MUĞLA İLİNE YÖNELİK DIŞ TURİZM TALEBİNİN MODELLENMESİ VE 2012 – 2013 YILLARI İÇİN TAHMİNLENMESİ

Murat ÇUHADAR
1.807 629

Öz


Güvenilir ve doğru talep tahminleri başta konaklama, ulaştırma ve seyahat olmak üzere turizm sektörü ile ilgili bütün faaliyetlerin etkili bir şekilde planlanabilmesi için gereklidir. Bu çalışmada, Türkiye’nin önemli turizm merkezlerinden birisi olan Muğla iline yönelik dış turizm talebinin Üstel Düzleştirme ve Box-Jenkins yöntemleri ile modellenmesi ve en yüksek doğruluğu sağlayan model yardımıyla 2012 ve 2013 yılları için itibariyle tahminlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan analiz ve değerlendirmeler neticesinde, en başarılı sonucu Holt-Winters’ın çarpımsal mevsimsel üstel düzleştirme yönteminin verdiği belirlenmiş ve elde edilen model yardımıyla Muğla iline yönelik aylık dış turizm talebi tahminleri yapılmıştır. Çalış-mada turizm talebinin ölçüsü olarak yabancı turist sayıları alınmış ve Muğla ili sınırları içerisindeki hudut kapılarından giriş yapan aylık yabancı turist istatistiklerinden yararlanılmıştır.

Anahtar kelimeler


Muğla, Turizm Talebi Tahmini, Üstel Düzleştirme Yöntemi, Box-Jenkins Metodolojisi

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.18092/ijeas.96623

Referanslar


AKGÜL, I. (2003), Zaman Serilerinin Analizi ve ARIMA Modelleri, İstanbul: Der Yayınları.

ASSAKER, G., VİNZİ, V.E. & O’CONNOR, P. (2010), “Structural Equation Modeling in Tourism Demand Forecasting: A Critical Review”, Journal of Travel and Tourism Research, Spring/Fall, 1-27.

BAHAR, O. (2008), “Muğla Turizminin Türkiye Turizmi Açısından Yeri ve Önemi”, Muğla Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE), Güz 2008, (21), 61-80.

BALDEMİR, E. ve BAHAR, O. (2003), “Türkiye’ye Yönelik Turizm Talebi-nin Neural (Sinir) Ağları Modelini Kullanarak Analizi”, Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, (2), 152-169.

BRIDA, J. G., ADRİA´N RİSSO, W. . (2011). “An Econometric Study of German Tourism Demand in South Tyrol”, MATIAS, A., NİJKAMP, P., SARMENTO, M. (der.), Tourism Economics-Impact Analysis içinde, Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg.

CANG, S. ve HEMMINGTON, N. (2010), “Forecasting U.K. Inbound Expenditure by Different Purposes of Visit”, Journal of Hospitality & Tourism Research April, Volume: (34), 294-309.

CROES, R. (2000), Anatomy of Demand in International Tourism: The case of Aruba, Lambert Academic Publishing.

ÇIMAT, A. ve BAHAR, O. (2003), “Turizm Sektörünün Türkiye Ekonomisi İçindeki Yeri ve Önemi Üzerine Bir Değerlendirme”, Akdeniz Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi, (6): 1-18.

ÇUHADAR, M. (2008), “Isparta İli Konaklama İşletmelerine Yönelik Turizm Talebinin Üstel Düzleştirme ve Box-Jenkins Yöntemleri İle Modellenmesi ve Tah-mini”, Üçüncü Ulusal Eğirdir Turizm Sempozyumu, 17-19 Ekim 2008, Eğirdir,

ÇUHADAR, M. ve KAYACAN, C. (2005), “Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Konaklama İşletmelerinde Doluluk Oranı Tahmini: Türkiye'deki Konaklama İşlet-meleri Üzerine Bir Deneme”, Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, 16(1), 121-126.

ÇUHADAR, M., GÜNGÖR, İ. ve GÖKSU A., (2009), “Turizm Talebinin Yapay Sinir Ağları ile Tahmini ve Zaman Serisi Yöntemleri ile Karşılaştırmalı Ana-lizi: Antalya İline Yönelik Bir Uygulama”, Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (14)1, 99-114.

FRETCHLING, D. (2001), Forecasting Tourism Demand: Methods and Strategies, Butterworth-Heinemann.

FONG-LİN CHU (2008). “Analyzing And Forecasting Tourism Demand With Arar Algorithm”, Tourism Management, 29 (2008) 1185– 1196.

GÖRMÜŞ, Ş. ve GÖÇER, İ. (2010), “Türkiye’ye Yönelik Turizm Talebini Etkileyen Faktörlerin Panel Veri Yöntemiyle Analiz Edilmesi”, 11. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı, 2-5 Aralık 2010, Kuşadası, 44 - 56

GÜNGÖR, İ. ve ÇUHADAR, M. (2005), “Antalya İline Yönelik Alman Tu-rist Talebinin Yapay Sinir Ağları Yöntemiyle Tahmini”, Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2005(1): 84-99

HYNDMAN R.J., KOEHLER, A.B., ORD, J. K., SNYDER, R.D. (2008), Forecasting with Exponential Smoothing, The State Space Approach, Springer-Verlag, Berlin Heidelberg.

IBM, (2011), SPSS Forecasting 20, İnternet Adresi: http://www-304.ibm.

com/support/docview.wss?uid=swg27021213#en, Erişim tarihi: 12.04.012

KADILAR, C. (2005), SPSS Uygulamalı Zaman Serileri Analizine Giriş, An-kara, Bizim Büro Basımevi.

KAYNAR, O ve TAŞTAN, s. (2009), “Zaman Serisi Analizinde Mlp Yapay Sinir Ağları ve Arima Modelinin Karşılaştırılması”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (33), 161-172.

