RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİNİN (RES) KURULUŞ YERİ SEÇİMİNİN CBS İLE ANALİZİ: HATAY ÖRNEĞİ

Emre Özşahin, Çağlar Kıvanç Kaymaz
3.457 970

Öz


Bu çalışmada Hatay ilindeki rüzgâr enerjisi santralleri (RES)’nin kuruluş yeri seçiminin coğrafi faktörler kapsamında ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) metotları kullanılarak sorgulanması amaçlanmıştır. Çalışmada çok farklı kaynaklardan tedarik edilen farklı haritalar ve sayısal veriler kullanılmıştır. Bu malzemeler Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi esası çerçevesinde ArcGIS/ArcMap 10 paket programı destekli olarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme, “Türkiye Rüzgâr Enerjisi Potansiyel Atlası (REPA)” ve ilgili literatür eşliğinde tespit edilen 15 farklı parametreyi kapsayacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçların geçerliliği arazi çalışmaları ile yerinde kontrol edilmiştir. Son aşamada ise bulgular dikkatle işlenerek makale kaleme alınmıştır. Çalışma sonuçlarına göre Hatay’ın RES kurulumu için orta (% 45.19) ve iyi (% 25.64) duyarlılık düzeyinde bir yer olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında sıra dışı (% 0.01) ve mükemmel (% 1.13) arazilerin hemen hemen yok denecek düzeyde olduğu ilde, uygunluk açısından zayıf (% 1.33) arazilerinde çok az yer kapladığı anlaşılmıştır. İlde RES için en uygun alanlar Belen eşiği ile Antakya-Samandağ çöküntüsü olarak adlandırılan coğrafi mekânlardır. Elde edilen bulgular, REPA’nın verilerini desteklemiştir. Bundan sonra yapılacak çalışmalar daha büyük ölçekli haritalar üzerinden yapılmalı ve belirli periyodlarla güncellenmelidir. Sonuç olarak CBS yöntem ve teknikleri kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışmanın sonuçları, benzer sahalar için aynı yöntemin rahatlıkla kullanılabileceğini göstermiştir.


Anahtar kelimeler


Rüzgâr, rüzgâr enerjisi, rüzgâr enerjisi santrali (RES), coğrafi bilgi sistemleri (CBS), Hatay.

Tam metin:

PDF

Referanslar


A. Hepbasli, O. Ozgener, “A review on the development of wind energy in Turkey” Renewable and Sustainable Energy Reviews Volume: 8, pp.: 257–276 (2004).

C. İlkiliç, “Wind energy and assessment of wind energy potential in Turkey” Renewable and Sustainable Energy Reviews Volume: 16, pp.: 1165– 1173 (2012).

R. Köse, M. Özgür, E. O. Arif, A. Tugcu, “The analysis of wind data and wind energy potential in Kutahya, Turkey” Renewable and Sustainable Energy Reviews Volume: 8, pp.: 277–288 (2004).

H. N. Bayraç, “Küresel Rüzgâr Enerjisi Politikaları ve Uygulamaları” Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt: XXX, Sayı: 1, pp.: 37-57 (2011).

Y. Oner, S. Ozcira, N. Bekiroglu, “Prediction Wind Energy Potential Using by Wind Data Analysis in Bababurnu-Turkey” IEEE 2nd International Conference on Clean Electrical Power, 9-11 June 2009, Capri, pp.: 232-235 (2009).

Y. Oner, S. Ozcira, N. Bekiroglu, İ. Senol, “A comparative analysis of wind power density prediction methods for Çanakkale, Intepe region, Turkey” Renewable & Sustainable Energy Reviews Volume: 23, Issue: 2, pp.: 491-502 (2013).

B. Sahin, M. Bilgili, H. Akilli “The wind power potential of the eastern Mediterranean region of Turkey” Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics Volume: 93, pp.: 171–183 (2005).

