Kamame Kilisesi’nde Katolikler ve Org Mücadelesi

İhsan SATIŞ
792 127

Öz


Kamame Kilisesi Hristiyanlıkta çok önemli bir yere sahiptir. Bundan dolayı her Hristiyan cemaati buraya sahip olmak istemiştir. Bu sahip olma isteği birbirlerinin hakkına müdahale etmelerine sebep olmuş olup, mezhepler arasında bir dizi tartışma ve kavgayı da beraberinde getirmiştir. Tartışma ve kavgalar özellikle Rum, Ermeni ve Latin cemaatleri arasında meydana gelmiştir. Osmanlı Devleti kilisede tasarruf hakkı verdiği cemaatlere tanıdığı hakları fermanlar ile ilan etmiştir. Bu şekilde cemaatlerin haklarını korumakla kalmamış, ortaya çıkan tartışmaları da bu fermanlara göre çözmüştür. 19. yüzyılda Latinler kiliseye büyük bir org yerleştirmek istemeleri Latin, Rum ve Ermeni kiliseleri arasında tartışmalara sebep olmuştur. Bu org tartışması eski bir mesele olmadığı için fermanlara göre çözülmemiş ancak eskiden ne şekilde kullanılıyorsa yine aynı şekilde kullanılmasına gidilerek tartışma giderilmiştir. Tartışmanın giderilmesinde sonra Latinler ikinci defa kiliseye büyük bir org yerleştirerek tartışmayı yeniden gün yüzüne çıkarmışlardır. Bu çalışmada Kamame Kilisesi’nde Latin cemaatin hakları ve sayıları hakkında bilgi verilerek, kiliseye yerleştirmek istedikleri org için ortaya çıkan tartışmalar ele alınmıştır. Ayrıca Osmanlı Devleti’nin cemaatler arasında ortaya çıkan bu org meselesinde nasıl bir çözüm yolu bulduğu ve tartışmalar karşındaki tavrı ele alınmıştır.

Tam metin:

PDF (English)


Referanslar


Archives

Ottoman Archives in İstanbul (Başbakanlık Osmanlı Arşivleri)

Babıâli Evrak Odası (BEO)

Cevdet Adliye (C.ADL)

Hâriciye Nezâreti Mektubî Kalemi (HR.MKT)

Hâriciye Nezâreti Siyasî Kısmı Belgeleri (HR.SYS)

Hatt-ı Hümâyûn (HAT)

İrâde Hariciye (İ.HR)

İrâde Hususi (İ.HUS)

İrâde Meclis-ı Mahsus (İ.MMS)

The Church (Kamame) Register

The France Complaint Register (Düvel-i Ecnebiye Defterleri-Fransa Ahkâm Defteri)

Yıldız Sadâret Hususî Maruzât Evrakı (Y.A.HUS)

Yıldız Mütenevvi Maruzat Evrakı (Y.MTV)

Ottoman Archive Library in İstanbul

Kudüs’te Hristiyanlara A’id Ziyaretgâhlara ve Ma’bedlere A’id Komisyon Tahkîkatı (An Investigation Report of 1851 Regarding Sanctuaries and Visited Places of Christians in Jerusalem).

Turkish Historical Society Library (TTK) in Ankara

Karakoç Sarkis, Külliyât-ı Kavânîn

Books and Articles

ATAÖV, Türkkaya, “Kudüs ve Devletler Hukuku”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, XXXV/1, Ankara 1980, pp. 29-54.

BALCI, Kerim and Aykut İnce, Kutsallığın Başkenti Kudüs, İstanbul 2012.

BEN-ARIEH, Yehoshua, Jerusalem in the 19th Century the Old City, Jerusalem 1984.

BOZKURT, Abdurrahman, “Fransa’nın Osmanlı Devleti’ndeki Katolikleri Himaye Hakkı ve Bunun Sona Ermesi”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, Vol. 52, 2010/2, İstanbul 2011, pp. 123-150.

COLLAS, Bernard Camille, La Turchıa Nel 1864, Milano 1865.

CUST, L. G. A., The Status Quo in the Holy Places, Jerusalem 1980.

