Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Obezite Ön Yargı Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Havva SERT, Ahmet SEVEN, Serap ÇETİNKAYA, Meryem PELİN, Dilek AYGIN
2.595 707

Öz


Bu çalışma, Sağlık Yüksekokulu’nda eğitim alan öğrencilerin obezite ön yargı düzeylerini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Sakarya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu’nda öğrenim gören lisans öğrencilerinde tanımlayıcı ve analitik olarak planlanan çalışmanın evrenini Sağlık Yüksekokulunda kayıtlı, derslere devam eden tüm öğrenciler (1023 öğrenci) örneklemini ise Mart-Nisan 2016 tarihleri arasında, çalışmaya katılmayı kabul eden 425 öğrenci oluşturdu. Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan bilgi formu ve GAMS 27-Obezite Önyargı Ölçeği (OÖÖ) ile toplandı. Veriler bilgisayar ortamında değerlendirildi. Yaş ortalaması 20,80±1,74 olan öğrencilerin %86,6’sının kadın, %72,7’sinin hemşirelik, %27,3’ünün ebelik öğrencisi olduğu, %27,3’ünün ikinci sınıfta eğitim gördüğü belirlendi. Öğrencilerin büyük çoğunluğunun (%84,2) gelir seviyesinin orta düzeyde olduğu, %28,9’unun özel yurtta kaldığı, %81,2’sinin çekirdek aile yapısına sahip olduğu saptandı. Öğrencilerin beden kitle indeksleri (BKİ) ortalaması 21,71±2,99 olup, %12,7’sinin fazla kilolu/obez olduğu saptandı. Öğrencilerin obezite ön yargı ölçek puan ortalaması 78,55±10,20 olup %51,3’ü önyargıya eğilimli, %23,5’inin önyargılı oldukları saptandı. Ebelik bölümünde okuyan öğrencilerin hemşirelik bölümünde okuyanlara göre, yakın arkadaşında fazla kilolu/obez birey olanların, olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ölçekten daha yüksek puan aldığı dolayısıyla obez bireylere karşı daha fazla ön yargıya eğilimli olduğu saptandı (p<0,05). Çalışmada Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin %74,8’inin önyargılı ve ön yargıya eğilimli olduğu, okunulan bölümün ve arkadaşları arasında fazla kilolu/obez olma durumunun obezite ön yargı düzeylerini etkilediği görüldü.

 


Anahtar kelimeler


obezite 1; ön yargı 2; öğrenci 3; tutum 4; ölçek 5

Tam metin:

PDF

Referanslar


Balcıoğlu İ, Başer SZ. Obezitenin psikiyatrik yönü. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi. 2008;62(1):341-348.

Kayar H, Utku S. Çağımızın hastalığı obezite ve tedavisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2013;6(2):1-8.

Crandall CS, Martinez R. Culture, ideology, and antifat attitudes. Pers Soc Psychol Bull. 1996;22(11):1165-1176.

Neumark SD, Story M, Harris T. Beliefs and attitudes about obesity among teachers and school health care providers working with adolescents. J Nutr Educ. 1999;31(1):3-9.

Schwartz MB, Chambliss HO, Brownell KD, Blair SN, Billington C. Weight bias among health professionals specializing in obesity. Obesity research. 2003;11(9):1033-1039.

Schwartz MB, Vartanian LR, Nosek BA, Brownell KD. The influence of one's own body weight on implicit and explicit anti‐fat bias. Obesity. 2006;14(3):440-447.

Kumar S, Tadakamadla J, Tibdewal H, Duraiswamy P, Kulkarni S. Dental student's knowledge, beliefs and attitudes toward obese patients at one dental college in India. Journal of Education and Ethics in Dentistry. 2012;2(2):80-84.

Hayran O, Akan H, Özkan AD, Kocaoğlu B. Fat phobia of university students: Attitudes toward obesity. J Allied Health. 2013;42(3):139a-142a.

Hamurcu P, Öner C, Telatar B, Yeşildağ Ş. Obezitenin benlik saygısı ve beden algısı üzerine etkisi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2015;19(3):122-129.

Falkner NH, French SA, Jeffery RW, Neumark SD, Sherwood NE, Morton N. Mistreatment due to weight: Prevalence and sources of perceived mistreatment in women and men. Obes Res. 1999;7(6):572-576.

