BOYANMANIN TOPLUMSAL İŞLEVİ

Alev GÜNDÜZ
1.257

Öz


Boyanmanın, güzellik, cazibe ve çekicilik yaratmak üzerine kurulmuş günümüz kozmetik al- gısında geldiği yer, geçmişin toplumsal gerekliliklerden beslenen biçimlendirmelerin yolundan ay- rılalı uzun zaman olmuştur. Yaşadığı alanı ihtiyaçlarına göre sürekli ve yeniden biçimlendiren insanın boyanma serüveni, başlangıçta toplumdaki her bireyin zihninde ve bedeninde benzer an- lamlara işaret etmiştir. Kendini ifade etmenin yolunu boyanarak sözel olmayan bir üst dil kullana- rak bulan insan; toplumun hiyerarşik düzeninin, parçası olduğu kültürün ve dolayısıyla kimliğinin sergilendiği yeni bir kaynak yaratmıştır.

Bu çalışmada boyanmanın tarihi ve toplumsal statüye etkisi ile başlayan süreç, toplumsal ve bireysel açıdan değerlendirilirken; gelenek ve inancın etkisiyle kendini yeniden biçimlendiren in- sandan, kadın ve erkek cinsinin farklı kültür ve geleneklerdeki boyanma ritüelleri ele alınmıştır. Boyanmanın günümüz algısındaki makyaj kavramına gelene kadar geçirdiği süreç, tahmin edile- nin ötesindeki gerekliliklerine değinilerek, kozmetik endüstrisinin dayattığı güzellik normlarından ve bireysel tercihlerden doğan farklılıklarına değinilmiştir. Boyanmanın sahne sanatlarında oy- nanacak metindeki karakter seriminde ve peformans sırasında karakterin fiziksel görüntüsünün tamamlanmasındaki yerine ilişkin görevi örneklendirilirken, teknik olarak önemine de yer veril- miştir. Ayrıca bedenin tamamını ya da belli bölgelerini kalıcı ya da geçici maddelerle boyamanın, ‘görsellikle etkileme ve kimlik edinme aracı’ olmaktan çıkarak, süreç içinde insanın ‘bireyselliğini ilan etmesindeki amacı’ olma yolunda geçirdiği değişim ve dönüşümler incelenmiştir. 




Referanslar


KAYNAKÇA

AMATORE Christian, (January 7, 2010). Ancient Egyptian Cosmetics: “Magical Makeup may have been medicine for eye disease”. Analytical Chemistry.

BARBA Eugenio- SAVARESE Nicola, (2002). Oyuncunun Gizli Sanatı- Tiyatro Antropolojisi Sözlüğü (Çev. Ayşın Candan), Yapı Kredi Yayınları: İstanbul.

BARBIERI Gian Paolo, (1998).Tahiti Tattoos, Taschen: London.

BAUDELAIRE Charles, (2007). Modern Hayatın Ressamı (Çev. Ali Berktay), İletişim Yayınları: İstanbul.

BERGER John, (2011) Görme Biçimleri (Çev. Yurdanur Salman), Metis Yayınları: İstanbul.

BLOOM Paul, (2012). Hazzın Bilimi (Çev. Ahmet Birsen), Alfa Yayınları: İstanbul.

BOUVET Jean François, (2004). Doğada Maskeli Balo- Göz Boyama, Taklit, Kılık Değiştirme, Aldatma (Çev. Ela Günte- kin), Kitap Yayınevi: İstanbul.

HUIZINGA Johan, (1995). Homo Ludens- Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine bir Deneme (Çev. Mehmet Ali Kılıçbay), Ayrıntı Yayınları: İstanbul.

GÜNDÜZ Alev, (1997). Sahne Makyajı (Gerekliği, İşlevleri ve Uygulaması), Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.

MLODINOW Leonard, (2015),Subliminal (Çev. Nuray Önoğlu), Okuyan Us Yayınları: İstanbul.

REED Evelyn, (1994). Kadının Evrimi- Anaerkil Klandan Ataerkil Aileye (Çev. Şemsa Yeğin), Cilt:2, Payel Yayınevi: İs- tanbul.

SHAKESPEARE William, (2014). Hamlet (Çev: Sabahattin Eyuboğlu), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları: İstanbul. SÖZER Önay (1993). Kadın ve Benzeri, Varlık Yayınları: İstanbul: 1993.

STRAUSS Claude-Levi, (1992). Hüzünlü Dönenceler (Çev. Ömer Bozkurt), Yapı Kredi Yayınları Ltd. Şti: İstanbul. TAYMAN Didem, (15 Kasım 1997). Vücudun Renkli Dili, Akşam Gazetesi (Weekend).

Thema Larousse Ansiklopedi, Cilt: 5, s. 65

URGAN Mina, (2004). Shakesperare ve Hamlet, Yapı Kredi Yayınları: İstanbul.

YAZICI Ayşenur, (18Temmuz 1997). Makyaj (Yeni Yüzyıl eki), yıl: 3, Sayı: 946, İstanbul.

İNTERNET KAYNAKLARI

http://www.5harfliler.com/demir-cagi-kadinlari-ovidius-kozmetik-tavsiye/?doing_wp_cron (erişim tarihi: o6 Mayıs 2016) http:www.dogal-guzellik.net/kozmetik/makyaj (erişim tarihi: 10 Mayıs 2015) http://www.dunyalilar.org/kadinlar-icin-suslenen-erkekler.html (erişim tarihi: 15 Ekim 2015)

http://www.dunyalilar.com (erişim tarihi Nisan, 2013) http://home.anadolu.edu.tr/~saoransay/Genel%20Sanat%20Tarihi.html (erişim tarihi 04 Mayıs 2016) http://www.kesfetmekicinbak.com (erişim tarihi Mart 2015)

http://www.kozmetikbilimi.com/tarih.html (erişim tarihi: 10 Kasım 2014)

http://metrosfer.com/dovme-bedene-giyilen-bir-elbisedir/ (erişim tarihi Eylül 2015)

http://www.populerbilim.com.tr/arsiv/0505/b4.html (erişim tarihi 06 Mayıs 2015)

http://www.redwolftattoo.com/component/content/article/48-son-yazilar/106-eski-turklerde-ve-anadoluda-dovme.html (erişim tarihi 10 Eylül 2013)

http://shakespeareoxfordfellowship.org/wp-content/uploads/Gilbert.Olivier.Hamlet.pdf /(erişim tarihi 03 Mart 2016)

GÖRSEL KAYNAKLAR

Görsel 1: https://tr.wikipedia.org/wiki/Theda_Bara (erişim tarihi: 07 Haziran 2015)

Görsel 2: http://www.themakeupgallery.info/period/c18/ancien/dubarry/dubarrytb.htm (erişim tarihi: 23 Haziran 2014)

Görsel 3: http://www.anadoludergisi.com/guneydoguda-dovme-kulturu/ (erişim tarihi:08 Nisan 2015)

Görsel 4: http://en.savoirs.essonne.fr/juniors/claude-levi-strauss-first-encounter-with-the-indians/ (erişim tarihi:06 Ağus- tos 2015)

Görsel 5: http://dunyalilar.org/kadinlar-icin-suslenen-erkekler.html (erişim tarihi: 15 Ekim 2015)

Görsel 6: http://onedio.com/haber/afrikali-wodaabe-kabilesinin-geleneksel-erkek-guzellik-yarismasindan-x-farkli-fotogra f-597291(erişim tarihi:02Mayıs 2016)

Görsel 7: http://www.leninimports.com/laurence_olivier.html (erişim tarihi:01 Mayıs 2016)

Görsel 8:http://movies.ndtv.com/hollywood/smile-and-be-a-villain-five-famous-screen-hamlets-673133(erişim tarihi: 03 Haziran 2016)

Görsel 9: http://www.dailymail.co.uk/home/books/article-2412402/Spoilt-petulant-impossible-work---OLIVIER-BY- PHILIP-ZIEGLER.html (erişim tarihi: 10 Haziran 2016)

Görsel 10: https://tr.pinterest.com/pin/196.821.446.188.601.248/ (erişim tarihi: 11 Eylül 2015)

Görsel 11:http://www.mailce.com/marilyn-manson-kimdir.html/marilyn-manson-2 (erişim tarihi:25 Ekim 2015) Görsel 12: http://www.mebhaberler.com/Foto-Galeri-Izle-99-Suan-10 (erişim tarihi: 10 Haziran 2016)