Nöroiktisat ve İktisat Biliminin Geleceğine İlişkin Tartışmalar

Selim Koray Demirel, Seyfettin ARTAN
3.036 1.103

Öz


ÖZ: İktisat bilimi, neo-klasik iktisadın hakimiyeti altındadır. Neo-klasik iktisadın varsayımları ise akılcı ve rasyonel insanı temsil eden homo economicusa dayandırılmaktadır. Ancak gerçek yaşantıda insan tam olarak homo economicus varsayımını yansıtmamaktadır. Bu durum iktisat ve psikoloji bilimlerinin yakınlaşmasına yol açmıştır. Bu yakınlaşma ise tarihsel süreçte farklı kavramların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu kavramlar arasında nöroiktisat en güncel kavram olarak ön plana çıkmaktadır. Nöroiktisat, literatürde yeni bir kavram olduğundan bu disiplinin tam olarak neyi ifade ettiğinin ortaya konması ve ilişkili olduğu kavramlar arasındaki konumunun belirlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, nöroiktisadın ilişkili olduğu iktisat psikolojisi, psikolojik iktisat, davranışsal iktisat ve deneysel iktisat disiplinleriyle birlikte genel bir çerçevesinin çizilmesi ve bu disiplinler arasındaki konumunun belirlenmesidir. Bu doğrultuda sırasıyla davranışsal iktisat ve deneysel iktisadın bir alt dalı olan nöroiktisat iktisat biliminin geleceğinde önemli sonuçlar doğurabilecek bir potansiyele sahiptir. 


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20979/ueyd.07280

Referanslar


Akerlof, G. A. ve Shiller, R. J. (2010), Hayvansal Güdüler, (Çev. Neşenur Domaniç ve Levent Konyar), İstanbul: Scala Yayıncılık.

Akın, Z. ve Urhan, B. (2010), “İktisat Deneysel Bir Bilim Olmaya mı Başlıyor?”, İktisat İşletme ve Finans, 25 (288), 9-28.

Andersson, O., Holm, H. J., Tyran J.R. ve Wengström E. (2013), “Deciding for Others Reduces Loss Aversion”, IFN Working Paper, No: 976.

Angner, E. ve Loewenstein, G. (2007), “Behavioral Economics”, http://papers.ssrn. com/sol3/papers.cfm?abstract_id=957148, (Erişim: 21.08.2014).

Ariely, D. (2013), Akıldışı ama Öngörülebilir: Kararlarımızı Biçimlendiren Gizli Kuvvetler, (Çev. Asiye Hekimoğlu Gül ve Filiz Şar), 4. Baskı, İstanbul: Optimist Yayıncılık.

Atkinson, R. L., Atkinson R. C. ve Hilgard E. R. (1995), Psikolojiye Giriş-I, (Çev. Kemal Atakay, Mustafa Atakay, Aysun Yavuz), İstanbul: Sosyal Yayınlar.

Baç, M. (2007), “İktisadi Analizin Disiplinlerarası Uygulamalarında Durum ve Öngörüler”, http://research.sabanciuniv.edu/848/1/BacTUBAmakale.pdf, (Erişim: 11.10.2014).

Bandettini, P. A., Wong E. C., Hinks R. S., Tikofsky R. S. ve Hyde J. S. (1992), “Time Course EPI of Human Brain Function During Task Activation”, Magnetic Resonance in Medicine, 25 (2), 390-397.

Bishop, M. (2013), A’dan Z’ye Ekonomi Sözlüğü, (Çev. Şeyma Akın, Bahadır Akın ve Ceren Yıldız), 1. Baskı, Ankara: Adres Yayınları.

Blakeslee, S. (2003), “Brain Experts Now Follow the Money”, New York Times Magazine, http://old.hss.caltech.edu/~camerer/web_material/NYT_BrainExperts_Jun03. pdf, (Erişim: 27.12.2015).

Breautigam, S. (2005), “Neuroeconomics-From Neural Systems to Economic Behaviour”, Brain Research Bulletin, 67 (5), 355-360.

Camerer, C. F. (1999), “Behavioral Economics: Reunfying Psychology and Economics”, Proceedings of the National Academy of Sciences, 96 (19), 10575-10577.

Camerer, C. F. (2007), “Neuroeconomics: Using Neuroscience to Make Economic Predictions”, The Economic Journal, 117 (519), 26-42.

Camerer, C. F. (2008), “The Case for Mindful Economics”, http://www.cirje.e.u-tokyo.ac.jp/research/workshops/micro/micropaper07/microCOE0806.pdf, (Erişim: 29.12.2015).

