İŞLETMELERDE UYGULANAN MOBBİNGİN (PSİKOLOJİK ŞİDDET) ÖRGÜTSEL BAĞLILIĞA ETKİSİ

Dilaver TENGİLİMOĞLU, Fatma AKDEMİR MANSUR
2.570 2.206

Öz


Mobbing, işgörenin işyerinde bir veya birkaç kişi tarafından sistematik ve sürekli olarak aşağılanması,
küçük düşürülmesi, gerekli bilgilere ulaşmasının engellenmesi, hakkında dedikodular çıkarılması gibi
olumsuz davranışları içeren ve bu yolla işgörenin fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan rahatsız edilerek işi
bırakmasına neden olan bir süreçtir. Araştırma, işletmelerde uygulanan mobbingin (psikolojik şiddet)
örgütsel bağlılığı ne yönde etkilediğini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma ile ilişkili literatür tarandıktan sonra, gözden geçirilip düzeltilmiş iki ölçek kullanılmıştır. Bunlardan
birincisi, Heinz Leymann (1993) tarafından belirlenen 5 grup ve 45 ifadeden oluşan mobbing tipolojisinden
faydalanılarak geliştirilen mobbing davranışları, nedenleri, etkileri ve tepkileri belirlemeye
yönelik olarak hazırlanan mobbing ölçeği, diğeri ise Meyer ve Allen (1991) tarafından geliştirilmiş örgütsel
bağlılık ölçeğidir. Araştırmanın evrenini Ankara’daki bir üniversite hastanesinde çalışan 1832 idari
personel oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmış olup, anketler
basit tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilen 320 idari personele yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır.
Verilerin analizi sonucunda mobbing ve örgütsel bağlılık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Ancak örgütsel bağlılığın alt bileşenlerinden duygusal bağlılık ve normatif bağlılık ile mobbing arasında
anlamlı bir ilişki bulunmuş, devamlılık bağlılığı ve mobbing arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Tam metin:

PDF


Referanslar


ADANALI, Ece C. (2007), “Kuruma Bağlılık Olgusuna Genel Bir Bakış” ,

Endüstriyel Klinik Psikoloji ve İnsan Kaynakları Yönetimi, (Editör Uzm. Psk. Tarık

SOLMUŞ), İstanbul: Beta Yayınları.

ARPACAOĞLU, Gülcan (2003) “ İşyerindeki Stresin Gizli Kaynağı: Zorbalık

ve Duygusal Taciz-2”, İnsan Kaynakları ve Yönetim Dergisi, Aralık

BALAY, Refik (2000), Yönetici ve Öğretmenlerde Örgütsel Bağlılık, Ankara:

Nobel Yayın Dağıtım.

CEMALOĞLU, Necati (2007), “Örgütlerin Kaçınılmaz Sorunu: Yıldırma”,

Bilig, Sayı 42, 111-126.

ÇETİN, Münevver Ölçüm (2004), Örgüt Kültürü ve Örgütsel Bağlılık, Ankara

:Nobel Yayın Dağıtım.

ÇOBANOĞLU, Şaban (2005), Mobbing İşyerinde Duygusal Saldırı ve Mücadele

Yöntemleri, İstanbul: Timaş Yayınları.

DAVENPORT, Noa, SCHWARTZ, Ruth D., ELLIOTT, G.P. (2003),

Mobbing İşyerinde Duygusal Taciz,(Çev. Osman Cem ÖNERTOY), Ankara: Sistem

Yayıncılık.

ERGENELİ, Azize ve SAĞLAM ARI, Güler, (2005), “Krizde İşten Çıkarmaların

Banka Yöneticileri Ezerine Etkileri: Örgütsel Bağlılık, Güven ve Güçlendirme

Algıları”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(1), Ocak-Mart.121-148.

GROEBLINGHOFF, Dieter ve Michael BECKER (1996). “A Case Study Of

Mobbing And The Clinical Treatment Of Mobbing Victims”.European Journal of

Work and Organizational Psychology. 5 (2), 277-294.

KOÇ, Hakan ve Ercan YAVUZ (2007), “Öğretmenlerin Örgütsel Bağlılığına

Demografik Faktörlerin Etkisi Üzerine Bir Araştırma”, Kamu-İş Hukuku ve İktisat

Dergisi, Cilt.9, Sayı.4.

LEYMANN, Heinz. (1993). Mobbing. Hamburg. Rowohlt.

LEYMANN, H. (1996). The Contend and Development of Mobbing at

Work. European Journal of Work and Organizational Psychology. 5 (2). 165-184.

MEYER, John P. ve Natalie J. ALLEN (1991) , A Theree Compment

Conceptualization of Organizational Commitment. Humen Resource Management

Rewiew. 1. 61 – 98.

ÖGÜT, Adem ve M. Tahir DEMİRSEL(2006), “ İş Dünyasında Etik Dışı

Örgütsel Davranış Sarmalının Arkaplanı: Mobbing Süreci ve Mobbing Aktörleri”,

II. Uygulamalı Etik Kongresi, 18-20 Ekim, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara

SABUNCUOĞLU, Ebru Tolay (2007), “Eğitim, Örgütsel Bağlılık ve İşten

Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, Ege Akademik Bakış, 7(2), 631-

TINAZ, Pınar (2006), İş Yerinde Psikolojik Taciz (Mobbing), İstanbul: Beta

Yayınları.

TUTAR, Hasan (2004), İş Yerinde Psikolojik Şiddet, Ankara: Platin.

YAVUZ, Ercan (2008), Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışının

Örgütsel Bağlılığa Etkisinin Analizi,Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi

Eğitim Bilimleri Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara.