HEMODİYALİZ YAPILAN KRONİK BÖBREK HASTALARINDA SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ / THE EVALUATION BEHAVIOURS FOR HEALTHY LIFE STYLE IN HEMODIALYSIS PATIENTS WITH CHRONIC KIDNEY DISEASE

Ayse Özkaraman, Güler Balcı Alparslan, Burcu Babadağ, Serap Gökçe, Handan Gölgeli, Özlem Derin, Muzaffer Bilgin
2.686 1.940

Öz


Özet: Bu çalışma kronik böbrek hastalığı nedeniyle hemodiyaliz yapılan hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Çok merkezli tanımlayıcı tipte olan bu araştırma, 1 Şubat 2014-31 Aralık 2014 tarihleri arasında Eskişehir, Ankara ve Aydın illerinden beş diyaliz merkezinde kronik böbrek hastalığı nedeniyle hemodiyaliz uygulanan hastalarla yapılmıştır. Çalışma hemodiyaliz yapılan toplam 192 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Özellikler Anket Formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS-IBM 21 paket program kullanılarak değerlendirilmiştir. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II toplam puan ortalaması; 137.34±25.38; alt boyut puan ortalamalarından sağlık sorumluluğu 25.66±4.92; fiziksel aktivite 13.86±5.26; beslenme 23.48±4.90; manevi gelişim 25.28±5.80; kişiler arası ilişkiler 25.80±5.01; stres yönetimi 21.16±4.69 saptanmıştır. Araştırmada hastaların ortalama hastalık süresi ve hemodiyaliz süresi ile SYBDÖ-II toplam puanları ve alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenirken; sosyo-demografik verilerin karşılaştırma analizlerinde; kadınlara göre erkeklerin ortalama toplam puanları, fiziksel aktivite, beslenme ve stres yönetimi puanları yüksek (p˂0.05); evlilere göre bekarların toplam puanları, fiziksel aktivite, beslenme, manevi gelişim ve stres yönetimi puanları düşüktür (p˂0.05). Araştırmada hastalık süresi ve hemodiyaliz süresi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0.819, p˂0.001). Hemodiyaliz yapılan kronik böbrek hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları farklılıklar gösterebilmekte, hemşirelik bakım sürecinde bu farklılıkların dikkate alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı; hemodiyaliz; sağlıklı yaşam biçimi

 

THE EVALUATION BEHAVIOURS FOR HEALTHY LIFE STYLE IN HEMODIALYSIS PATIENTS WITH CHRONIC KIDNEY DISEASE 

Abstract: The aim of the study was to evaluation behaviors for healthy life style in hemodialysis patients with chronic kidney disease. This study was descriptive and carried out with 192 hemodialysis patients with chronic kidney disease in five dialysis centers in Ankara, Eskişehir and Aydın as multicenter between 1 February-31 December 2014.  In this study two instruments were used: Descriptive Characteristics Questionnaire and  Healthy Life Style Behavior Scale II. Data were evaluated by using licensed IBM SPSS20.0. The total average score of Healthy Life Style Behavior Scale was 137.34±25.38; the avarage of subscale score was 25.66±4.92 for health responsibility; 13.86±5.26 for physical activity; 23.48±4.90 for nutrition; 25.28±5.80 for spiritual development; 25.28±5.01 for interpersonal relationships and 21.16±4.69 for stress management. It was conducted the comparison analysis between the scale scores and socio-demographic datas (sex, marital status, education-level, income-level) and the associated with the disease data (disease duration, hemodıalysıs duration). In the male patients, the physical activity, nutrition, stress management subscales mean scores and the total mean score are significantly higher than female patients (p˂0.05). In the single patients, the physical activity, nutrition, spiritual development, interpersonal relationships subscale scores and total scores were lower than married patients (p˂0.05). There were positive correlation between disease duration with hemodialysis duration (r=0.819, p˂0.001). The behaviors for healthy lifestyle in hemodialysis patients with chronic kidney disease were variable and it should be considered this situation to plan the nursing car efor these patients.

Key words: Chronic kidney disease; hemodialysis; behavior for healthy lifestyle 


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20515/otd.54752