Kentleşme, Enerji Tüketimi ve Çevresel Bozulmalar(Kirlilik-CO2) Arasındaki İlişkinin Yapısal Kırılmalar Altında İncelenmesi: Türkiye Örneği

Doğan Uysal, Taner Taş
1.847 264

Öz


Kentleşme, nüfusun kırsal kesimlerden kentsel alanlara doğru yer değiştirmesidir. Değişimin bu yönde olmasının nedenleri arasında, kırsal bölgelerdeki kentleşmenin düzensiz veya yetersiz bir yapı arz etmesi, sosyal ve ekonomik imkanların kentlere nispeten daha yetersiz olması gösterilebilir. Dünya kentleşme raporları incelendiğinde dünya hızla kentleşmeye devam etmektedir. Bu durum, kentlerde ek kaynaklara ve enerji tüketimine neden olacaktır. Ek enerji tüketimi,  kentlerde daha fazla karbondioksit emisyonu oluşturacak ve çevresel kirliliğe yol açacaktır (TOBB, 2013: 1).

Bu çalışmada Türkiye için 1968-2011 yılları arası zaman serisi verileri kullanılarak karbondioksit emisyonu, kentleşme ve büyüme arasındaki ilişki incelenecektir. Çalışma uygulamalı kointegrasyon yaklaşımları (Engle-Granger ve Gregory-Hansen Yapısal Kırılma Testi) kullanılarak karbondioksit emisyonu ile kentleşme arasındaki uzun vadeli etkileşimi belirleme amacı taşımaktadır. Kointegrasyon vektörün geçerliliği kontrol edilmiş ve uzun dönemli katsayıların tahmini FMOLS (Fully Modified Ordinary Least Square) yöntemi yardımıyla analiz edilerek sonuçlar değerlendirilmiştir. Analizlerin sonucunda, karbondioksit emisyonu ile kentleşme arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu görülmüştür.


Tam metin:

PDF


Referanslar


Alam, S., Fatima, A., & Butt, M. S. (2007). Sustainable Development in Pakistan in The Context of Energy Consumption Demand and Environmental Degradation. Journal of Asian Economics, 18(5), 825–837.

Al-mulali, U., Fereidouni, H. G., Lee, J. Y., & Sab, C. N. (2013). Exploring The Relationship Between Urbanization, Energy Consumption and CO2 Emission İn MENA Countries. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 23, 107–112.

Arshian, S., & Syed, A. R. (2016). Dynamic Relationship between Urbanization, Energy Consumption and Environmental Degradation in Pakistan: Evidence from Structure Break Testing. Journal of Management Sciences, 3(1), 1-21.

Chen, H., Jia, B., & Lau, S. (2008). Sustainable Urban Form for Chinese Compact Cities: Challenges of a Rapid Urbanized Economy. Habitat International, 32(1), 28–40.

Cole, M. A., & Neumayer, E. (2004). Examining The İmpact of Demographic Factors on Air Pollution . Population and Environment, 26(1), 5–21.

Dhakal, S., Kaneko, S., & Imura, H. (2002). An Analysis on Driving Factors for CO2 Emissions from Energy Use in Tokyo And Seoul By Factor Decomposition Method . Environmental Systems Research, 30(11), 295–303.

Dickey, D., & Fuller, W. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series With a Unit Root. Econometrica, 49(4),1057-1072.

DİE. (1995). Türkiye Nüfusu 1923-1994 Demografik Yapısı ve Gelişimi, Devlet İstatistik Enstitüsü. www.tuik.gov.tr: http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0013683.pdf adresinden alındı

Dodman, D. (2009). Blaming Cities for Climate Change? An Analysis of Urban Greenhouse Gas Emissions Inventories . Environment and Urbanization, 21(1), 185–201.

Ehrhardt-Martinez, K., Crenshaw, E. M., & Jenkins, J. C. (2002). Deforestation and the Environmental Kuznets Curve: A Cross-National Investigation of Intervening Mechanisms. Social Science Quarterly, 83(1), 226–243.

Engle, R., & Granger, C. (1987). Cointegration and Error-Correction: Representation, Estimation And Testing. Econometrica.

Gregory, A. W., & Hansen, B. E. (1996). Residual-Based Tests for Cointegration in Models With Regime Shifts . Journal Of Econometrics, 70(1).

