BİR BEKTAŞÎ NASİHAT-NÂMESİNDE SÜNNÎ İTİKADI İZLERİ

Halil Sercan KOŞİK
1.643 979

Öz


Bektaşîlik bugün bile hakkında çok fazla araştırma ve çalışma yapıldığı hâlde üzerinde mutabakat sağlanamamış bir yapı halinde Türk kültür hayatında varlığını sürdürmektedir. Bunda şüphesiz ülkemizde ve yurt dışında konu üzerinde bilinçli/bilinçsiz söylemlerden oluşan bir bilgi kirliliğinin bulunması, her araştırmacının bu yapıya kendi durduğu yere göre anlam vermesi ve konu üzerinde bilgili/bilgisiz herkesin kalem oynatmasının payı bulunmaktadır. Oysa konuya Bektaşîliği temsil ettiği düşünülen şair ve yazarların eserlerinden hareketle yaklaşılırsa bu inanç yapısının tarihsel gelişimi ve arka planı daha iyi aydınlatabilir. Böylece söz konusu inanç sisteminin heterodoks ya da ortodoks bir yapıda mı olduğu yahut da batıdan alınmış olan bu tarz kıstaslara aslında gerek olup olmadığı hususu daha iyi anlaşılabilir. Ayrıca böyle bir konumlandırmanın gerekli olup olmadığı da tartışılabilir. Son dönem Bektaşî şairlerinden birisi olan Sıdkî Baba’nın mesnevi tarzında kaleme alınmış olan ve Bektaşî inancında tarikat mensubunun geçeceği maddi ve manevi aşamaları gösteren “dört kapı kırk makam” anlayışını dile getirdiği Nasihat-nâme-i Sıdkî’si bize bu konuda yardımcı olacak önemli eserlerden bir tanesidir.


Anahtar kelimeler


Bektashism, Sunnism, Sıdkı Baba, Nasihat-name-i Sıdkî

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20322/lt.44908

Referanslar


Altınok, Baki Yaşa (2013). Sıdkî Baba Divanı. Ankara.

Aydoğan, Tuğba (2011). “ Bektaşi Şairi Âşık Sıdkî Baba’nın Nasihatnamesi”. CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), s. 290-312.

Fığlalı, Ethem Ruhi (1994). Geçmişten Günümüze Halk İnançları İtibariyle Alevilik - Bektaşilik. Ankara: Volkan Matbaacılık.

Gül, Muhsin (1984). Şeyh Cemaleddin Efendinin Âşığı Halk Ozanı Halk Ozanı Sıdkî Baba Hayatı ve Şiirleri (1865-1928). Ankara: Kadıoğlu Matbaası.

İvgin, Hayrettin (1976), Âşık Sıdkî (Pervane). Ankara: Emel Matbaacılık.

_____________(1987). “Âşık Sıdkî (Pervane) Bibliyografyası”. Türk Folkloru Araştırmaları Dergisi. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., s. 143-157.

Koşik, Halil Sercan (2012). Nasihatname-i Sıdkî (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi.

Kutlu, Mustafa (1988). “Sıdkî Baba”. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. 8. Cilt. İstanbul: Dergah Yay.

Ocak, Ahmet Yaşar (1992). “Bektaşilik”. TDV İslam Ansiklopedisi. 5. Cilt. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay., s. 373-379.

Özcan, Hüseyin (2004). “Bektaşilikte Dört Kapı Kırk Makam”. Journal of Turkish Studies, Kaf Dağının Ötesine Varmak, Günay Kut Armağanı III, 28(I), s. 241-245.

__________ (2007). “Alevî/Bektâşî Şiirinde Hz. Muhammed Sevgisi”. Yağmur Dil, Kültür ve Edebiyat Dergisi, (35),http://turkoloji.cu.edu.tr/HALK%20EDEBIYATI/huseyin_ozcan_alevi_bektasi_siirinde_hz.muhammed_sevgisi.pdf [e.t.: 11.10.2015]

Özen, Kutlu (1990). “Yeniceli Âşık Sıdkî (Pervane) Konusunda Şimdiye Kadar Yapılan Çalışmalar”. 1. Uluslar arası Karacaoğlan ve Çukurova Halk Kültürü Sempozyumu Bildirileri, s. 507-519

Özmen, İsmail (1988). Alevi-Bektaşi Şiirleri Antolojisi. 4. Cilt . Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.

Öztürk, Yaşar Nuri (1995). Tarihi Boyunca Bektaşilik. İstanbul: Yeni Boyut Yay.

__________ (2012). Kur’an-ı Kerim Meali (Türkçe Çeviri). İstanbul: Yeni Boyut Yay.

Üzüm, İlyas (2013). Tarihsel ve Kültürel Boyutlarıyla Alevîlik. İstanbul: İSAM Yay.

Yılmaz, Mehmet (2013). Kültürümüzde Ayet ve Hadisler. İstanbul: Kesit Yay.