EL-KHATIP, Abdullah, “Kur’an’da Kudüs”, Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Translated: Ramazan Işık, IX/1, Elazığ 2004, pp.109-144.

ERIM, Nihat, Devletlerarası Hukuk ve Siyasi Tarih Metinleri, I, Ankara 1953.

FRAZEE, Charles A., Catholics and Sultans-The Church and the Ottoman Empire, Cambridge University Press 1983.

HATTOX, Ralph S., “Mehmed the Conqueror, the Patriarch of Jerusalem, and Mamluk Authority”, Studia Islamica, No. 90, 2000, pp.105-123.

HAYREDDIN, 1270 Kırım Muharebesinin Tarih-i Siyâsiye, İstanbul 1326.

HOPWOOD, Derek, The Russian Presence in Syria and Palestine 1843-1914-Churh and Politics in the Near East, Oxford at the Clarendon Press 1969.

JEROME MURPHY-O’CONNOR, The Holy Land-An Oxford Archaeological Guide from Earlist Times to 1700, New York 2008.

KILIÇ, Sami and İhsan Satış, “Osmanlı Arşiv Vesikalarına Göre Hıristiyan Cemaatlerin Kamame Kilisesi İle İlgili Tartışmaları”, History Studies- International Journal of History, III/3, 2011, pp. 225-244.

KOCABAŞ, Süleyman, Paris’in ‘Doğu Yolu’nda Yaptıkları Tarihte Türkler ve Fransızlar, İstanbul 1990.

A. HENRY LAYARD, Autobiography and Letters from His Childhood Until His Appointment as H.M. Ambassador at Madrid, I., Ed. William N. Bruce, London 1903.

LE BARON I. DE TESTA, Recueil Des Traités De La Porte Ottomane, I., Paris1864.

MARRIS, Colin, The Sepulchre of Christ and the Medieval West (From the Beginning to 1600), New York 2005.

Mehmet Tevfik Biren II. Abdülhamid, Meşrutiyet ve Mütareke Devri Hatıraları, I., Preparer: F. Rezan Hürmen, İstanbul 1993.

NICAULT, Catherine, “Osmanlı Kudüs’üne Dönüş”, Kudüs 1850-1948, Translator: Estreya Seval Vali, İstanbul 2001, pp. 37-94.

ÖZCAN, Besim, Rus Donanmasının Sinop Baskını (30 Kasım 1853), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı, Ph.D., Erzurum 1990.

PERI, Oded, Christianity under Islam in Jerusalem: The Question of the Holy Sites in Eearly Ottoman Times, Leiden-Köln 2001.

REITER, Yitzhak, Marlen Eordegian and Marwan Abu Kalaf, “Jerusalem’s Religious Significance”, Palestine-Israel Journal of Politics, Economics and Culture Jerusalem, VIII/1, Jerusalem 2001, pp. 12-19.

SATIŞ, İhsan, “Tanzimat Döneminde Kudüs ve Çevresinde Avrupalı Devletlerin Nüfuz Mücadelesinden Bir Kesit: Hristiyan Cemaatlerin İmar Faaliyetleri”, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM), Vol. 34, Ankara 2014, pp. 185-221.

TANMAN, M. Baha, “Bir Fotoğraf Albümünün Penceresinden: Kudüs ve Gazze Sancaklarında Osmanlı Döneminin Sonlarında Yerleşimler ve Mimarlık”, Üç Kitaplı Kentler 19. Yüzyıl Fotoğraflarında Kudüs ve Kutsal Topraklar, Editor: Ekrem Işın, İstanbul 2008.






some_text Dergimize yayınlanması amacıyla gönderilen eserler, editör tarafından hakemlere gönderilmeden Turnitin programı ile taranıp intihal durumu kontrol edilecektir. Kontrol sonrasında kaynakça hariç benzeşme oranı belli bir yüzdenin üzerinde çıkar ise programdan alınan rapor ile eser sahibine iade edilecektir. Eser sahiplerine duyrulur.

Dergimizin Tarandığı İndexler.

 


 

 

 

  

Journal of History and Future  e-ISSN: 2458-7672

Creative Commons Lisansı
Journal of History and Future Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.