ETİK YÖNETİM YOLSUZLUK VE YOKSULLUK İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Sadettin GÜLTEKİN
2.772 1.969

Öz


Ekonomik teori ve ampirik deliller ekonomik büyüme ve yolsuzluk arasında doğrudan etkileşimli bağlantı olduğunu göstermektedir. Yolsuzluk, iç ve dış yatırımları caydırarak, ekonomik büyümeyi engeller, kamu altyapı tesislerinin kalitesini düşürür, vergi gelirlerini azaltır ve kamu harcamalarının yapısını bozar. Ay-rıca, yolsuzluk, ekonomik büyümeyi sınırlayarak, gelir eşitsizliğini kat kat artırır. Yolsuzluk, bazılarına diğerlerinden daha fazla çıkar sağladığı ve kamu kaynaklarının ve hizmetlerinin haksız dağılımına yol açtığı için ekonomiyi, yasal ve siyasal düzeni bozar. Sonuç olarak, yolsuzluk yoksulluğu kat kat artırmak-ta ve yoksulluk yaratmaktadır. Ancak, iş etiği ve etik yönetim, kamu ve özel, her iki sektörde, sadece yol-suzluğu azaltmakla kalmayacak, ayrıca yoksulluğu da azaltacaktır.
Bu çalışmada, etik yönetim, yolsuzluk ve yoksulluk arasındaki ilişki, literatür ve uluslararası kuruluşların raporlarına dayalı olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Zengin ve yoksul ülkeler arasında, Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI) ve İnsani Gelişme Endeksi (HDI)’ne göre yapılan karşılaştırmada, etik yönetim, yolsuzluk ve yoksulluk arasında güçlü bir korelasyon olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu endekslerde listenin başında yer alan zengin ülkeler (Danimarka, Finlandiya, Yeni Zelenda ve Singapur) ile listenin sonundaki yoksul ülkeler (Somali, Myanmar, Irak ve Haiti) karşılaştırılması etik yönetim, yolsuzluk ve yoksulluk bağlantı-sını ortaya koymaktadır. Yolsuzluğun düşük olduğu ülkeler yüksek insani gelişme gösterirken, yolsuzlu-ğun yüksek olduğu ülkeler düşük insani gelişme göstermektedir.


Anahtar kelimeler


İş Etiği, Yolsuzluk, Yoksulluk, Etik Yönetim, Ekonomik Büyüme

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.18092/ijeas.09670

Referanslar


AKTAN, C. C. (2006), Vergileme Ekonomisi ve Vergileme Psikolojisi, Ver-gi Dışı Piyasa Ekonomisi, Seçkin Yayınları, Ankara.

ARSLAN, M. (2008), Weber’ci Görüşlere Göre Konfüçyüs’çülüğün Çin İş Kültürü Üzerine Etkileri, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 26, Sayı 1, Temmuz 2008.

AZAD, M.; Süleyman ATEŞ. (2011). Analektler, Konfüçyüs öğretisinden derleme, Arya Yayıncılık,

CHETWYND, Eric, FRANCES Chetwynd, Betram SPECTOR (2003), Corruption and Poverty: A Review of Recent Literature, Final Report, Management Systems International, 600 Water Street, SW, Washington, DC, 20024 USA, January 2003.

CLEARY, Thomas; (2000), Konfüçyüs Düşüncesinin Temelleri, Çev.: Sibel Özbudun, Anahtar Kitaplar Yayınevi, İstanbul.

ÇAKIR, Ö. (2008), Çin’de İş Etiği, Kobi Finans, www.kobifinans.com.tr. Erişim Tarihi: 05.06.2009

EBERLEI, W., Bettina FÜHRMAN (2004), Fighting Poverty and Corruption, Federal Ministry for Economic Coopration and Development, Eschborn, Germany.

ELBEYİ, P., Evren GÜÇER (2007), İşletme Yöneticilerinin Çalışanlara Kar-şı Davranışlarının İş Etiği Kapsamında Değerlendirilmesine İlişkin Bir Araştırma, Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Bahar 2007 Sayısı.

