MÜTEAHHİRUN BİR MÜTEFEKKİR OLARAK SADRUŞŞERÎA ES-SÂNÎ’NİN İLMÎ KİŞİLİĞİ VE KELAMI YENİDEN İNŞA ÇABASI

Kenzhebek CHYIBYLOV
806 225

Öz


Sadruşşerîa, İslam düşüncesinde özgün eserler ortaya koyabilme başarısını gösteren bir isimdir. O, akli ve felsefi ilimlerden mantık, kelam ve astronomi ilimlerini içeren Ta’dîlu’l-ulûm adlı ansiklopedik bir kitap yazmıştır. Kaynaklar Sadruşşerîa’nın, usûl ve fıkıhta olduğu kadar, hadis, tefsir, mantık, kelam, felsefe, matematik, geometri, astronomi, sarf, nahiv, lügat, edebiyat ve belagat ilimlerinde uzman olduğunu belirtirler. Makalemizde onun mantık, astronomi, tasavvuf, edebiyat alanlarındaki ilmi kişiliği ve kelâm ilmini yeniden inşa çabası ele alındı. Ayrıca Sadruşşerîa, söz konusu eserinde kelam ilminde pek rastlanılmayan bir girişimde bulunarak tasavvufi konulara geniş yer vermiş. O, Tasavvufu kelam ilminin konuları içine alma girişimiyle Sünni kelamın ilk kurucularından biri olan ve tasavvufu felsefeye yaklaştıran Hâris el-Muhâsibî’nin geleneğini gündeme getirmiştir. Sadruşşerîa’nın tasavvuf ilmine olan bu tavrından, özellikle felsefe ve mantığı Hanefî-Mâturidî kelam ve usûl ilmine dâhil etmesinden dolayı onu bu ekolün Gazâli’si olarak da görmek mümkündür.

Anahtar kelimeler


Sadruşşerîa; Ta’dîl; Tavdîh; vicdân; inşa

Tam metin:

PDF




ISSN: 1309-2030 KADER Kelam Araştırmaları Dergisi