İzmir İli Kiraz Bahçelerinde Bulunan Saydam Ağustosböceği Cicadatra hyalina (Fabricius, 1798) (Hemiptera: Cicadidae)’nın Yayılışı, Morfolojisi ve Biyoekolojisi Üzerinde Araştırmalar

Cevdet KAPLAN, Serdar TEZCAN
1.029 207

Öz


Bu çalışma, İzmir ili kiraz bahçelerinde bulunan Saydam ağustosböceği, Cicadatra hyalina (Fabricius, 1798) (Hemiptera: Cicadidae)’nın yayılışını, bazı morfolojik özelliklerini ve doğadaki biyoekolojisini belirlemek amacıyla 2005-2008 yıllarında yürütülmüştür. Yayılışını belirlemek için İzmir’in 17 ilçesindeki 98 bahçede gözlem yapılmıştır. Biyolojisi ile ilgili gözlemler Kemalpaşa (Yukarıkızılca)’daki bir bahçede yapılmış, 10 ağacın altında ergin olmak üzere çıkış yapan son dönem nimflere ait gömlekler haftalık aralıklarla sayılmıştır. Ayrıca 10 ağacın tacı altına tahta kasalar yerleştirilerek, çıkış yapan erginler saptanmıştır. Çalışma sonucunda C. hyalina erginlerinin Haziran ayının ikinci haftası içinde ilk kez görülerek, Ağustos ayının son haftasına kadar geçen 50-67 günlük süre boyunca doğada bulunduğu, en fazla ergin çıkışının Haziran sonu ile Temmuz ortası arasında olduğu belirlenmiştir. Gerek kasalardan elde edilen ergin sayıları ve gerekse ağaç başına düşen son dönem nimf gömleği sayıları arasında yıllara göre farklılıkların olduğu ve en yüksek sayısal değere     (26.6 nimf gömleği/ağaç) 2005 yılında, en düşük değere (7.7 nimf gömleği/ağaç) ise 2008 yılında ulaşıldığı belirlenmiştir. Çalışmada; Saydam ağustosböceği erginlerine daha çok kiraz, kuş kirazı, zeytin, şeftali, asma, kayısı gibi çok yıllık bitkilerde ve kanyaş ile sirken gibi otsu bitkilerde rastlanmıştır. Dişilerin yumurtalarını meyve ağaçlarının bir yıllık sürgünlerine ve otsu bitkilerin gövde dokularına bıraktıkları ve ilk yumurta açılımının ise Temmuz ayının son haftasından itibaren başladığı belirlenmiştir. Bu türün kiraz, idris, zeytin, şeftali ve kanyaş bitkilerine yumurta bıraktığı ve 43-56 gün sonra da açıldıkları ortaya konmuştur. 


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.19159/tutad.34726

Referanslar


Anbaroğlu, M.A., 1967. Asma ağustosböceği (Chloropsalta viridissima Walker) üzerinde araştırmalar. Bitki Koruma Bülteni, 4: 145-154.

Anonim, 2016. Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), http://www.tuik.gov.tr. (Erişim tarihi: 12.02.2016).

Bodenheimer, F.S., 1958. Türkiye’de Ziraata ve Ağaçlara Zararlı Olan Böcekler ve Bunlarla Savaş Hakkında Bir Etüt. (Çeviren, N. Kenter), Bayur Matbaası, Ankara.

Demir, E., 2005. Antalya ilinin Auchenorrhyncha (Homoptera) fauna ve taksonomisi üzerine araştırmalar. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Kartal, V., 1974. Ankara çevresinde Cicadatra persica Kirk. (Homoptera: Cicadidae)’nın ekolojisi üzerinde araştırmalar. Doktora tezi, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Sistematik Zooloji Kürsüsü, Ankara.

Lazarov, H., Grigorov, S., 1958. Entomologia. Zemizdat, Sofia.

Lodos, N., 1986. Türkiye Entomolojisi II. Genel, Uygulamalı ve Faunistik (II. Basım). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No: 429: 93-104.

Lodos, N., Kalkandelen, A., 1981. Preliminary list of Auchenorrhyncha with notes on distribution and importance of species in Turkey, V families Flatidae, Ricaniidae and Cicadidae. Türkiye Bitki Koruma Dergisi, 5(2): 67-82.

Motta, P.C., 2003. Cicadas (Hemiptera, Auchenorrhyncha, Cicadidae) from Brasilia (Brazil): Exuviae of the last instar with key of the species. Revista Brasileira de Zoologia, 20(1): 1-6.

Nizamlıoğlu, K., Gökmen, N., 1964. Türkiye’de Zeytine Zarar Veren Böcekler. Yenilik Basımevi, İstanbul, s. 9-14.