Camerer, C. F., Loewenstein, G. ve Prelec, D. (2005), “Neuroeconomics: How Neuroscience Can Inform Economics”, Journal of Economic Literature, 42, 9-64.

Camerer, C. F. ve Loewenstein, G. (2004), “Behavioral Economics: Past, Present, Future”, Colin F. Camerer, George Loewenstein ve Matthew Rabin (Ed.), Advances in Behavioral Economics, içinde, (3-54), New Jersey: Princeton University Press.

Can, Y. (2012), “İktisatta Psikolojik İnsan Faktörü: Davranışsal İktisat”, Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 4 (2), 91-98.

Colander, D. (2008), “Edgeworth's Hedonimeter and the Quest to Measure Utility”, The Journal of Economic Perspectives, 21 (2), 215-256.

Çakar T. ve Neyse L. (2015), “İktisadi Kararların Biyolojik Temelleri: Nöroiktisat”, İktisat ve Toplum, 58, 18-23.

Çalık, Ü.ve Düzü, G. (2009), “İktisat ve Psikoloji”, Akademik Bakış, 18, 1-13.

Davis, D. D. ve Charles, A. H. (1993), “Experimental Economics: Methods, Problems, and Promise”, Estudios Economicos, 8 (2), 179-212.

Demir, Ö. (2013), Akıl ve Çıkar: Davranışsal İktisat Açısından Rasyonel Olmanın Rasyonelliği, 1. Baskı, Ankara: Sentez Yayıncılık.

Dinler, Z. (2013), Mikro Ekonomi, 24. Baskı, Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım.

Dudu, H. (2014), “Neoklasik İktisat Kuramının Genel Çerçevesi ve Eleştirisi”, Aydınlanma 1923, 48 (48), 25-38.

Earl, P. E. (2005), “Economics and Psychology in the Twenty-First Century”, Cambridge Journal of Economics, 29 (6), 909-926.

Engle-Warnick, J. ve Lazslo, S. (2008), “Experimental Economics: A Revolution in Understanding Behaviour”, CIRANO-Scientific Publications, Code: 2008RB-01.

Eren, E. (2011), “Yeni İktisatta Ortak Noktalar”, Ercan Eren ve Metin Sarfati (Ed.), İktisatta Yeni Yaklaşımlar, 1. Baskı içinde, (13-45), İstanbul: İletişim Yayınları.

Eser, R. ve Togionbaeava, D. (2011), “Psikoloji ve İktisadın Birleşimi Olarak, Davranışsal İktisat”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 6 (1), 287-321.

Gintis, H. (2000), “Beyond Homo Economicus: Evidence from Experimental Economics”, Ecological Economics, 35 (3), 311-322.

Glimcher, P. W., Camerer, C. F., Fehr, E., ve Poldrack, R. (2009), “Introduction: A Brief History of Neuoeconomics”, Paul W. Glimcher, Colin F. Camerer, Ernst Fehr ve Russel A. Poldrack (Ed.), Neuroeconomics: Decision Making and Brain, 1st Ed. içinde (1-12), Londra: Academic Press.

Glimcher, P. W. ve Rustichini, A. (2004), “Neuroeconomics: The Consilience of Brain and Decision”, Science, 306 (5695), 447-452.

Gül F. Ve Pesendorfer W. (2005), “The Case for Mindless Economics”, http://old.hss.caltech.edu/~camerer/NYU/mindlessGP.pdf, (Erişim: 29.12.2015).

Güveloğlu, N. (2001), “Birey-Toplum İkiliğine Karşı Tarihsel Materyalizmin Nesnesi Olarak Toplumsal İlişkiler”, Praksis-Üç Aylık Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 171-182.

Hardy-Valeé, B. (2007), “Decision-Making: A Neuroeconomic Perspective”, Philosophy Compass, 2 (6), 939-953.

Harrison, G. W. ve List, J. A. (2004), “Field Experiments”, Journal of Economic Literature, 42 (4), 1009-1055.

Hattwick, R. E. (1989), “Behavioral Economics: An Overview”, Journal of Business and Psychology, 4 (2), 141-154.

Kahneman, D. (2003a), “Maps of Bounded Rationality: Psychology for Behavioral Economics”, The American Economic Review, 93 (5), 1449-1475.

Kahneman, D. (2003b), “A Psychological Perspective on Economics”, The American Economic Review, 93 (2), 162-168.