ENDERLE, G. (1993), What is Business Ethics: Japan and the Global Economy, Kluwer Academic Publishers, 133-150.

FRANK, J. (2007), Free Trade, Ethics and Information: Reconciling International Trade with National Ethical Standarts, International Conference on Globalisation and its Dıscontents, Proceedings, Cortland, New York, USA.

GOOCH, Charmian (2013), Meet Global Corruption’s Hidden Players. TedGlobal 2013. http://www.ted.com/talks/ charmian_gooch_meet_ global_ corruption_s _hidden_players, Erişim tarihi: 05.04.2014.

GUPTA, S., DAVOODİ, H., and TİONGSON, E. (2000), Corruption and the Provision of Healthcare and Educational Services. http://www.imf.org/ external/pubs/ft/wp/ 2000/wp0011 6.pdf.

GÜLTEKİN, S. (2009), Vergi Yolsuzluğunun Mali Etik ve Ekonomik Kal-kınma Açısından Analizi, E-Yaklaşım Dergisi, Ocak 2009, Sayı:193. http:// www. yaklaşim.com/ mevzuat/ dergi/ makaleler/20090113600 htm. Erişim Tarihi: 06.05.2009.

GÜNDÜZ, Işıtan (2008), Erdemin Ardından Git, Konfüçyüs öğretisinden derleme, Notos Kitaplar, İstanbul.

GÜNEY, S. ve Gamze MANDACI (2009), Makyavelizm ve Etik Algısı İliş-kileri: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:27, Sayı:2, Aralık 2009.

Güntöre, Sibel Öztürk (2004), John Stuart Mill’in Ahlâk Anlayışı, İlya Ya-yınları-İzmir

GYIMAH-BREMPONG, K. (2001), Corruption, Economic Growth and Income Inequality in Africa. http://link.springer.com/article/10.1007/s101010200 045

JAHAN, S.;and Robert MCCLEERY (2005), Making Infrastructure Work for the Poor, United Nations Development Programme, Poverty Group, 304 East 45 Street, New York, NY, 10017, USA, December 2005.

JOHNSTON, M. and Jerome B. MCKİNNEY (1986), Fraud Waste and Abuse in Government: Causes, Consequences and Cures. (National Plan Service.

KAPLAN, İ. (2007), Hukuk Devleti, Yolsuzluk, Yoksulluk. Cumhuriyet Ga-zetesi, 29.05.2007.

KHAN, M. A. (2009), Yolsuzlukla Mücadelede Denetimin Rolü, (Çev.: Ke-mal Özsemerci) Sayıştay Dergisi, Sayı: 72.

KOÇBERBER, S. (2008), Dünyada ve Türkiye’de Denetim Etiği, Sayıştay Dergisi, Sayı: 68.

MAURO, P. (1997), Corruption and the Global Economy, The Effects of Corruption on Growth, Investment, and Government Expenditure: A Cross-Country Analysis, Edited By Kimberly Ann ELLIOTT, Institute for International Economics, Washington DC, USA.

MAURO, P. (1998), Corruption and the Composition of Government Expenditure.http://www1.worldbank.org/publicsector/anticorrupt/CoreCourse2005/Mauro.pdf

MÉNDEZ, F. and SEPÚLVEDA, F. (2006), Corruption, Growth and Political Regimes: Cross Country Evidence. http://ideas.repec.org/a/eee/poleco/

v22y2006i1p82- 98.html

MOCAN, M. R. (2002), Etik ve Meslek Etikleri, Yüksek Denetim Dergisi, 2002, Sayı: 1.

OĞUZ, Ş. (2006), Kazandıran İş Etiği, Star Gazetesi, 7 Ağustos 2006.

ÖNER, S. (2005), Yolsuzluk Olgusuna Siyaset Bilimi Çerçevesinde Bir Ba-kış, Sayıştay Dergisi, Sayı: 57.

