MOBİLYA SEKTÖRÜ ÇALIŞANLARINDA FİZİKSEL ZORLANMANIN BELİRLENMESİ

Velittin KALINKARA, Kadir ÖZKAYA, Olcay POLAT
489 71

Öz


Mobilya sektörü emek yoğun ve işin genellikle elle yapıldığı sektörlerden biridir. Üretimin elle yapılması fiziksel iş talebini artırdığı gibi kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını ve riskleri de beraberinde getirmektedir. Zira mobilya üretimi kas-iskelet rahatsızlıklarının en yoğun olduğu, bel, sırt ve omuz sorunlarının en çok yaşandığı sektörlerden biridir. Son yıllarda bu sorunlar giderek artmakta, özellikle depolama, üretim ve dağıtım aşamalarında bedensel zorlanma ve sakatlanmalar daha fazla olmaktadır. Bu sakatlanmalara neden olan sayısız risk faktörü vardır. Bu risk faktörleri biyomekanik, psikososyal ve bireysel olarak sınıflandırılmaktadır. Çalışma koşulları ve çalışma biçiminin neden olduğu biyomekanik risk faktörleri mobilya sektöründe çok sık gerçekleşen eğilme, bükülme, kaldırma, itme-çekme, ağır fiziksel iş, tekrarlı iş, postür-duruş ve vibrasyondan kaynaklanmaktadır. Bu riskleri azaltmada en önemli yaklaşım ağır çalışmalarda fiziksel iş ihtiyacını azaltmaktır.
Bu çalışma ülkemizde farklı illerde mobilya üretimi yapan 5 işletmede çalışanların iş ve iş ortamı kaynaklı fiziksel zorlanmalarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla bir kontrol listesi hazırlanmış, masifleme, levha işleme, zımparalama, montaj, vernik-boya ve paketleme birimlerinde çalışan 239 bireyin çalışma ortamı ve koşullarını değerlendirmesi istenmiştir. Değerlendirme elle çalışma, fiziksel enerji tüketimi, kas-iskelet sistemi kullanımı, işte kullanılan araç ve gereçler, çalışma istasyonu ve iş kolaylaştırmaya ilişkin 60 soruyu içermektedir. Araştırma sonucunda iş ve ortam koşullarının bireyde zorlanmayı artırdığı (p<0.05) ve iş memnuniyetini azalttığı (p<0.001) belirlenmiştir. Çalışma ortamı ile işten memnuniyet arasında da yüksek korelasyon (r=-.436, p<0.001) söz konusudur. Araştırma sonuçlarının bireyin çalışma yaşamı kalitesini artırmada, sağlık ve iş verimini iyileştirmede yararlı olması beklenmektedir.

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.21923/jesd.82230

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.