Gujarati, N. D. (2005). Temel Ekonometri (Çev. Ümit Şenesen ve Gülay Ş.). İstanbul: Literatür Yayınları(Orijinal çalışmanın yayın tarihi 1978).

Holtedahl, P., & Joutz, F. L. (2004). Residential Electricity Demand in Taiwan . Energy Economics, 26(2), 201–224.

IEA. (2015). CO2 Emissions from Fuel Combustion. Paris: International Energy Agency.

Jones, D. W. (1991). How Urbanization Affects Energy-Use in Developing Countries . Energy Policy, 19(7), 621–630.

Keleş, R. (2002). Kentleşme Politikası. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.

Liddle, B. (2004). Demografic Dynamics and Per Capita Environmental İmpact: Using Panel Regressions and Hausehold Decompositions To Examine Population and Transport. Population and Environment, 26(1), 23-39.

Liu, Y. (2009). Exploring The Relationship Between Urbanization and Energy Consumption in China Using ARDL (Autoregressive Distributed Lag) and FDM (Factor Decomposition Model). Energy, 34(11), 1846–1854.

MacKellar, F. L., Lutz, W., Prinz, C., & Goujon, A. (1995). Population, Households and CO2 Emissions. Population and Development Review, 21(4), 849–865.

Newman, P. G., & Kenworthy, J. R. (1989). Cities and Automobile Dependence: An İnternational Sourcebook . Brookfield, USA: Gower Publishing.

Newman, P. G., & Kenworthy, J. R. (1989). Cities and Automobile Dependence: An İnternational Sourcebook . Gower Publishing.

Pachauri, S. (2004). An Analysis Of Cross-Sectional Variations in Total Household Energy Requirements in India Using Micro Survey Data . Energy Policy, 32(15), 1723–1735.

Pachauri, S., & Jiang, L. (2008). The Household Energy Transition in India and China . Energy Policy, 36(11), 4022–4035.

Parikh, J., & Shukla, V. (1995). Urbanization, Energy Use and Greenhouse Effects in Economic Development: Results From A Cross-National Study of Developing Countries . Global Environmental Change, 5(2), 87–103.

Phillips, P., & Perron, P. (1988). Testing For a Unit Root in Time Series Regression. Biomètrika, 75(2), 336-346.

Phillps, P. C., & Hansen, B. E. (1990). Statistical Inference in Instrumental Variables Regression With I(1) Processes . Review of Economic Studies, 57(1), 99-125.

Sevüktekin, M., & Nargeleçekenler, M. (2010). Ekonometrik Zaman Serileri Analizi, 3. Baskı. Ankara: Nobel Yayınevi.

Shi, A. (2003). The İmpact Of Population Pressure on Global Carbon Dioxide Emissions, 1975–1996: Evidence From Pooled Cross-Country Data. Ecological Economics, 44(1), 29–42.

TOBB. (2013). Gözden Geçirme Notları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü. www.tobb.org.tr: http://gen.tobb.org.tr/ggnot/images/bilgi_notu/664_172013POPULATON(15-50).pdf adresinden alındı

UN. (2008). World Urbanization Prospects: The 2007 Revision. New York: United Nations Departmant.

UN. (2014). World Urbanization Prospects: The 2014 Revision. New York: United Nations Departmant.

Utkulu, U., & Özdemir, D. (2003). Doestradeliberalizationcause A Long Run Economicgrowth İn Turkey? Ecomod.

York, R. (2007). Demographic Trends and Energy Consumption İn European Union Nations, 1960–2025. Social Science Research, 36(3), 855–872.

Zhang, Y.-J., Liu, Z., Zhang, H., & Tan, T. (2014). The İmpact Of Economic Growth, İndustrial Structure and Urbanization On Carbon Emission İntensity in China. Natural Hazards, 73(2), 579–595.

Zivot, E., & Andrews, D. (1992). Further Evidence On The Great Crash, The Oil-Price Shock and The Unit-Root Hypothesis. Journal Of Business & Economic Statistic, 10, 251-270.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.

Adres :Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Telefon :0276 221 21 60 Faks :0276 221 21 61
E-posta :sosyaldergi@usak.edu.tr