ÖZER, M. (Editör) (2008), Türkiye Ekonomisi, Anadolu Üniversitesi Yayını, Eskişehir.

ÖZSEMERCİ,K.(2005), Türk Kamu Yönetiminde Yolsuzluk ve Yozlaşma-nın Kültürel Altyapısı, Sayıştay Dergisi, Sayı: 58.

ROTHSTEIN, B. and HOLBERG, S.(2011), Correlates of Corruption. http://www.qog. pol.gu.se/digitalAssets/1357/135784 0_2011_12_rothstein_

holmberg.pdf

SAMUELSON, P. A. and William D. NORDHAUS (1989), Economics, Thirteenth Edition, McGrow-Hill Book Company, USA.

STAPENHURST, R. (2000), The Media’s Role in Curbing Corruption, The World Bank Institute (WBI), 1818 H Street, N.W., Washington, DC 20433, USA.

SAVAŞ, A. (2009), Vergi Dışı Piyasa Ekonomisi: Kapsamı, Etkileri ve Öne-riler, Sayıştay Dergisi, Sayı: 72.

ŞAFAK, E. (2008), Yolsuzluk, Yoksulluk, Darbe. Sabah Gazetesi, 8 Ağustos 2008.

TANZİ, V. and DAVOODİ, H. (1997), “Corruption, Public Investment and Growth.” http://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/wp97139.pdf

TEPE, H. (2000), Etik ve Meslek Etikleri, Türkiye Felsefe Kurumu Yayını, Ankara.

The World Bank (2009), Overview of Anticorruption, http://www.worldbank.org. Erişim Tarihi: 05.06.2009

Transparency International (2012), The Corruption Perceptions Index 2012, Annual Report 2012. Pdf. www.transparency.org. Erişim Tarihi: 21.04.2014

TÜSİAD (2009), Dünyada ve Türkiye’de İş Etiği ve Etik Yönetimi, Yayın No: TÜSİAD/T-2009-06-492, Haziran 2009, İstanbul.

WFP (2009), Oxfam, UNICEF, Hunger and World Poverty, United Nations World Food Program http://www.wfp.org. Erişim Tarihi: 05.06.2009. (Revize edilmiştir).

UNDP (United Nations Development Program) (2006), Poverty in Focus: What is Poverty, Concepts and Measures. UNDP International Poverty Center, www. İpc- undp.org/pub/IPC poverty In Focus9.pdf, Erişim tarihi: 05.04.2014

UNDP (United Nations Development Program) 2013, Human Development Report 2013, www.undp.org/ hdr2013_en_pdf. Erişim Tarihi: 21.04.2014

UNITAR (United Nations Institute for Training and Research) (2008), The Millennium Project. www.unitar.org, www.millennium-project.org. Erişim tarihi: 05.06.2009.

UZUNÖZ, İ. (Çeviren) (2006), ASOSAI Yolsuzluk ve Sahtecilikle Müca-dele Rehberi, Sayıştay Dergisi, Say: 60.

ÜNSALAN, E., Bülent Şimşeker (2006), İnsan Kaynakları Yönetimi, Detay Yayıncılık, Ankara.

VELASQUEZ, M. G. (2001), Business Ethics Concepts & Cases, Business Ethics, Anderson University, Indiana, USA.

YILMAZ, Yunus (2012), Kant’ın Ahlak ve Hukuk Felsefesi. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Dergisi, Sayı:25, www.msb.gov.tr/ayim/ Ayim_makale_ de-tay.asp? IDNO=85

Sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, Resmi Gazete tarihi: 8 Haz 2004, Resmi Gazete Sayısı: 25486 www.basbakanlik.gov.tr/etik/5176sayili.html

Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hak-kında Yönetmelik, Resmi Gazete Tarihi: 13.04.2005, Resmi Gazete Sayısı: 25785. www.basbakanlik.gov.tr/etik/html