Konuşma Çözümlemesi Yöntemi

Olcay Sert, Ufuk Balaman, Nilüfer Can Daşkın, Safinaz Büyükgüzel, Hatice Ergül
2.210 1.197

Öz


Bu makale, sosyal bilimlerin bir çok alanında yaygın bir şekilde kullanılan Konuşma Çözümlemesi (KÇ) yöntemini ve bazı çalışma alanlarını tanıtmaktadır. KÇ yöntemi, etkileşime getirdiği mikro-analitik ve dizisel bakış açısı ile toplumbilim, insanbilim, ruhbilim, (uygulamalı) dilbilim gibi disiplinler içerisinde kendisine önemli bir yer edinmiştir. Bu disiplinler arası bağ, KÇ yönteminin toplumsal etkileşimin olduğu her alanda kullanılabilmesini sağlamış; sınıf etkileşimi, hasta-doktor etkileşimi, mahkeme konuşmaları gibi bir çok araştırma konusunun oluşumunda önemli rol oynamıştır. Makalenin ana amacı, kapsamlı bir derleme ile KÇ’nin ilkelerini, veri toplama süreçlerini, dizi düzeni ve onarım gibi çözümleme ulamlarını tanıtmaktır. İkinci amaç ise, ses ve görüntü verisinden elde edilmiş Türkçe doğal konuşma örneklerinin çözümlemelerini  kullanarak, KÇ’nin uygulamalarını mikro-analitik ve dizisel olarak göstermektir. Bu çözümlemeler, günlük konuşmaların dinamiklerinin ortaya çıkarılmasına ek olarak, KÇ yönteminin Türkiye’de hasta-doktor etkileşimi, dil sınıflarındaki etkileşim ve öğretmen yetiştirme gibi alanlara önemli katkı sağlama potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Budunyöntembilimsel KÇ’nin Türkçe terimlerini belirleyecek bu kapsamlı derleme çalışması, Türkiye’de genel olarak toplum bilimleri alanında çalışan araştırmacılara yeni araştırma alanları açmayı, alanda yöntemsel bir değişim ve gelişime yön vermeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Konuşma Çözümlemesi, etkileşimde konuşma, dizisel düzen, uygulamalı dilbilim, mesleki etkileşim


Tam metin:

PDF