maddeler yorumlanmıştır. Araştırma sonunda cinsiyet ile oyun bağımlılığı arasında anlamlı bir fark bulunmadığı, oyun bağımlılık düzeyi yüksek olan çocuklarda yalnızlık duygusunun daha düşük olduğu, sınıf düzeyleri ile oyun bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı farklar olduğu bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Bilgisayar oyun bağımlılığı, bağımlılık, oyun, yalnızlık.


Tam metin:

PDF

Referanslar


Bilge, F. (2012). Bir grup ilköğretim öğrencisinde bilgisayara yönelik bağımlılık eğilimi değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 96-105.

Blackburn, I. M. (1996). Depresyon ve başa çıkma yolları (2. bs.). İstanbul: Remzi Kitabevi.

Bölükbaş, K. Ve Yıldız, M.C. (2003). İnternet kullanımında kadın-erkek eşitsizliği, Değişen Dünya ve Türkiye'de Eşitsizlikler-IV. [Ulusal] Sosyoloji Kongresinde sunulan bildiri. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (15. bs.). Ankara: Pegem Akademi.

Cufaoğlu, A. (2012). http://www.hthayat.com/saglik/haber/1009751-saglik-bakanligi-acikladi-turkiyede-2-milyon-100-bin-kisi-depresyonda-. Erişim tarihi: 02.05.2015.

Çeçen, A. R. (2008). Öğrencilerin Cinsiyetlerine ve Ana Baba Tutum Algılarına Göre Yalnızlık ve Sosyal Destek Düzeylerinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 415-431.

Çetin, E. (2013). Eğitsel dijital oyunlar. Mehmet Akif Ocak (Ed.), Tanımlar ve temel kavramlar. Ankara: Pegem Akademi.

Demir, A. (1989). UCLA yalnızlık ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikoloj Dergisi, 7(23), 14–18.

Gürcan, N. (2010). Ergenlerin Problemli İnternet Kullanımları İle Uyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayınlanmış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Erboy, E. (2010). İlköğretim 4. Ve 5. Sınıf Öğrencilerinin Bilgisayar Oyun Bağımlılığına Etki Eden Faktörler. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.

Horzum, M. B., Ayas, T. ve Çakır Balta, Ö. (2008). Çocuklar için bilgisayar oyun bağımlılığı ölçeği. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 30, 76-88.

Horzum, M. B. (2011). İlköğretim öğrencilerinin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(159), 56-68.

Houghton S, Milner N, West J, Dougles G, Lawrence V, Whiting K, Tannock R, Durkin K. (2004). Motor control and sequencing of boys with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) during computer game play. British Journal of Educational Technology, 35(1), 21-34.

Jones, W. H. ve Carver, M. D. (1991). Adjustment and coping implications of loneliness, R. Snyder ve D.R. Forsyth (Eds.). Handbook of social and clinical psychology: The healthy perspective, 395-415.

Jones, W. H., Freemon, J. E. ve Goswick, R. A. (1981). The persistence of loneliness: Self and other determinants. Journal of Personality, (49), 27–28.

Karaman, K. M. ve Kurtoğlu, M. (2009). Öğretmen adaylarının internet hakkındaki görüşleri. XI. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, Şanlıurfa: Harran Üniversitesi.

Kukul, V. (2013). Eğitsel Dijital Oyunlar. Mehmet Akif Ocak (Ed.), Oyunla ilgili tarihsel gelimler ve yaklaşımlar. Ankara: Pegem Akademi.

Odabaşı, F. H. (2009). 21. yüzyıl öğreneni (Davetli konuşmacı), 25. Yıl Etkinlikleri: AR-GE Konferansı, Ankara: Özel Arı Okulları.

Odabaşı, F. (2012). Bilişim Sohbetleri (Bilişim Etiği – İnternet Ve Çocuk). http://www.eba.gov.tr/video/izle/02587743cb043f7e349688687047b931fbb6b81ed6012. Erişim tarihi:15.11.2015.

Özodaşık, M. (2001). Modern insanın yalnızlığı. Konya: Çizgi Kitabevi.

Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants, MCB University Press, 9(5).

Russell, D., Peplau, L. A. ve Cutrona, C. E. (1980). The revised UCLA Loneliness Scale: Concurrent and discriminant validity evidence. Journal of Personality and Social Psychology, (39), 472–480.

Şahin, C. ve Tuğrul, V. M. (2012). İlköğretim öğrencilerinin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerinin incelenmesi. Journal Of World Of Turks, 4, 115-130.

Şahin, M. C. (2009). Yeni binyılın öğrencileri'nin özellikleri. Anadolu University Journal Of Social Sciences, 9(2), 155-172.

TÜİK, (2013). 06-15 Yaş Grubu Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanımı Ve Medya. http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=15866. Erişim tarihi 02.05.2015.

TÜİK, (2014). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=18616. Erişim tarihi: 02.05.2015.

Ünsal, H. (2011). Öğrenme Öğretme Kuram Ve Yaklaşımları. Sevil Büyükalan Filiz (Ed.), Beyin temelli öğrenme. Ankara: Pegem Akademi.

Wang, C. S. ve Chiou, W. B. (2006). Why Are Adolescents Addicted to Online Gaming? An Interview Study in Taiwan. Cyberpsychology & Behavior, 9(6), 762-766.

Wittenberg, M. T. ve Reis, H. T. (1986). Loneliness, social skills, and social perception. Personality and Social Psychology Bulletin, 12, 121–130.






Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.