J.V.AZNAVUR (1861-1920), İSTANBUL BİTKİLERİ KOLEKSİYONU VE YAYINLARI

Asuman Baytop
1.563 491

Öz


G.V.Aznavour (1861-1920), his plant collection and his publications

Georges Vincent Aznavour (1861-1920) was an amateur botanist who lived in Istanbul. From 1885 on, he has collected plant specimens from Istanbul and its vicinities. He produced a rich collection. He identified his specimens and published them between 1897 and 1913 in 12 articles written in French in 3 European botanical journals. His collection is in Geneva (G). It has been of great use to P.H.Davis (1918-1992) and his collaborators, who were preparing in Edinburgh the Flora of Turkey and the East Aegean Islands (1965-1988). In this Flora are cited 1601 specimens of Aznavour (shortly 1600). Are included in this number, 32 type specimens collected by Aznavour, cited as types, syntypes or lectotypes, which represent 20 new taxa. The original collection of Aznavour is said to comprise 15.000 or 25.000 specimens.

Based on his Istanbul collection, Aznavour has prepared a flora he named Prodrome de la flore de Constantinople. But he had not the opportunity to let the manuscript be printed. Some years after his death, through the intermediary of Dr.Bertram Post, teacher in the American College of Istanbul, the college became possessor of all the documents belonging to Aznavour, including the plant collection and the manuscript. Using this manuscript as base, and assisted by his wife, B.Post prepared La Flore du Bosphore et des environs and printed it in sheets of 16 pages. The first sheets were translated in Turkish by Doç.Mehpare Başarman and published by the Istanbul University. But neither the Turkish version has been completed nor the published French sheets have gone out of the printing house.

Although Aznavour has intensively concentrated his researches on the flora of Istanbul, he has not neglected examining the plant collections brought to him from Anatolia or from somewhere else. He published in French the results of these examinations between 1902 and 1918, in 7 articles and in 3 European journals.

When naming a new taxa, Aznavour has dedicated them to the botanists who have payed interest to his researches, as A.Degen, J.Bornmüller, B.Post. Botanists who where describing his new plants, have honoured him by using his name in the binomial's epithets.

Aznavour is born in Istanbul. He died in Istanbul. His grave is in the Catholic Armenian Cemetery at Mecidiyeköy (Istanbul). He was not married.

Key words: Flora of Istanbul, floristic publications, collectors, G.V.Aznavour, history of botany.

J.V.Aznavur (1861-1920), İstanbul Bitkileri Koleksiyonu ve Yayınları

Jorj Vensan Aznavur (1861-1920), Istanbullu bir amatör botanisttir. 1885 yılından itibaren, İstanbul ve yakınlarından bitki örnekleri toplamış, zengin bir İstanbul bitkileri koleksiyonu oluşturmuş, topladığı örnekleri tayin ederek, onları 1897-1913 arasında 3 Avrupa dergisinde Fransızca dilde, 12 makale halinde yayımlamıştır. Koleksiyonu Cenevre'de (G) saklıdır. Edinburgh'da Flora of Turkey and the East Aegean Islands'ı (1965-1988) hazırlarken, P.H.Davis (1918-1992) ve çalışma arkadaşları, bu koleksiyondan yararlanmışlardır. Bu eserde Aznavur'un 1601 (kısaca 1600) örneğinin kaydını saydık. Bunlardan 32' si tip, sintip, lektotip durumundadır ve 20 yeni türe tekabül etmektedir. Aznavur'un orijinal koleksiyonunun 15.000 veya 20.000 örnek içerdiği söylenmektedir.

Aznavur, İstanbul koleksiyonuna dayanarak Prodrome de la flore de Constantinople adlı bir kitap hazırlamış, fakat sağlığında onu bastıramamıştır. Ölümünden bir müddet sonra, müsveddeler Bertram Post'un eline geçmiş, B.Post ve eşi Anne Post, bu müsveddelere dayanarak, La Flore du Bosphore et des environs adlı bir kitap tertip etmişler ve onu formalar halinde İstanbul'da bastırmışlardır. Hatta bu kitabın ilk formaları Doç.Mehpare Başarman tarafından Türkçe'ye çevrilmiş ve Türkçe çeviri İstanbul Üniversitesi tarafından bastırılmıştır. Ancak Türkçe formalar tamamlanamadığı gibi, Fransızca formalar da matbaadan dışarı çıkamamıştır.

Aznavur bütün gayretini İstanbul florasına vermiş olmakla beraber, kendisine Anadolu'dan veya başka yerlerden getirilen bitkileri de incelemiş ve sonuçlarını 1902-1918 yılları arasında 7 makale içinde, 3 Avrupa dergisinde Fransızca dilde yayımlamıştır.

Aznavur'un adlandırdığı türler arasında, A.Degen, J.Bornmüller, B.Post gibi çalışmalarına ilgi gösteren botanistlere atfedilmiş türler vardır. Diğer botanistler de, onun örneklerini adlandırırken, epitetlerde onun adını kullanmışlardır.

Aznavur İstanbul'da doğmuş ve İstanbul'da ölmüştür. Kabri, İstanbul'da Mecidiyeköy'de Katolik Ermeni Mezarlığı'ndadır.

 Anahtar sözcükler: İstanbul florası, floristik yayınlar, toplayıcılar, J.V.Aznavur, botanik tarihi.

 

 


Tam metin:

PDF


Creative Commons License
Osmanlı Bilimi Araştırmaları is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.