Göreleli Rüstemzâde Abdülhamid’in Mektuplarında Askerlik Ve Sosyal Hayat (1918-1921)

Mevlüt KAYA
788 111

Öz


Osmanlı’nın son dönemlerinde gerek sosyal yaşamda gerekse askeri alanda kargaşalar hüküm sürmekteydi. Birinci Dünya Savaşı ile zirveye ulaşan askeri ve politik çıkmazların Osmanlı’ya getirisi oldukça ağır olmuş, ekonomik gidişat tümüyle bozulmuştu. Askeri alanda yapılan düzenlemeler bir yana, mevcut merkeziyetçi sistemin işlevinin zayıflaması birçok cephede başarısızlığa neden olmuştu. Bu da ister istemez askeri nüfusun psikolojik ve fiziki gücünün zayıflamasına, dolayısıyla yeni yenilgilere yol açan bir kısır döngü halini almıştı. Birinci Dünya Savaşı’nda ve Milli Mücadele döneminde Osmanlı ordusunun askeri ihtiyacı giderek artarken, öte yandan kayıp ve esir asker sayısı da artış göstermişti. Anadolu’nun doğusunda Rus işgali sürerken, yabancı güçlerin sivil halk üzerinde uyguladığı işkence, katliam ve tecavüz hadiseleri ayrıca bir kaosa neden olmuştu. Doğu Karadeniz halkı gençlerini askerlik görevi için Osmanlı’nın en uç sınırlarına dek göndermiş olmakla, öz meskenlerinde Rus işgalcilere karşı ciddi bir sivil savunma sergilemekteydi. Bu çalışmada, savaş ve kargaşa sürecinde 1918’de Irak’ta askerlik görevini yaparken İngilizlere esir düşen Göreleli Rüstemzade Abdülhamid’e ait gelen ve giden mektuplar nakledilerek, mümkün olduğu kadar mektuplar üzerinde tarihsel değerlendirmeler yapılacaktır.


Tam metin:

PDF


Referanslar


a.Kitap ve Makaleler

“Bu Mektuplar Çok Şey Anlatıyor”, http://kitap.radikal.com.tr/makale/haber/bu-mektuplar-cok-sey-anlatiyor-420529 (2015), Erişim: 19.10.2016.

“Mektup Tarih mi Oluyor?”, Meclis Bülteni 2005, s. 28, https://www.tbmm.gov.tr/eyayin/GAZETELER/WEB/MECLIS%20BULTENI/2469_2005_0000_0120_0000/0028.pdf (2005), Erişim: 19.10.2016.

ALTHUSSER, Louis, “1968 Mayıs Olayları Üzerine Bir Mektup”, Çev. Taciser Belge, Birikim Dergisi, 1/1 (1975), s. 39-49.

ARIKAN, Mustafa, “Bir Çanakkale Şehidi ve Mektubunun Başına Gelenler”, Gazi Akademik Bakış, 5/9 (2011), s. 213-243.

AYDOĞMUŞOĞLU, Cihad, “Safevî Çağına Ait Üç Türkçe Mektup ve Değerlendirilmesi”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 53/2 (2013), s. 411-420.

ÇİLİNGİROĞLU, Altan, “Tanrı Asur’a Bir Mektup”, Tarih İncelemeleri Dergisi, 2/1 (1984), s. 1-26.

EVCİN, Erol, “Kâzım Karabekir Paşa’nın Basında Neşredilen Tarihî Mektupları ve Bunların Kamuoyundaki Yansımaları”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, XXIX /87 (2013), s. 1-66.

KARAHAN, Leyla, “Namık Kemal’in Mektuplarından Dönemin, Türün ve Yazarın Diline Dair Mektuplar”, Ahmet Bican Ercilasun Armağanı, Ed. Bülent Gül, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara 2013, s. 101-107.

OKUMUŞ, Salih-PARMAKSIZ, M. Nuri-BAYRAM Sabit, Güzide Gülpınar Taranoğlu’nun Yayımlanmamış Mektupları, Serüven Kitabevi, İstanbul 2012.

Sabah (Cumartesi-Pazar Eki), 10 Ocak 2007.

TUNCEL, Bedrettin, “Mektup Türüne Giriş”, Türk Dili Dergisi (Mektup Özel Sayısı), 274 (1974), s. 9-13.

b.Kişisel Kaynaklar

YAZGAN, Mustafa, 1958 Görele doğumlu, Emekli, Lise mezunu, 01.09.2016.

YAZGAN, Şekip, 1932 Görele doğumlu, Emekli, İlkokul mezunu, 10.09.2016.






some_text Dergimize yayınlanması amacıyla gönderilen eserler, editör tarafından hakemlere gönderilmeden Turnitin programı ile taranıp intihal durumu kontrol edilecektir. Kontrol sonrasında kaynakça hariç benzeşme oranı belli bir yüzdenin üzerinde çıkar ise programdan alınan rapor ile eser sahibine iade edilecektir. Eser sahiplerine duyrulur.

Dergimizin Tarandığı İndexler.

 


 

 

 

  

Journal of History and Future  e-ISSN: 2458-7672

Creative Commons Lisansı
Journal of History and Future Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.