Çoruh Nehri Günlük Akımlarının Yapay Sinir Ağları ile Tahmin Edilmesi

Umut OKKAN, Ayşe MOLLAMAHMUTOĞLU
1.853 882

Öz


Su kaynakları planlanması ve tasarımı aşamasında, güvenilir akım tahminlerinin ve akım modelleme çalışmalarının yapılması büyük önem taşımaktadır. Sunulan çalışmada, bir yapay sinir ağı modeli (YSA) geliştirilerek, bu model Çoruh havzasında yer alan Çoruh Nehrine ait günlük akımlara uygulanmıştır. Girdi olarak 1 ve 2 gün önceki akım değerlerine ihtiyaç duyan YSA modeli, 03.10.1991-01.04.1996 tarihleri arasındaki 1643 günlük akım verileri kullanılarak eğitilmiş; 02.04.1996-30.09.2000 tarihleri arasındaki 1643 günlük akım verileri kullanılarak sınanmıştır. Hazırlanan YSA modeli içsel bağımlı stokastik AR(2) model yapısıyla da karşılaştırılmıştır. Analiz sonucu, yöntemlerin yaklaşık sonuçlar verdiği görülmüş ancak YSA performansı içsel bağımlı modele göre daha başarılı bulunmuştur. Uzun dönemde gözlenmiş ve modellenmiş akımların istatistikleri karşılaştırıldığında; kurulan YSA modelinin Çoruh Nehri günlük akımlarını başarıyla temsil ettiği; böylece geliştirilen model yapısının diğer akarsu havzalarının günlük akımlarının tahmininde de başarıyla kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Günlük Akım tahmini, Yapay Sinir Ağları, İçsel Bağımlı Modeller, Çoruh Nehri

Tam metin:

PDF




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.

e-ISSN: 1308-6529