M. Hanağasıoğlu, “Wind Energy in Turkey” Renewable Energy Volume: 16, pp.: 822-827 (1999).

S. Hayli “Rüzgar Enerjisinin Önemi, Dünyada ve Türkiye’deki Durumu” Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı: 11 (1), s.: 1-26 (2001).

İ. Akova, “Dünya Enerji Sorunu ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı” İ. Ü. Coğrafya Dergisi Volume: 11, pp.: 47-73 (2003).

İ. Akova, “Yenilenebilir Enerji Kaynakları, Nobel Yayınları No: 1294, Teknik Bilimler No: 100, Ankara (2008).

İ. Aydın, “Balıkesir Rüzgâr Enerjisi” Doğu Coğrafya Dergisi Sayı: 29, s.: 29-50 (2013).

M. Bilgili, B. Şahin, A. Kahraman, “Wind energy potential in Antakya and İskenderun regions, Turkey” Renewable Energy Volume: 29, pp.: 1733–1745 (2004).

I. T. Togrul, C. Ertekin, “A Statistical Investigation on the Wind Energy Potential of Turkey’s Geographical Regions” Energy Source. Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects Volume: 33 (15), pp.: 399-1421 (2011).

C. İlkiliç, “Türkiye’de Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli ve Kullanımı” Mühendis ve Makine Cilt: 50, Sayı: 593, s.: 26-32 (2009).

U. Yıldırım, Y. Gazibey, A. Güngör, “Niğde İli Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli” Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Cilt: 1, Sayı: 2, s.: 37-47 (2012).

H. İ. Zeybek, A. Uzun, C. Yılmaz, “Rüzgar enerjisi istasyonları belirleme çalışmalarında jeomorfolojik faktörlerin önemi ve bir uygulama örneği: Dedebuzağı Tepesi (Samsun)” III. Ulusal Jeomorfoloji Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Editörler: Hüseyin KORKMAZ, Atilla KARATAŞ), s.: 220-229, Color Ofset, Hatay (2013).

K. B. Varınca, G. Varank, “Rüzgâr Kaynaklı Enerji Üretim Sistemlerinde Çevresel Etkilerin Değerlendirilmesi ve Çözüm Önerileri” Yeni ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları/Enerji Yönetimi Sempozyumu (YEKS 2005) 3-4 Haziran 2005, Bildiriler Kitabı, Kayseri, s.: 367-376 (2005).

A. C. Çetin, “Rüzgâr Enerjisi Yatırımları ve Isparta İlinde Rüzgar Enerji Santralı Kuruluş Yeri Seçimi” Uluslararası Davraz Kongresi, 24-27 Eylül 2009, Isparta, s.: 368-389 (2009).

B. Çetin, “(Kuruluşu, Gelişimi ve Fonksiyonel Özellikleri Yönüyle) Yayladan Kente Dönüşen Bir Yerleşme: Belen” Color Ofset Matbaacılık, İskenderun/Hatay (2012).

Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü “Hatay İli Rüzgâr Kaynak Bilgileri” http://www.eie.gov.tr/YEKrepa/HATAY-REPA.pdf, Son Erişim Tarihi: 28.06.2013 (2013a).

EÜAŞ Genel Müdürlüğü, “Türkiye geneli ve il bazlı Rüzgâr Enerjisi teknik potansiyelleri ile ilgili yönlendirici bilgiler”, http://www.eie.gov.tr/eie-web/duyurular/YEK/YEKrepa/REPA-duyuru_01.html, Son Erişim Tarihi: 02013 (2013).

RES firmaları ve RES merkezlerindeki görüşmeler, Görüşmelerin tarihleri: 05-08.09.2013 (2013).

Y. Yılmaz, “Amanos Dağlarının Jeolojisi” Cilt: I-II-III-IV, İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Döner Sermaye İşletmesi, İstanbul (1984).