KULENDRAN, N. ve SHAN, J. (2002), “Forecasting China’s Monthly Inbound Travel Demand”, (der), Wong, K., Song, H., Tourism Forecasting and Marketing içinde, The Haworth Hospitality Press, NY.

Kültür ve Turizm Bakanlığı (2009), Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, 2009 Yılı Yat İstatistikleri.

Kültür ve Turizm Bakanlığı (2010), Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, 2010 Yılı İşletme ve Yatırım Belgeli Tesis İstatistikleri.

LAW, R., MOK, H., GOH, C. (2007), “Data Mining in Tourism Demand Analysis: A Retrospective Analysis”, Lecture Notes in Computer Science, Volume: 4632, 508-515.

LIM, C. (1997), “Review of International Tourism Demand Models”, Annals of Tourism Research, (24) 4, 835-849.

MAKRIDAKIS, S., WHEELWRIGHT, S.C., HYNDMAN, R.J. (1998), Forecasting: Methods and Applications, Third edition. John Wiley and Sons.

MIDDLETON, V.T.C., FYALL, A., MORGAN, M. (2009). Marketing in Travel and Tourism, Fourth edition, Butterworth-Heinemann.

MOUTINHO, L. Tourism Economics-Impact Analysis,

MUĞLA (2010), Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği Kültür Yayınları. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Sınır İstatistikleri, 2010.

ORHUNBİLGE, N. (1999), Zaman Serileri Analizi Tahmin ve Fiyat Endeks-leri, İstanbul, Avcıol Basım Yayın.

ÖNDER, E. ve HASGÜL O. (2009), “Yabancı Ziyaretçi Sayısının Tahminin-de Box-Jenkins Modelleri ve Yapay Sinir Ağlarıyla Zaman Serisi Analizi”, İstanbul Üniversitesi, İşletme İktisadı Enstitüsü, Yönetim Dergisi 20 (62), 62-83.

ROBINSON, P. (2012) Tourism: The Key Concepts, Routledge, Oxon, UK.

SONG, H., WITT, S. (2006), “Forecasting International Tourist Flows to Macau”, Tourism Management, 27( 2), 214-224.

SONG, H. ve GUO, W. (2008), “Tourism Demand Modelling and Forecasting”, (der.), Woodside, A. G., Martin, D., Tourism Management: Analysis, Behaviour and Strategy içinde, CAB International.

SONG, H., WITT, S. ve ZHANG, X. (2008), “Developing a Web-based Tourism Demand Forecasting System”, Tourism Economics, 14 (3), 445-468.

SONG, H., WITT, S. ve Lİ, G. (2009), The Advanced Econometrics of Tourism Demand, New York, Routledge, Taylor & Francis Group.

SOYSAL, M. ve ÖMÜRGÖNÜLŞEN, M. (2010), “Türk Turizm Sektöründe Talep Tahmini Üzerine Bir Uygulama”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi Prof. Dr. Hasan Işın Dener Özel Sayısı, (21), 128-136.

SELİM, S. ve DEMİR, Ç. (2009), “Türkiye’ye Gelen Turist Sayısının Öngörümlenmesi: Karşılaştırmalı Bir Analiz”, 10. Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu, Erzurum, 27-29 Mayıs 2009.

SEVÜKTEKİN, M. ve NARGELEÇEKENLER, M., (2005), Zaman Serileri Analizi, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım Ltd.

SHARPE, R. N., DE VAUX, R. ve VELLEMAN, P. F. (2010), Business Statistics, (2nd Edition), Boston, Addison Vesley - Pearson Education.

TATAROĞLU, M. ve SUBAŞI, E. (2009), “Kolluk Güçlerinde Modernleş-me: Muğla Örneğinde Turizm Jandarması Yapılanması”, Celal Bayar Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 16(1): 73-93.

TURANLI, M. ve GÜNEREN, E. (2003), “Turizm sektöründe Talep Tahmin Modellemesi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Dergisi, (3), 1-13

TÜRKİYE TURİZM PİYASALARI ARAŞTIRMA RAPORLARI, MUĞLA TURİZM PİYASASI ARAŞTIRMASI (2010), İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş.

TTYD (2010) Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği, 2010 Yılı İstatistikleri.

UNWTO-ETC, World Tourism Organization and European Travel Commission (2008), Handbook on Tourism Forecasting Methodologies, Madrid, Spain.

VANHOVE, N. (2011), The Economics of Tourism Destinations, Second Edition, Elsevier Ltd. London.

WITT, S. F., WITT C. (1992), Modeling and Forecasting Demand in Tourism, London, Academic Press.

WITT, S. F., MOUTINHO, L., HUARNG, K.H., HUI-KUANG YU, T. (2011) “Demand Modelling and Fuzzy Time Series Forecasting”, Moutinho, L. (der.) Strategic Management in Tourism, 2nd Edition, CAB International.

WTTC (2012), World Travel & Tourism Council, Travel & Tourism Economic Impact 2012: Turkey.

YAFFEE, R.A., Mc GEE, M. (2000), Introduction to Time Series Analysis and Forecasting with Applications of SAS and SPSS, Academic Press.

YALTA, T., (2011), Zaman Serileri Ekonometrisine Giriş: Box-Jenkins Yön-temi, TÜBA Ulusal Açık Ders Malzemeleri Konsorsiyumu, Sürüm: 2.0.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.

______________________________________________________________________________________________

Karadeniz Teknik Üniversitesi-İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi. Oda No:213 61080 TRABZON
Telephone :04623772908 -0533 231 72 27- 0553 278 49 24 

Fax: 0462 325 72 81    Email :uiiidergisi@gmail.com