Organ Bağışı Kamu Spotlarının Üniversite Öğrencileri Üzerinde Farkındalık Oluşturma Düzeyinin İncelenmesi

Özlem Duğan, Emine Şahin
2.709 714

Öz


Organ bağışı oranlarında istenilen düzeye ulaşabilmek için bireysel ve toplumsal bilincin oluşturulması önemli ve gereklidir. Organ bağışı konusunda halkı bilinçlendirmek ve bu konudaki duyarlılığı artırmak için birçok kurum ve kuruluş tarafından kampanya, seminer, konferans, eğitim toplantıları ve kamu spotları gibi çeşitli etkinlikler yapılmaktadır.  Bu çalışma, Sağlık Bakanlığı ve Sivil Toplum Kuruluşları'nın organ bağışı ile ilgili hazırladıkları kamu spotlarının öğrenciler üzerinde farkındalık ve tutum değişikliği oluşturup oluşturmadığını belirlemeye yöneliktir. Söz konusu kamu spotlarının  farkındalık ve tutum değişikliği yaratma etkisi Selçuk Üniversitesi, Uşak Üniversitesi ve Gaziantep Üniversitesi’nde eğitim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilen bir anket çalışması ile ölçülmüştür. Çalışmadan elde edilen veriler, SPSS 22.0 programı kullanılarak yapılan t Testi, Chi-Square ve frekans analizleri sonucunda değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda organ bağışı ile ilgili kamu spotlarından öğrencilerin haberdar olma düzeylerinin düşük olduğu, daha çok sigarayı bırakmaya yönelik kamu spotlarının farkındalık oluşturduğu ve kamu spotlarının öğrencileri organ bağışı konusunda yeteri kadar ikna edemediği belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler


Organ Bağışı, Kamu Spotları, Farkındalık Düzeyleri, Tutum Değişikliği

Tam metin:

PDF


Referanslar


Aaker, D., (1996). Building Strong Brands. NY: The Free Press.

Akım, F. (2009). Sağlık Alanında Gerçekleştirilen Sosyal Sorumluluk Kampanyalarının Bireylerde Farkındalık ve Davranış Değişikliği Yaratma Etkisi: "Kalbini Sev Kırmızı Giy Kampanyası" Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 38, 5-20.

Aydın, N. (2009).Etkili İletişim Stratejileri.İstanbul: Kum Saati Yayın Dağıtım.

Aydın, O. ve Şahin, E. (2016).Hastanede sağlık iletişimini engelleyen faktörler ve Bir Model Önerisi, Ordu Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 64-94.

Başal, B. (2015). The Reasons Of Low Organ Donation Rates and Remedy Suggestions: A field Survey. International Journal of Social Science Doinumber: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2849, 33, 207-221.

Baykan, Z. Naçar, M. Yamanel, R. Uzun, Ö. A. Dağlıtuncezdi, Ş. Davran, H. ve Murt, G. (2009). Tıp Fakültesi Birinci Sınıf Öğrencilerinin Organ-Doku Nakli Konusundaki Bilgi, Tutum ve Davranışları, Ulusal Cerrahi Dergisi, 25(4), 137-141.

Becerikli, Y.S. (2012). Sağlık İletişimi Çalışmalarında Alımlama Analizinin Kullanımı: Odak Grup Çalışması Yoluyla Kamu Kampanyaları ve Reklam Metinlerine İlişkin Çapraz Bir Okuma Pratiği, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 2(43), 163-177.

Bilis, A. E. (2014). Kamu Hizmetleri Yayıncılığının Yeni Eğilimi: Kamu Spotları Üzerine Bir İnceleme, 1. Uluslararası İletişim Bilimi ve Medya Araştırmaları Kongresi, 12-15 Mayıs 2014, Kocaeli, Bildiriler Kitapçığı II, 347-364.

Casais, B. ve Proença, J.(2012).İnhibitions and İmplications Associated With Celebrity Participation in Health-Related Social Marketing: An Exploratory Research Focused on HIV Prevention in Portugal, Health Marketing Quarterly, 29 (3), 206.

Çınarlı, İ.(2008). Sağlık İletişimi ve Medya, Ankara: Nobel Yayınları.

Çoknaz, D. Umut, Ö. M. ve Velioğlu, N. M. (2013). Sosyal Pazarlamada Sigara Karşıtı Reklamlar ve Etkileri, SocialBusiness@Anadolu İnternational Conference, 30-31 Mayıs 2013, Eskişehir, 137-143.

De Los Salmones, M. Dominguez, R. ve Herrero, A. (2013). Communication Using Celebrities in The Non-Profit Sector, Determinants of its Effectivenes, İnternational Journal of Advertising, 32 (1), 101-119.

Efil, S. Şişe, Ş. Üzel, H. ve Eser, O. (2013). Afyon İlinde Halkın Ve Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Çalışanlarının Organ Bağışı Konusuna İlgilerinin Değerlendirilmesi, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 361-384.

Ellazar, A. Hawkes, J. Heim, J. Kennedy, J. Vandehey, J. Varg, C. ve Watts, A. (2009). Youth Public Service Advertising Effectiveness Research, The Ad Council.