E. Herece, “Doğu Anadolu Fayı (DAF) Atlası” Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Ankara (2008).

A. Atasoy, E. Özşahin, “Hatay’da Nüfusun Jeomorfolojik Birimlere Göre Dağılışı” III. Ulusal Jeomorfoloji Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Editörler: Hüseyin KORKMAZ, Atilla KARATAŞ), s.: 259-267, Color Ofset, Hatay (2013).

Ö. Emre, T. Y. Duman, Ş. Olgun, “1:250.000 Ölçekli Türkiye Diri Fay Haritası Serisi, Antakya (NJ 37-13) Paftası Serisi” No: 39, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Ankara (2012).

Ş. Tağıl, “Sinop ve Çevresinde Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli” Türkiye 8. Enerji Kongresi, Yeni ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Gelişimi, Cilt: 2, 135-149, Ankara (2000).

A. Bennui, P. Rattanamanee, U. Puetpaiboon, P. Phukpattaranont, K. Chetpattananondh, “Site Selection For Large Wind Turbine Using GIS” PSU-UNS International Conference on Engineering and Environment - ICEE2007, Phuket May 10-11, 2007, s.: 90-112, Prince of Songkla University, Faculty of Engineering, Hat Yai, Songkhla, Thailand (2007).

J. T. Berken, “Using GIS to Analyze Wind Turbine Sites within the Shakopee Public Utilities Electric Service Territory Shakopee” Papers in Resource Analysis, Volume 11, 1-11, USA (2009).

R. Nişancı, V. Yıldırım, A. E. Özçelik, “Rüzgar Enerjisi Üretim Alanlarının Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Belirlenmesi” III. Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu Bildiriler Kitabı s.: 213-220, Kocaeli, Türkiye (2010).

Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü “REPA-Noktasal Rüzgâr Kaynak Bilgisi Temini için Yapılması Gerekenler ve Örnek Raporu”. http://www.eie.gov.tr/yenilenebilir/document/Guncel_REPA_Noktasal.doc, Son Erişim Tarihi: 28.06.2013 (2013b).

D. Gouneres, “Wind Power Plants; Theory and Design” Chapter: I, p: 1-29 (1982).

T. Koç, “Ayvalık’ta Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli” Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 2, s: 1-18 (1998).

S. Mora, W. Vahrson, “Macrozonation Methodology for Landslide Hazard Determination” Bulletin of the Association of Engineering Geologists Volume: 31 (1), pp.: 49–58 (1994).

E. Özşahin, “CBS Kullanılarak Hatay İli Heyelan Duyarlılık Analizi” Anadolu Doğa Bilimleri Dergisi Cilt: 4, Sayı: 1, s.: 47-59 (2013).

E. Özşahin, “Antakya’da (Hatay) Yer Seçiminin Jeomorfolojik Özellikler ve Doğal Risk Açısından Değerlendirilmesi” Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt: 13, Sayı: 23, s.: 1-16 (2010).

M. K. Kaymak, “Rüzgâr enerjisi” http://web.itu.edu.tr/~kaymak/windpower.html, Son Erişim Tarihi: 02013, (2013).

T. S. Uyar, “Rüzgâr Enerjisi Sistemleri” 10-14 Haziran 1985, Lisansüstü Yaz Okulu, Yıldız Üniversitesi, İstanbul (1985).

Ş. Tağıl, “Çanakkale Çevresinde Rüzgârlar ve Rüzgâr Enerjisinden Yararlanma Olanaklarının Araştırılması” Yayınlanmamış Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, İzmir (1995).

M. Ö. Ültanır, “Şimdi Rüzgâr Çiftliği Zamanı” Enerji Yıl: l, Sayı: 5, s: 48-57 T. Koç, “Kapıdağ Yarımadasında Rüzgâr ve Ortam” Türk Coğrafya Dergisi Sayı: 31, s: 167-182 (1996).




ISSN: 1308 - 4941