Janssen I, Craig WM, Boyce WF, Pickett W. Associations between overweight and obesity with bullying behaviors in school aged children. Pediatrics. 2004;113(5);1187-1194.

Brown I. Nurses’ attitudes towards adult patients who are obese: Literature review. J Adv Nurs. 2006;53(2):221-232.

Wear D, Aultman JM, Varley JD, Zarconi J. Making fun of patients: Medical students’ perceptions and use of derogatory and cynical humor in clinical settings. Academic Medicine. 2006;81(5):454-462.

O'brien KS, Latner JD, Halberstadt J, Hunter JA, Anderson J, Caputi P. Do antifat attitudes predict antifat behaviors?. Obesity. 2008;16(S2):S87-S92.

Yılmaz CY, Dinç ZF. Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda öğrenim gören genç kadın ve erkek öğrencilerin kilofobi düzeylerinin karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2010;8(1):29-34.

Teixeira ME, Budd GM. Obesity stigma: A newly recognized barrier to comprehensive and effective type 2 diabetes management. J Am Acad Nurse Pract. 2010;22(10):527–533.

McGee G. Fat chance getting an obstetrician in South Florida? Ethics and discrimination in obstetrics and gynecology. Am J Bioeth. 2011;11(6):1-2.

Mold F, Forbes A. Patients' and professionals' experiences and perspectives of obesity in health care settings: A synthesis of current research. Health Expect. 2013;16(2):119-142.

Altun, S. (2015). Üniversite öğrencilerinin obeziteye ilişkin önyargılarının belirlenmesi (Doctoral dissertation).

Ercan A, Akçıl O.M, Kızıltan G, Altun S. Sağlık bilimleri öğrencileri için obezite önyargı ölçeğinin geliştirilmesi: GAMS 27-obezite önyargı ölçeği, DBHAD Uluslararası Hakemli Beslenme Araştırmaları Dergisi.

Storch EA, Milsom VA, DeBraganza N, Lewin A.B, Geffken G.R, Silverstein J.H. Peer victimization, psychosocial adjustment, and physical activity in overweight and at risk for overweight youth. J Pediatr Psychol, 32(1);80-89,2007.

Soto L, Armendariz-Anguiano AL, Bacardi-Gascon M, Cruz AJ. Beliefs, attitudes and phobias among Mexican medical and psychology students towards people with obesity. Nutr Hosp, 30(1);37-41,2014.

Sarıkaya R, Öztürk H, Afyaon Y.A, Turegun E. Examining university students' attitudes towards fat phobia. Turkish Journal of Sport and Exercise, 15(2):70-74,2013.

Stein J, Luppa M, Ruzanska U, Sikorski C, König HH, Riedel-Heller SG. Measuring negative attitudes towards overweight and obesity in the German population–psychometric properties and reference values for the German short version of the fat phobia scale (FPS). PloS one, 9(12);1-18,2014.

Pantenburg B, Sikorski C, Luppa M, Schomerus G, Könign H.H, Werner P, Riedel-Heller SG. Medical students’ attitudes towards overweight and obesity. PLoS One, 7(11);1-8, 2012.

Wolf C. Physician assistant students' attitudes about obesity and obese individuals. J Physician Assist Educ, 21(4);37-40,2010.

Usta E, Acar K, Aygin D. Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin obeziteye ilişkin tutumları. EJOVOC. 2015;4(Suppl): 46-53. http://www.ejovoc.org/makaleler/december_2015_umyos/pdf/07.pdf

Swift JA, Hanlon S, El‐Redy L, Puhl RM, Glazebrook C. Weight bias among UK trainee dietitians, doctors, nurses and nutritionists. J Hum Nutr Diet, 26(4);395-402,2013.

Gipson GW, Reese S, Vieweg WVR, Anum EA, Pandurangi AK, Olbrisch ME, Sood B, Silverman JJ. Body image and attitude toward obesity in an historically black university. J Natl Med Assoc, 97(2);225-236,2005.

Sikorski C, Luppa M, Glaesmer H, Brahler E, König HH, Riedel-Heller SG. Attitudes of health care professionals towards female obese patients. Obesity facts, 6(6);512-522,2013.

Wise FM, Harris DW, Olver JH. Attitudes to obesity among rehabilitation health professionals in Australia. J Allied Health, 43(3);162-168,2014.