Hyde, M. K. ve White, K. (2010). Exploring Donation Decisions: Beliefs and Preferences for Organ Donation in Australia, Death Studies, 34, 172-185.

IRODAT: Internatıonal Regıstry İn Organ Donatıon And Transplantatıon: December,www.irodat.org/img/database/grafics/newsletter/IRODaT%20Newsletter%202013%20.pdf, 19.06.2015.

Jefkins, F. (1992). Public Relations, Fourth Edition, London: Pitman Publishing.

Kalaycı, Ş. (2010). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Ankara: Asil Yayıncılık.

Kılıç, S. Koçak, N. Türker, T. Gürpınar, H. ve Gülerik, D. (2010). Kız Üniversite Öğrencilerinin Organ Bağışı Konusundaki Tutumları ve Bu Tutumlarına Etki Eden Faktörler, Gülhane Tıp Dergisi, 52(1), 36-40.

Koçak, A. Aktaş, E. Ö. Şenol, E. Kaya, A. ve Bilgin, U. E. (2010). Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Organ Nakli ve Bağışı Hakkındaki Bilgi Düzeyi, Ege Tıp Dergisi, 49(3), 153-160.

Kotler, P. ve Roberto, E, (1989). Social Marketing: Strategies for Changing Public Behavior, New York: The Free Press.

Kotler, P. ve Keller, K. L. (2012). Marketing Management, 14. Basım, Upper Saddle River NJ: Pearson/Prentice Hall.

Martınez, J. M. Lopez, J. S. Antonio, M. Marıa, J. M. Barbara, S. ve Jose, M. M. (2001). Organ Donation and Family Decision-Making Within The Spanish Donation System, Social Science & Medicine, Sayı: 53, ss:405–421.

Morgan, S. E. ve Miller, J. (2002). Communicating About Gifts of Life: The Effect of Knowledge, Attitudes, and Altruism on Behavior and Behavioral İntentions Regarding Organ Donation, Journal of Applied Communication Research, 30, 163-178.

Keçecioğlu, N. B. (2003). Organ Bağışı Sayısını Artırmak İçin Uzun Vadeli Yatırım: Toplum Eğitimi, Diyaliz Transplantasyon ve Yanık Dergisi, 14(3), 163-166.

Okay, A. (2009). Sağlık İletişimi, İstanbul: MediaCat Yayınları.

Okay, A. (2007). Sağlık İletişimi, İstanbul: MediaCat Yayınları.

Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği, 25748 sayılı resmi gazete,7.03.2005.http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/mev/mev_yon/organ_doku_nakli_yonetmeligi.pdf, 26.11.2015.

Rodriguea, J. R. Cornellb, D. L. ve Howardc, R. J.(2006). Organ Donation Decision: Comparison of Donor and Non donor Families. American Journal of Transplantation, 6, 190–198.

Roznowski, J. A. .L and Eckert, J. A. (2006). Exploring What "Drink Responsibly" Means to College Students, Journal of Current İssues and Research in Advertising, 28(1), 19-20.

Santos, M. J. D. Maria, C. Komatsu, B. M. ve Edval do, L. D. M. (2012). Family İnterview İn The Process Of Donating Organs And Tissues For Transplantation Acta Paul Enferm, 25, 788-94.

Şimşek, S. ve Uğur, İ. (2003). Star Stratejisi ve Uygulamaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10, 349-358.

Sılverman, S. N. Sprott, D. E. and Pascal, V. J. (1998). Relating Consumer-Based Sources of Brand Equity To Market Outcomes, Advances, Journal of Consumer Research, 26(8).

Stiff, B. J. ve Mongeau, P. (2003). Persuasive Communication, New York: The Guil for Press.

Tilif, S. Gürkan, A. Kaçar, S. Varılsüha, C. Karaca, C. Onursal, K. ve Ölmez, M. (2006). Organ Bağışına Etki Eden Faktörler, Ulusal Cerrahi Dergisi, 22(4), 133-136.

Yüksel, A. H. (1994). İkna Edici İletişim, Anadolu Üniversitesi Eğitim, Sağlık, Eskişehir: Bilimsel Çalışmaları Vakfı Yayınları, No: 94.

Zalluhoğlu, E. A. Karslı, C. Candemir, A. ve Günay, G. N. (2015). Sosyal Pazarlama Çerçevesinde Kamu Spotlarının İncelenmesi: Keşifsel Bir Analiz, 20. Ulusal Pazarlama Kongresi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.

https://organ.saglik.gov.tr/web/Haber_yayin.aspx?HaberId=40/erişim tarihi: 24.11.2015.

http://www.organnaklibilinclendirme.org/organ-nakli-hakkinda.html,erişimtarihi: 24.11.2015.

http://xsights.co.uk/wp-content/uploads/2013/11/En-Begenilen-KamuSpotlari.pdf,erişimtarihi: 04.01.2016.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.

Adres :Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Telefon :0276 221 21 60 Faks :0276 221 21 61
E-posta :sosyaldergi@usak.edu.tr