Kahneman, D. ve Smith, V. (2002), “Foundations of Behavioral and Experimental Economics”, Nobel Prize in Economics Documents, 1, http://psych.fullerton .edu/MBIRNBAUM/PSYCH466/articles/Nobelprize_2002.pdf, (Erişim: 25.09.2014).

Karakütük, K. (1999) “İnsan Kaynakları”, Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 30, 115-132.

Kent, O. (2011), “Ana Akıma Bir Alternatif: Nöroiktisat”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 157-176.

Kim, B., Barua, A. ve Whinston, A. B. (2002), “Virtual Field Experiments for a Digital Economy: A New Research Methodology for Exploring an Information Economy”, Decision Support Systems, 32 (3), 215-231.

Kwong, K. K., Belliveau, J. W., Chesler, D. A., Goldberg, I. E., Weisskoff, R. M., Poncelet, B. P., Kennedy, D. N., Hoppel, B. E., Cohen, M. S., Turner, R., Cheng, H. M., Brady, T. J. ve Rosen, B. R. (1992), “Dynamic Magnetic Resonance Imaging of Human Brain Activity During Primary Sensory Stimulation”, Proceedings of the National Academy of Sciences, 89 (12), 5675-5679.

Levitt, S. D. ve List, J. A. (2008), “Field Experiments in Economics: the Past, the Present, and the Future”, NBER Working Paper Series, W14356.

Loewenstein, G. (1999), “Experimental Economics from the Vantage-Point of Behavioural Economics”, The Economic Journal, 109 (453), 25-34.

Mullainathan, S. ve Thaler, R. H. (2000), “Behavioral Economics”, NBER Working Paper Series, W7948.

Neyse, L. (2009), “İktisattan Müjde! Biz İktisatçılar da İnsanmışız!”, Businessweek Türkiye, http://aydin.edu.tr/gosterx.asp?id=925, (Erişim: 12.10.2014).

Nyborg, K. (2000), “Homo Economicus and Homo Politicus: Interpretation and Aggregation of Environmental Values”, Journal of Economic Behavior & Organization, 42 (3), 305-322.

Ogawa, S., Tank, D. W., Menon, R., Ellermann, J. M., Kim, S. G., Merkle, H. ve Ugurbil, K. (1992), “Intrinsic Signal Changes Accompanying Sensory Stimulation: Functional Brain Mapping with Magnetic Resonance Imaging”, Proceedings of the National Academy of Sciences, 89 (13), 5951-5955.

Otto, A. M. C. (2009), The Economic Psychology of Adolescent Saving, Yayımlanmamış Doktora Tezi, University of Exeter, https://ore.exeter.ac.uk/ repository/bitstream/handle/10036/83873/OttoA.pdf, (Erişim: 25.07.2014).

Önder, İ. (2012), “İktisat Psikolojisi”, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 34, 178-187.

Özel, H. (2014), “Kapitalizm ve Mutluluk”, İktisat ve Toplum, 40, 49-56.

Politser, P. E. (2008), Neuroeconomics, 1st Ed., New York: Oxford University Press.

Ruben, E. B. (2013), İktisadın Unuttuğu İnsan, 2. Baskı, Ankara: Bağlam Yayıncılık.

Rustichini, A. (2005), “Neuroeconomics: Present and Future”, Games and Economic Behavior, 52 (2), 201-212.

Schneider, S. (2010), “Homo Economicus-or More Like Homer Simpson?”, Deutsche Bank Research, http://www.dbresearch.it/PROD/DBR_INTERNET_EN-PROD/PROD 0000000000259291/Homo+economicus+%E2%80%93+or+more+like+Homer+Simpson%3F.pdf, (Erişim: 12.07.2014).

Simon, H. A. (1955), “A Behavioral Model of Rational Choice”, The Quarterly Journal of Economics, 69 (1), 99-118.

Soydal, H. (2010), Yeni Ekonomi: Kuantum-Nöroekonomi, 1. Baskı, Konya: Palet Yayınları.

Stanton, A. A. (2009), “Neuroeconomics: A Critique of Neuroeconomics: A Critical Reconsideration”, Revue Française D'économie, 23 (4), http://papers.ssrn .com/ sol3/papers.cfm?abstract_id=1113226, (Erişim: 03.10.2014).

Şeniğne, B. (2011), Rasyonalite Kavramına Deneysel ve Davranışsal İktisat Bağlamında Yeni Bir Bakış Açısı: “Nöroiktisat”, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Tomer, J. F. (2007), “What is Behavioral Economics?”, The Journal of Socio-Economics, 36 (3), 463-479.

Zak, P. J. (2004), “Neuroeconomics”, Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 359 (1451), 1737-1748.






Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.